Quyết định số 48/2011/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định phê duyệt Đề án điều chỉnh mức thu học phí công lập từ mầm non đến trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Bình Định. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa lộ trình điều chỉnh học phí phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội địa phương và các quy định của Trung ương.

Phạm vi điều chỉnh và nguyên tắc xác định mức học phí

Đề án quy định chi tiết về các đối tượng áp dụng điều chỉnh học phí và các nguyên tắc căn bản để xây dựng mức thu, cụ thể như sau:

• Đối tượng áp dụng điều chỉnh học phí: Bao gồm học phí tại các cơ sở giáo dục mầm non, trung học cơ sở, trung học phổ thông công lập (kể cả các trường hoạt động theo cơ chế tự chủ tài chính); học phí hệ Bổ túc văn hóa bậc trung học cơ sở và trung học phổ thông; học phí hướng nghiệp nghề phổ thông (được thu để chi trả chi phí phôi liệu).
• Nguyên tắc xác định mức học phí: Mức thu học phí mới được tính toán dựa trên thu nhập bình quân của hộ gia đình tại từng vùng. Tổng mức học phí và các chi phí học tập khác không được vượt quá 5% thu nhập bình quân hộ gia đình ở mỗi vùng, bảo đảm phù hợp với điều kiện kinh tế thực tế và khả năng đóng góp của người dân.
• Sự phù hợp pháp lý: Mức học phí điều chỉnh phải nằm trong khung học phí quy định tại Nghị định số 49/2010/NĐ-CP ngày 14 tháng 5 năm 2010 của Chính phủ. Số liệu về thu nhập bình quân hộ gia đình làm căn cứ tính toán do Cục Thống kê tỉnh Bình Định cung cấp.

Phân chia địa bàn áp dụng mức học phí theo vùng

Để đảm bảo tính công bằng và phù hợp với khả năng chi trả, tỉnh Bình Định phân chia địa bàn thành 03 vùng cụ thể:

• Vùng thành thị: Gồm các phường thuộc thành phố Quy Nhơn, các phường thuộc thị xã và các thị trấn thuộc các huyện (ngoại trừ các thị trấn thuộc 03 huyện miền núi).
• Vùng nông thôn: Gồm các xã thuộc thị xã An Nhơn; các xã thuộc các huyện Tuy Phước, Tây Sơn, Phù Cát, Phù Mỹ, Hoài Ân, Hoài Nhơn, An Lão, Vân Canh, Vĩnh Thạnh (không bao gồm các thôn, xã miền núi theo quy định hiện hành).
• Vùng miền núi: Gồm toàn bộ các xã thuộc 03 huyện miền núi Vân Canh, An Lão, Vĩnh Thạnh; các xã bán đảo, xã đảo và xã ngoại thành của thành phố Quy Nhơn bao gồm Nhơn Lý, Nhơn Hải, Nhơn Hội, Nhơn Châu, Phước Mỹ; cùng các thôn, xã miền núi khác theo quy định của Nhà nước.

Quy định về mức thu học phí và chương trình chất lượng cao

Mức thu học phí cụ thể được ban hành kèm theo các phụ lục chuyên biệt:

• Mức thu học phí đại trà: Áp dụng cho các trường công lập bình thường theo Phụ lục 01 kèm theo Quyết định.
• Mức thu học phí tự chủ: Áp dụng cho các cơ sở giáo dục công lập hoạt động theo cơ chế tự chủ một phần về tài chính theo Phụ lục 02 kèm theo Quyết định.
• Đối với chương trình chất lượng cao: Các trường công lập thực hiện chương trình chất lượng cao được phép chủ động xây dựng mức học phí tương xứng để bù đắp chi phí hoạt động. Đến cuối năm 2013, các trường này phải hoàn thiện cơ sở vật chất, chương trình giảng dạy và xây dựng phương án học phí cụ thể trình Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt. Trong giai đoạn chuyển tiếp chưa thực hiện chương trình chất lượng cao, trường thu học phí theo mức điều chỉnh chung và nhận hỗ trợ kinh phí hoạt động từ ngân sách nhà nước.

