Quyết định 2317/QĐ-UBND năm 1999 phê duyệt Quy hoạch chi tiết khu Kinh thành Huế, Thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế là một văn bản pháp lý quan trọng nhằm định hình không gian, bảo tồn di sản và phát triển hạ tầng đô thị bền vững cho khu vực di tích lịch sử đặc biệt này. Dưới đây là tóm tắt chi tiết và toàn diện các nội dung cốt lõi của Quyết định.

- Phạm vi ranh giới và tính chất quy hoạch khu Kinh thành Huế

Khu vực quy hoạch có tổng diện tích 486,23 ha, nằm tại trung tâm thành phố Huế, bao gồm toàn bộ địa giới hành chính của 4 phường nội thành (Tây Lộc, Thuận Lộc, Thuận Thành, Thuận Hoà) và một phần diện tích của các phường Phú Thuận, Phú Bình, Phú Hoà. Ranh giới cụ thể được xác định rõ ràng bởi các hệ thống sông tự nhiên bao quanh: phía Bắc giáp sông An Hoà, phía Nam giáp sông Hương, phía Đông giáp sông Đông Ba và phía Tây giáp sông Kẻ Vạn.

Về tính chất, khu vực này được xác định là trung tâm đô thị cổ của thành phố Huế, đóng vai trò là khu du lịch văn hóa lịch sử tiêu biểu mang tầm quốc gia và quốc tế. Đồng thời, đây là trung tâm dịch vụ du lịch tích hợp hệ thống thiết chế văn hóa đa dạng (như bảo tàng, đình Phú Xuân, công viên) gắn liền với nếp sống truyền thống Á Đông. Đây cũng là khu dân cư được bảo tồn ở mức độ hợp lý, đảm bảo sự hài hòa tuyệt đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị quần thể di tích cố đô.

- Quy mô dân số và cơ cấu sử dụng đất đai

Quy hoạch định hướng giảm dần mật độ dân số trong khu vực Kinh thành để giảm áp lực lên di sản. Cụ thể, quy mô dân số từ mức 58.732 người năm 1995 được định hướng giảm xuống còn 45.000 người vào năm 2005 và tiếp tục giảm xuống mức ổn định 42.000 người vào năm 2020.

Cơ cấu sử dụng đất đai trên tổng diện tích 486,28 ha được phân bổ chi tiết như sau:

• Đất ở chiếm tỷ lệ lớn nhất với 193,46 ha (tương đương 39,79%).
• Đất di tích chiếm 91,14 ha (tương đương 18,75%).
• Đất quốc phòng chiếm 43,18 ha (tương đương 8,88%).
• Đất cây xanh chiếm 32,7 ha (tương đương 6,73%).
• Đất giao thông chiếm 62,00 ha (tương đương 12,75%).
• Đất ao hồ, kênh mương chiếm 29,34 ha (tương đương 6,03%).
• Đất công cộng khu ở chiếm 27,16 ha (tương đương 5,58%).
• Đất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp chiếm 4,42 ha (tương đương 0,91%).
• Đất cơ quan, trường đào tạo chiếm 2,83 ha (tương đương 0,58%).

- Quy hoạch phân khu chức năng

Quy hoạch chia khu vực Kinh thành Huế thành các phân khu chức năng chuyên biệt nhằm tối ưu hóa công tác quản lý và bảo tồn:

• Khu du lịch (91,14 ha): Bao gồm các di tích xếp hạng loại 1 như Đại Nội, hệ thống kênh hồ, khu Lục Bộ, các Dinh phủ, Mang Cá lớn, Mang Cá nhỏ, quảng trường Ngọ Môn, đình làng Phú Xuân và Đàn Xã Tắc. Khu vực này được quản lý nghiêm ngặt theo các quy định pháp luật về bảo vệ di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh. Nghiêm cấm xây dựng mới tại vùng tiếp cận trong và ngoài cửa thành, thực hiện giải tỏa dãn dân từng bước để tạo vùng đệm bảo vệ.
• Khu ở (193,46 ha): Được tổ chức theo 4 loại hình nhà ở chính:
  • Nhà biệt thự (19 ha): Bố trí tại phường Thuận Hoà và Thuận Thành, mật độ xây dựng tối đa 30%, tầng cao trung bình 1,5 tầng, hệ số sử dụng đất 0,45.
  • Nhà vườn (96,49 ha): Phân bổ rải rác tại cả 4 phường, mật độ xây dựng tối đa 20%, tầng cao trung bình 1,2 tầng, hệ số sử dụng đất 0,24.
  • Nhà liền kề (77,97 ha): Tập trung tại các trục đường Nguyễn Trãi, Đinh Tiên Hoàng, Mai Thúc Loan, mật độ xây dựng từ 60% đến 70%, tầng cao trung bình 1,3 tầng, hệ số sử dụng đất 0,8.
  • Khu ở eo bầu, tường thành, ven sông Ngự Hà, Đàn Xã Tắc: Tiến hành giải tỏa theo lộ trình để trả lại nguyên trạng di tích, kết hợp trồng cây xanh tạo không gian thông thoáng.
• Trung tâm công cộng (29,99 ha): Chia thành các phân khu nhỏ bao gồm khu hành chính (3,32 ha, cao tối đa 1,3 tầng), khu dịch vụ thương mại (10,3 ha, cao tối đa 1,2 tầng), khu y tế giáo dục (12,37 ha, cao tối đa 1,2 tầng) và khu trung tâm văn hóa thể thao (4,0 ha, bao gồm việc nâng cấp sân thể thao Tây Lộc).
• Khu cây xanh giải trí (32,7 ha): Tôn tạo hệ thống hồ thuộc Hộ thành hào và các công viên, vườn hoa lớn như Trần Quốc Toản, Nguyễn Văn Trỗi, Tĩnh Tâm để phục vụ cộng đồng và du lịch.
• Khu quốc phòng (43,18 ha): Giữ nguyên chức năng sử dụng đất tại khu vực Mang Cá lớn và Mang Cá nhỏ, kết hợp chỉnh trang để phục vụ du lịch.

- Định hướng phát triển kiến trúc và cảnh quan đô thị

Công tác quản lý kiến trúc cảnh quan đòi hỏi sự tuân thủ tuyệt đối các quy định pháp lý về bảo tồn di sản:

• Bảo vệ nghiêm ngặt vùng thông thoáng trước Kinh thành, chỉnh trang hệ thống công viên bao quanh Hoàng thành, tuyệt đối không xây dựng mới và thực hiện dãn dân tại các khu vực bảo vệ di tích.
• Bảo tồn không gian chuyển tiếp giữa đường phố và di tích, chỉnh trang kiến trúc dọc các trục đường chính như Nguyễn Trãi, Yết Kiêu, Thái Phiên, Mai Thúc Loan, Đinh Tiên Hoàng và các tuyến ven sông Ngự Hà, Hộ Thành Hào.
• Giữ gìn kiến trúc nhà vườn đặc trưng của Huế với mái ngói, hoa văn truyền thống; kiểm soát chặt chẽ chiều cao, mật độ xây dựng, màu sắc công trình; cấm sử dụng các mảng kính nhôm lớn làm phá vỡ không gian cổ kính.
• Khôi phục diện tích ao hồ bị lấn chiếm, đảm bảo sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc, cây xanh và mặt nước.

