Quyết định số 4025/2004/QĐ-UB của Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh ban hành Quy chế công nhận và khen thưởng các danh hiệu Gia đình văn hóa, Làng văn hóa, Khu phố văn hóa trên địa bàn tỉnh. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa các tiêu chuẩn, quy trình thủ tục và chế độ khen thưởng đối với phong trào xây dựng đời sống văn hóa cơ sở tại địa phương, thay thế cho Quyết định số 3914/2002/QĐ-UB ngày 31/10/2002.

- Quy định chung và phạm vi áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Quy chế quy định chi tiết về các danh hiệu, đối tượng, tiêu chuẩn, thủ tục hồ sơ công nhận và các hình thức, mức kinh phí khen thưởng đối với Gia đình văn hóa, Làng văn hóa, Khu phố văn hóa tại tỉnh Quảng Ninh.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày ký và thay thế hoàn toàn Quyết định số 3914/2002/QĐ-UB ngày 31/10/2002 của Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng Ủy ban Nhân dân tỉnh, Thủ trưởng các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể, các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tỉnh và Chủ tịch Ủy ban Nhân dân các huyện, thị xã, thành phố chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.

- Tiêu chuẩn công nhận danh hiệu Gia đình văn hóa

Để được công nhận danh hiệu Gia đình văn hóa, các hộ gia đình phải đáp ứng đầy đủ 3 nhóm tiêu chuẩn cốt lõi sau:

• Gương mẫu chấp hành chủ trương, đường lối và pháp luật: Mọi thành viên trong gia đình phải chấp hành nghiêm túc đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; không có thành viên vi phạm pháp luật; thực hiện tốt Pháp lệnh dân số và chính sách kế hoạch hóa gia đình; tích cực giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội, vệ sinh môi trường và nếp sống văn hóa công cộng; tham gia tích cực vào các phong trào xóa đói giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa, nhân đạo từ thiện tại địa phương.
• Gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ và tương trợ cộng đồng: Duy trì sự hòa thuận, kỷ cương, nề nếp gia phong và thuần phong mỹ tục; thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội; không có thành viên mắc tệ nạn xã hội hoặc sử dụng văn hóa phẩm cấm lưu hành; đảm bảo toàn bộ trẻ em trong độ tuổi đi học đều được đến trường; thực hiện ăn ở hợp vệ sinh, phòng bệnh tốt và tích cực rèn luyện thể dục thể thao; có tinh thần đoàn kết, tương trợ giúp đỡ hàng xóm láng giềng trong cộng đồng dân cư.
• Tổ chức lao động, sản xuất, kinh doanh hiệu quả: Gia đình phải tổ chức lao động, sản xuất, kinh doanh, công tác và học tập đạt năng suất, chất lượng; đảm bảo đời sống kinh tế ổn định, phát triển bền vững; không thuộc diện hộ đói, có nhà ở vững chắc và có kế hoạch phát triển kinh tế, làm giàu chính đáng.

- Tiêu chuẩn công nhận danh hiệu Làng văn hóa, Khu phố văn hóa

Làng văn hóa và Khu phố văn hóa được đánh giá dựa trên 5 nhóm tiêu chuẩn toàn diện:

• Đời sống kinh tế ổn định và phát triển: Đời sống kinh tế của người dân trong làng, khu phố ổn định và từng bước nâng cao; xóa bỏ hoàn toàn hộ đói và hộ có nhà tạm, nhà dột nát; tỷ lệ hộ nghèo phải thấp hơn tỷ lệ nghèo bình quân chung của cấp huyện quản lý trực tiếp.
• Đời sống văn hóa tinh thần lành mạnh, phong phú: Có nhà văn hóa hoặc điểm sinh hoạt văn hóa, thể dục thể thao, vui chơi giải trí; phong trào văn nghệ, thể thao phát triển mạnh mẽ; bảo tồn và phát huy tốt các di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh địa phương; thực hiện nếp sống văn minh trong cưới hỏi, tang lễ, lễ hội; kiểm soát tốt tệ nạn xã hội, không phát sinh người nghiện ma túy mới và giảm dần người nghiện cũ; đạt tỷ lệ gia đình văn hóa theo quy định của từng khu vực (từ 90% trở lên đối với đô thị, từ 80% trở lên đối với đồng bằng, và từ 70% trở lên đối với miền núi, biên giới, hải đảo).
• Cơ sở hạ tầng tốt và cảnh quan môi trường sạch đẹp: Hệ thống đường giao thông nội bộ được nâng cấp, sửa sang thuận tiện cho việc đi lại; 100% hộ gia đình sử dụng nước hợp vệ sinh và có công trình vệ sinh đạt chuẩn y tế; cảnh quan toàn khu vực đảm bảo xanh, sạch, đẹp.
• Chấp hành tốt chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước: Thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật và quy chế dân chủ ở cơ sở; xây dựng và áp dụng hiệu quả Hương ước, Quy ước cộng đồng; đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; thực hiện tốt chính sách dân số, chăm sóc trẻ em và các phong trào đền ơn đáp nghĩa, từ thiện; hệ thống chính trị cơ sở đạt danh hiệu trong sạch, vững mạnh.
• Tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau: Cộng đồng dân cư đoàn kết, hỗ trợ nhau khi gặp khó khăn, hoạn nạn; thực hiện tốt công tác hòa giải các mâu thuẫn nội bộ, không để xảy ra tình trạng khiếu kiện kéo dài hoặc khiếu kiện đông người vượt cấp.