Cơ chế hỗ trợ ngân sách nhà nước đối với trường tự chủ tài chính

Nhà nước thực hiện cơ chế hỗ trợ kinh phí chi thường xuyên cho các trường mầm non và trung học phổ thông công lập chuyển đổi sang mô hình tự chủ tài chính:

• Đối với khối trường mầm non cấp huyện, thành phố:
  • Ngân sách tỉnh hỗ trợ 100% đối với các huyện miền núi khó khăn gồm An Lão, Vân Canh, Vĩnh Thạnh.
  • Huyện Hoài Ân được ngân sách tỉnh hỗ trợ 50%, ngân sách huyện tự cân đối 50%.
  • Huyện Tây Sơn được ngân sách tỉnh hỗ trợ 30%, ngân sách huyện tự cân đối 70%.
  • Các huyện, thị xã còn lại và thành phố Quy Nhơn do ngân sách cấp huyện, thành phố tự bảo đảm 100%.
• Đối với khối trường trung học phổ thông: Ngân sách tỉnh bảo đảm hỗ trợ 100% kinh phí chi thường xuyên theo quy định.
• Dự kiến mức hỗ trợ cụ thể từ ngân sách:
  • Khối mầm non tự chủ tài chính (38 trường): Tổng nhu cầu chi thường xuyên là 62,653 tỷ đồng, trong đó nguồn thu học phí đạt 9,200 tỷ đồng, ngân sách nhà nước hỗ trợ phần chênh lệch là 53,453 tỷ đồng.
  • Khối trung học phổ thông tự chủ tài chính (11 trường): Tổng nhu cầu chi thường xuyên là 70,192 tỷ đồng, trong đó nguồn thu học phí đạt 38,598 tỷ đồng, ngân sách nhà nước hỗ trợ 31,594 tỷ đồng.

Chính sách miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí học tập

Quyết định quy định rõ ràng các đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi giáo dục:

• Chính sách chung: Thực hiện miễn, giảm học phí cho trẻ em mẫu giáo và học sinh phổ thông theo đúng quy định tại Nghị định số 49/2010/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Chính sách đặc thù của tỉnh Bình Định: Miễn học phí hoàn toàn cho học sinh là con của bệnh nhân phong Quy Hòa đang hưởng trợ cấp xã hội; học sinh là người dân tộc thiểu số học tại các trường mầm non và phổ thông trên địa bàn tỉnh; học viên học bổ túc văn hóa thuộc diện phổ cập giáo dục trung học và các đối tượng quy định tại Thông tư liên tịch số 29/2010/TTLT-BGDĐT-BTC-BLĐTBXH.
• Ngoại lệ áp dụng: Không áp dụng chính sách miễn, giảm học phí theo Thông tư liên tịch số 29/2010/TTLT-BGDĐT-BTC-BLĐTBXH đối với đối tượng học sinh tham gia học hướng nghiệp nghề phổ thông.

Quản lý, sử dụng học phí và tổ chức thực hiện

• Quản lý tài chính: Việc quản lý và sử dụng nguồn thu học phí tại các cơ sở giáo dục công lập phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại Nghị định số 49/2010/NĐ-CP và các thông tư hướng dẫn liên quan.
• Quy định riêng về học phí hướng nghiệp: Không trích 40% từ nguồn thu học phí hướng nghiệp nghề phổ thông để tạo nguồn cải cách tiền lương, do mức học phí này được tính toán dựa trên chi phí thực tế của phôi liệu học tập.
• Trách nhiệm triển khai: Giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính và các sở, ngành, đơn vị liên quan hướng dẫn, đôn đốc và giám sát việc thực hiện Đề án trên toàn địa bàn tỉnh.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm pháp lý

• Hiệu lực: Quyết định 48/2011/QĐ-UBND chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2012.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Giám đốc các Sở: Giáo dục và Đào tạo, Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính; Giám đốc Kho bạc Nhà nước tỉnh; Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố và Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị liên quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này.