Quyết định số 32/2020/QĐ-UBND ban hành bởi Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa các tiêu chí lựa chọn sách giáo khoa (SGK) cho các cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh. Quyết định này được xây dựng nhằm đảm bảo việc lựa chọn sách giáo khoa phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương, đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.

- Thông tin tổng quan về văn bản

• Tên văn bản: Quyết định số 32/2020/QĐ-UBND quy định về tiêu chí lựa chọn sách giáo khoa trong cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh Điện Biên.
• Cơ quan ban hành: Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên.
• Người ký ban hành: Chủ tịch Lê Thành Đô.
• Ngày có hiệu lực: Ngày 25 tháng 12 năm 2020.
• Văn bản bị thay thế: Quyết định số 221/QĐ-UBND ngày 12 tháng 3 năm 2020 của Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên chính thức hết hiệu lực kể từ ngày Quyết định này có hiệu lực.

- Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng (Điều 1)

• Phạm vi điều chỉnh: Văn bản quy định chi tiết các tiêu chí làm căn cứ để lựa chọn sách giáo khoa sử dụng trong các cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh Điện Biên.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng trực tiếp đối với các trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông, trường phổ thông có nhiều cấp học, các cơ sở giáo dục khác thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông, cùng toàn bộ các tổ chức, cá nhân có liên quan trên địa bàn tỉnh Điện Biên.

- Tiêu chí 1: Phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội của địa phương (Khoản 1 Điều 2)

Tiêu chí này tập trung vào việc đảm bảo sách giáo khoa được chọn phải tương thích tối đa với đặc thù thực tế của tỉnh Điện Biên, cụ thể bao gồm các yêu cầu sau:

• Tính kế thừa và phù hợp văn hóa: Nội dung sách giáo khoa phải đảm bảo tính kế thừa, phù hợp sâu sắc với đặc điểm kinh tế, văn hóa, lịch sử, địa lý của địa phương và cộng đồng dân cư tại Điện Biên. Hệ thống kênh hình minh họa cần phong phú, gần gũi và phù hợp với thực tiễn các địa phương trong tỉnh.
• Khả năng đáp ứng điều kiện cơ sở vật chất: Nội dung trong sách giáo khoa phải có tính khả thi cao, có thể triển khai hiệu quả dựa trên điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện có và các điều kiện dạy học khác tại địa phương.
• Tính thực tiễn của hệ thống bài tập: Hệ thống câu hỏi và bài tập phải được thiết kế linh hoạt, có khả năng áp dụng trực tiếp vào điều kiện thực tế của địa phương, hỗ trợ học sinh ôn tập, củng cố kiến thức đồng thời phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất.
• Cấu trúc mở linh hoạt: Sách giáo khoa cần có cấu trúc mở để tạo điều kiện cho các cơ sở giáo dục chủ động cập nhật, bổ sung các thông tin, nội dung phù hợp dưới sự định hướng và hướng dẫn của các cơ quan quản lý giáo dục địa phương.

- Tiêu chí 2: Phù hợp với điều kiện tổ chức dạy và học tại cơ sở giáo dục phổ thông (Khoản 2 Điều 2)

Tiêu chí này đi sâu vào khía cạnh chuyên môn sư phạm, đảm bảo tính khả thi trong quá trình giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh:

• Chuẩn hóa theo chương trình giáo dục: Nội dung sách giáo khoa phải được phân chia khoa học theo các mạch chủ đề hoặc bài học, thể hiện đầy đủ các phẩm chất, năng lực chung và năng lực đặc thù của môn học theo đúng quy định tại Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Tạo không gian sáng tạo cho giáo viên: Sách giáo khoa phải tạo cơ hội để nhà trường, tổ/nhóm chuyên môn và giáo viên chủ động bổ sung các nội dung, hoạt động đặc thù phù hợp. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên khai thác, lựa chọn các phương án và hình thức tổ chức dạy học tích cực, phù hợp với nhận thức và tâm lý của học sinh.
• Hỗ trợ kiểm tra, đánh giá: Sách giáo khoa phải tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên xây dựng kế hoạch kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực, đồng bộ với kế hoạch giáo dục chung của nhà trường.
• Cấu trúc bài học rõ ràng, khoa học: Các bài học phải có cấu trúc rõ ràng, dễ nhận diện các phần chức năng (như mở đầu, kiến thức mới, luyện tập, vận dụng, củng cố, đánh giá) thông qua hệ thống logo, biểu tượng trực quan. Điều này giúp nhà trường dễ dàng xây dựng kế hoạch giáo dục và sắp xếp thời khóa biểu hợp lý.
• Tương thích cơ sở vật chất và dạy học tích hợp: Nội dung sách phải phù hợp với năng lực đáp ứng về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của từng trường, đáp ứng tốt yêu cầu dạy học tích hợp, liên môn và gắn kết chặt chẽ lý thuyết với thực tiễn địa phương.
• Kích thích tư duy và phân hóa đối tượng học sinh: Các bài học cần thúc đẩy tinh thần học tập chủ động, rèn luyện kỹ năng và kích thích tư duy độc lập, sáng tạo của học sinh. Hệ thống câu hỏi, bài tập phải được biên soạn theo nhiều mức độ khác nhau để phân hóa trình độ học sinh hiệu quả.
• Hướng dẫn tự học và đảm bảo tính dân chủ: Các hoạt động học tập trong sách phải đi kèm hướng dẫn, gợi ý cụ thể để học sinh chuẩn bị bài và tự đánh giá kết quả. Sự phân hóa năng lực trong sách phải đảm bảo tính dân chủ, tạo cơ hội bình đẳng cho mọi học sinh phát triển năng lực cá nhân.
• Hình thức trình bày thẩm mỹ: Sách giáo khoa cần được trình bày hấp dẫn, cân đối hài hòa giữa chữ viết và hình ảnh minh họa, sử dụng ngữ liệu có tính phổ quát cao, đảm bảo tính thẩm mỹ, tính giáo dục và phù hợp với tâm lý lứa tuổi học sinh.

- Quy định về tổ chức thực hiện (Điều 3)

• Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện việc lựa chọn sách giáo khoa theo đúng quy định tại Thông tư số 25/2020/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Các cơ quan này có trách nhiệm triển khai nhanh chóng, đầy đủ nội dung Quyết định này đến tất cả các cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh, làm căn cứ pháp lý để thực hiện việc lựa chọn sách giáo khoa đúng quy trình và tiến độ đề ra.

- Hiệu lực thi hành và trách nhiệm pháp lý (Điều 4)

• Hiệu lực thi hành: Quyết định chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 25 tháng 12 năm 2020.
• Trách nhiệm thi hành: Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố cùng các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.