- Thủ tục và hồ sơ công nhận các danh hiệu văn hóa

Quy trình xét duyệt và lập hồ sơ được phân định rõ ràng cho từng cấp danh hiệu:

• Đối với danh hiệu Gia đình văn hóa:
  • Thủ tục: Tổ chức họp tổ dân phố để bình bầu các hộ đạt chuẩn, lập danh sách gửi lên Trưởng thôn hoặc Trưởng khu phố. Ban vận động của thôn, khu phố họp xét và đề nghị lên Ủy ban Nhân dân cấp xã. Ban chỉ đạo cấp xã họp duyệt và trình Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp xã ra quyết định công nhận.
  • Hồ sơ: Danh sách đề nghị từ Trưởng thôn hoặc Trưởng khu phố; Văn bản đề nghị kèm biên bản họp và danh sách tổng hợp của Ban chỉ đạo cấp xã.
• Đối với danh hiệu Làng văn hóa, Khu phố văn hóa:
  • Thủ tục: Ủy ban Nhân dân cấp xã tổ chức hội nghị bình xét và gửi văn bản đề nghị lên Ủy ban Nhân dân cấp huyện. Thường trực Ban chỉ đạo cấp huyện tiến hành kiểm tra, đánh giá thực tế, tổ chức hội nghị xét duyệt và trình Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp huyện ra quyết định công nhận.
  • Hồ sơ: Báo cáo thành tích chi tiết của làng, khu phố; Văn bản đề nghị kèm danh sách của Ủy ban Nhân dân cấp xã; Văn bản đề nghị kèm biên bản họp xét duyệt của Ban chỉ đạo cấp huyện.

- Thời gian thực hiện, nguồn kinh phí và mức khen thưởng

Công tác đăng ký, bình xét và chế độ tài chính cho việc khen thưởng được quy định cụ thể như sau:

• Thời gian thực hiện: Việc đăng ký xây dựng các danh hiệu văn hóa được tiến hành vào Quý IV hàng năm; công tác tổ chức công nhận và khen thưởng chính thức được thực hiện vào Quý I của năm tiếp theo.
• Nguồn kinh phí: Kinh phí khen thưởng được trích từ ngân sách Nhà nước theo nguyên tắc cấp nào ra quyết định công nhận và khen thưởng thì cấp đó chịu trách nhiệm chi trả.
• Mức tiền thưởng cụ thể cho các danh hiệu:
  • Gia đình văn hóa tiêu biểu xuất sắc: Được tặng Giấy khen hoặc Bằng khen kèm tiền thưởng theo các cấp: cấp xã tặng 50.000 đồng, cấp huyện tặng 100.000 đồng, cấp tỉnh tặng 200.000 đồng.
  • Làng văn hóa, Khu phố văn hóa tiêu biểu xuất sắc: Cấp huyện tặng Giấy khen kèm 200.000 đồng; cấp tỉnh tặng Bằng khen kèm 500.000 đồng.
  • Làng văn hóa, Khu phố văn hóa được công nhận lần thứ nhất: Được Ủy ban Nhân dân cấp huyện cấp Bằng công nhận kèm theo mức tiền thưởng là 10.000.000 đồng.
  • Làng văn hóa, Khu phố văn hóa tiêu biểu nhất đại diện vùng miền: Được Ủy ban Nhân dân tỉnh đầu tư xây dựng một công trình văn hóa trị giá 100.000.000 đồng.

- Tổ chức thực hiện và điều khoản thi hành

• Mẫu phôi chứng nhận: Giấy chứng nhận Gia đình văn hóa và Bằng công nhận Làng, Khu phố văn hóa được in ấn thống nhất trên toàn tỉnh Quảng Ninh theo đúng hướng dẫn của Bộ Văn hóa Thông tin.
• Trách nhiệm tổ chức: Ủy ban Nhân dân các cấp chịu trách nhiệm chỉ đạo, triển khai thực hiện quy chế. Sở Văn hóa Thông tin là cơ quan chủ trì, phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể để hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện; đồng thời tổng hợp các vướng mắc phát sinh để báo cáo Ủy ban Nhân dân tỉnh xem xét, sửa đổi, bổ sung kịp thời.
• Hiệu lực pháp lý: Quy chế chính thức có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày ký ban hành.