- Quy hoạch hệ thống hạ tầng kỹ thuật

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật được thiết kế đồng bộ nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển nhưng không làm ảnh hưởng đến di tích:

• Giao thông: Hoàn thiện mạng lưới đường hiện hữu, mở mới các tuyến đường ven hồ, ven sông để chống lấn chiếm. Xây dựng cầu mới dài 100m trên đường Phùng Hưng bắc qua sông Ngự Hà theo phong cách cầu Kiều cổ kính. Bốn tuyến đường trục chính (Nguyễn Trãi, Mai Thúc Loan, Thái Phiên, Đinh Tiên Hoàng) có lộ giới từ 15m đến 18,5m (lòng đường rộng 7m). Các đường khác rộng từ 10m đến 14m. Bố trí thêm 7 bãi đỗ xe tĩnh với quy mô từ 0,2 đến 0,5 ha mỗi bãi.
• San nền và thoát nước: Không thực hiện san lấp quy mô lớn. Cao độ xây dựng tại các khu vực mới và cổng thành phải đạt tối thiểu từ +3,5m trở lên. Thực hiện nạo vét, khơi thông sông Ngự Hà, Hộ Thành Hào, sông Bạch Yến và cải tạo hệ thống mương cống với độ dốc tối thiểu 0,001.
• Cấp nước: Tiêu chuẩn cấp nước đạt 150 lít/người/ngày đêm, lấy nguồn từ nhà máy nước Giã Viên và Quảng Tế. Tổng nhu cầu nước đến năm 2020 ước tính đạt 12.000 m3/ngày đêm, phân phối qua mạng lưới đường ống dạng vòng khép kín kết hợp mạng cành cây.
• Cấp điện: Tiêu chuẩn điện sinh hoạt đạt từ 280W đến 350W/người/ngày. Tổng phụ tải đạt 14,5 MW, cấp nguồn từ trạm 110/22KV Huế 2 thông qua hệ thống cáp ngầm hóa đi vào Kinh thành.
• Thoát nước bẩn: Xây dựng hệ thống cống thoát nước thải riêng biệt dẫn về trạm xử lý phía Bắc (cách Kinh thành 3 km) thông qua trạm bơm tăng áp. Nước thải sinh hoạt và công nghiệp bắt buộc phải xử lý đạt chuẩn trước khi xả vào hệ thống chung.

- Các dự án ưu tiên đầu tư xây dựng đợt I

Quy hoạch xác định rõ danh mục các dự án trọng điểm cần ưu tiên triển khai sớm:

• Nhóm dự án bảo tồn di tích: Dự án bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích cố đô Huế; dự án khôi phục hồ Tịnh Tâm và sông Ngự Hà; dự án chỉnh trang kiến trúc các trục phố chính và khai thác nhà vườn Huế phục vụ du lịch; chuyển đổi công năng một số cơ sở không phù hợp.
• Nhóm dự án hạ tầng xã hội: Giải tỏa 6 eo bầu sát sông Hương; xây dựng khu văn hóa Tây Lộc; phát triển các khu dịch vụ liên phường và mở rộng công viên Nguyễn Văn Trỗi.
• Nhóm dự án hạ tầng kỹ thuật: Các dự án cấp nước, thoát nước, nâng cấp đường nội thành, kè hồ di tích và cải tạo lưới điện (bao gồm tuyến 22KV tả ngạn bằng nguồn vốn WB và ODA).

- Biện pháp tổ chức thực hiện và điều khoản thi hành

Ủy ban nhân dân tỉnh giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân thành phố Huế và các sở, ngành liên quan thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Xây dựng và trình duyệt Điều lệ quản lý xây dựng theo đồ án quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt.
• Lập kế hoạch đầu tư theo từng giai đoạn để báo cáo UBND tỉnh xem xét, quyết định.
• Tổ chức công bố rộng rãi quy hoạch chi tiết để nhân dân biết và thực hiện.
• Nghiêm cấm mọi hành vi tự ý thay đổi đồ án quy hoạch đã duyệt. Trường hợp cần điều chỉnh, phải có văn bản đề xuất thông qua Sở Xây dựng và UBND thành phố Huế để trình UBND tỉnh xem xét.

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc các Sở (Xây dựng, Địa chính, Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính - Vật giá, Văn hóa - Thông tin, Giao thông vận tải, Công nghiệp, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Khoa học Công nghệ và Môi trường), Cục trưởng Cục Đầu tư phát triển, Chủ tịch UBND thành phố Huế cùng Thủ trưởng các đơn vị liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.