Giới thiệu chung về Quyết định 689-TTg năm 1995

Quyết định số 689-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành năm 1995 là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc hình thành và phát triển của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. Quyết định này quy định rõ ràng về việc thành lập, chức năng nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức bộ máy cũng như trách nhiệm thi hành của các cơ quan liên quan nhằm bảo tồn, nghiên cứu và phát huy các giá trị di sản văn hóa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Vị trí pháp lý của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam

Điều 1 của Quyết định xác định rõ vị trí và tư cách pháp lý của Bảo tàng trong hệ thống các cơ quan nhà nước:

• Thành lập Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam trên cơ sở tách bộ phận Bảo tàng Dân tộc học ra khỏi Viện Dân tộc học.
• Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam hoạt động dưới sự quản lý trực tiếp và trực thuộc Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốc gia.
• Về mặt tổ chức ngành nghề, Bảo tàng được đặt trong hệ thống Bảo tàng Quốc gia, thể hiện tầm vóc và vai trò chiến lược của đơn vị trong việc gìn giữ di sản văn hóa cấp quốc gia.

Chức năng và nhiệm vụ trọng tâm của Bảo tàng

Theo quy định tại Điều 2, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn toàn diện sau:

• Nghiên cứu khoa học và sưu tầm: Tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học chuyên sâu về dân tộc học; thực hiện sưu tầm, phân loại và đánh giá các hiện vật, tài liệu liên quan đến đời sống văn hóa, lịch sử của các dân tộc.
• Bảo quản và phục chế: Thực hiện công tác bảo quản nghiêm ngặt, phục chế các hiện vật nhằm gìn giữ nguyên vẹn giá trị lịch sử và văn hóa theo thời gian.
• Trưng bày và giới thiệu: Tổ chức trưng bày, giới thiệu và khai thác tối đa các giá trị lịch sử, văn hóa dưới góc nhìn dân tộc học của các dân tộc anh em trong đại gia đình Tổ quốc Việt Nam đến với công chúng.
• Cung cấp tư liệu và đào tạo: Đóng vai trò là nguồn cung cấp tư liệu nghiên cứu dân tộc học cho các ngành nghề có nhu cầu; đồng thời chịu trách nhiệm đào tạo đội ngũ cán bộ nghiệp vụ chuyên môn và cán bộ quản lý cho Bảo tàng Dân tộc học.

Cơ cấu tổ chức và cơ chế quản lý điều hành

Cơ cấu nhân sự chủ chốt và thẩm quyền quản lý hành chính được quy định cụ thể tại Điều 3 và Điều 4:

• Ban lãnh đạo Bảo tàng: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam được quản lý và điều hành bởi một Giám đốc. Giúp việc cho Giám đốc có từ một đến hai Phó Giám đốc để phụ trách các mảng công việc chuyên môn và hành chính được phân công.
• Thẩm quyền ban hành quy chế: Giám đốc Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốc gia chịu trách nhiệm ban hành quy chế chi tiết về bộ máy tổ chức cụ thể cũng như cơ chế hoạt động của Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, đảm bảo đơn vị vận hành đúng quy định pháp luật.

Trách nhiệm thi hành quyết định

Điều 5 quy định rõ các cơ quan, cá nhân có trách nhiệm tổ chức thực hiện và thi hành Quyết định này bao gồm:

• Giám đốc Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn Quốc gia.
• Bộ trưởng, Trưởng ban Ban Tổ chức – Cán bộ Chính phủ.
• Thủ trưởng các Bộ, cơ quan ngang Bộ và các cơ quan trực thuộc Chính phủ chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các nội dung của Quyết định.