Quyết định 104-TTg được Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 16/03/1994 kèm theo bản Quy chế Kho ngoại quan nhằm thiết lập hành lang pháp lý cho việc quản lý, vận hành và sử dụng kho ngoại quan trên lãnh thổ Việt Nam. Quy chế này quy định chi tiết về các hoạt động dịch vụ, đối tượng được phép thuê kho, thủ tục hải quan đối với hàng hóa đưa vào, đưa ra, cũng như công tác quản lý, giám sát và xử lý vi phạm trong hoạt động kho ngoại quan.

Quy chế áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước (đặc biệt là cơ quan Hải quan), các doanh nghiệp chủ kho ngoại quan, và các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có nhu cầu thuê kho ngoại quan để lưu giữ, bảo quản hàng hóa chờ xuất khẩu hoặc nhập khẩu.

Các dịch vụ liên quan trong hoạt động Kho ngoại quan

• Chủ Kho ngoại quan được phép thực hiện các dịch vụ vận chuyển và môi giới tiêu thụ đối với hàng hoá gửi trong kho.
• Đối với các dịch vụ như khai báo hải quan, giám định, bảo hiểm, tái chế và gia cố bao bì, chủ kho phải được sự cho phép của cơ quan Hải quan cấp tỉnh nơi có Kho ngoại quan và phải chấp hành đầy đủ các quy định pháp luật hiện hành.
• Riêng đối với dịch vụ tái chế và gia cố bao bì, trước và sau khi thực hiện, chủ hàng hoặc chủ kho (nếu được chủ hàng thỏa thuận) phải khai báo rõ ràng để cơ quan Hải quan xác nhận tình trạng bao bì, số lượng và chất lượng hàng hoá.

Quy định về việc thuê Kho ngoại quan

• Đối tượng được phép thuê kho: Bao gồm doanh nghiệp, cá nhân nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài; các doanh nghiệp Việt Nam thuộc mọi thành phần kinh tế được phép hoạt động xuất nhập khẩu; các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được hoạt động xuất nhập khẩu theo giấy phép của Ủy ban Nhà nước về Hợp tác và Đầu tư Việt Nam.
• Hợp đồng thuê kho: Phải được lập theo mẫu thống nhất do Tổng cục Hải quan ban hành và phải được thực hiện trước khi hàng hóa đến cửa khẩu Việt Nam.
• Thời hạn thuê kho: Được quy định cụ thể trong hợp đồng và có thể được gia hạn từng lần. Chủ hàng phải báo cho Hải quan Kho ngoại quan biết trước khi hợp đồng hết hạn. Nếu hợp đồng hết hạn mà không làm thủ tục gia hạn, hàng hóa sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.

Quy định về hàng hóa đưa vào, đưa ra và lưu giữ trong Kho ngoại quan

• Hàng hóa được chấp nhận: Tất cả các loại hàng hoá chờ xuất khẩu hoặc chờ nhập khẩu đều được đưa vào lưu giữ trong Kho ngoại quan.
• Hàng hóa bị nghiêm cấm: Không chấp nhận hàng hoá mang nhãn hiệu giả mạo nguyên xứ Việt Nam, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng gây nguy hiểm công cộng hoặc ô nhiễm môi trường, và hàng hóa thuộc danh mục cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu.
• Yêu cầu quản lý: Hàng hóa lưu giữ phải phù hợp với hợp đồng thuê kho. Mọi hoạt động đưa hàng ra, vào kho đều phải khai báo, chịu sự kiểm tra, giám sát của Hải quan và phải nộp lệ phí hải quan theo quy định. Việc vận chuyển hàng hóa giữa cửa khẩu và kho ngoại quan phải chịu sự giám sát chặt chẽ của cơ quan Hải quan.

Thủ tục hải quan đối với hàng hóa đưa vào Kho ngoại quan

• Hàng từ nước ngoài đưa vào kho: Chưa phải nộp thuế nhập khẩu. Khi hàng đến cửa khẩu đầu tiên của Việt Nam, chủ hàng hoặc người đại diện hợp pháp phải xuất trình hợp đồng thuê kho và các chứng từ liên quan cho Hải quan Kho ngoại quan để làm thủ tục nhập kho.
• Hàng từ nội địa Việt Nam đưa vào kho để chờ xuất khẩu: Chủ hàng phải hoàn thành đầy đủ thủ tục hải quan tại Hải quan tỉnh, thành phố nơi có kho ngoại quan, đồng thời nộp thuế theo quy định của pháp luật trước khi xuất trình hợp đồng thuê kho và chứng từ để làm thủ tục nhập kho.

Thủ tục hải quan đối với hàng hóa đưa ra khỏi Kho ngoại quan

• Đưa hàng ra nước ngoài: Chủ hàng phải khai báo hải quan và xuất trình các giấy tờ gồm: Giấy xuất hàng (hoặc giấy ủy quyền), Phiếu xuất kho, và Tờ khai hàng hoá xuất. Hải quan sẽ đối chiếu chứng từ xuất kho với chứng từ nhập kho và thực tế lô hàng, nếu khớp sẽ làm thủ tục xuất và áp tải hàng đến cửa khẩu xuất. Trường hợp xuất nhiều lần thì thực hiện trừ lùi số lượng trên hợp đồng.
• Nhập hàng vào tiêu thụ tại thị trường nội địa Việt Nam: Hàng hóa từ nước ngoài gửi kho ngoại quan nếu được phép tiêu thụ tại Việt Nam phải được quản lý như hàng nhập khẩu thông thường. Chủ hàng phải làm đầy đủ thủ tục hải quan, chấp hành quy chế nhập khẩu và nộp thuế nhập khẩu. Thời điểm tính thuế nhập khẩu là thời điểm đăng ký tờ khai hàng nhập khẩu tại Hải quan cấp tỉnh.

Công tác quản lý và giám sát hàng hóa lưu giữ trong kho

• Mọi sự dịch chuyển hàng hóa trong kho hoặc giữa các kho trong khu vực kho ngoại quan phải báo cáo và chịu sự giám sát của Hải quan Kho ngoại quan.
• Chủ kho ngoại quan có trách nhiệm mở sổ sách theo dõi xuất, nhập kho theo mẫu và chế độ ghi chép thống nhất của Tổng cục Hải quan.
• Cơ quan Hải quan cấp tỉnh tiến hành kiểm tra hoặc kiểm kê hàng hóa định kỳ (ít nhất một năm một lần) hoặc đột xuất với sự chứng kiến của chủ kho hoặc đại diện hợp pháp. Chủ kho phải báo cáo định kỳ hàng tháng, ba tháng và hàng năm về hoạt động của kho cho cơ quan Hải quan.
• Xử lý hàng hư hỏng, quá hạn: Đối với hàng hóa bị đổ vỡ, hư hỏng, giảm phẩm chất hoặc quá hạn sử dụng phát sinh trong quá trình lưu kho, chủ hàng và chủ kho phải lập biên bản giám định có xác nhận của cơ quan chức năng gửi cho Hải quan. Việc tiêu hủy phải tuân thủ đúng thủ tục pháp luật. Chủ kho chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, mất mát hàng hóa theo thỏa thuận trong hợp đồng thuê kho.

Chế tài xử lý vi phạm và điều khoản thi hành

• Mọi hành vi vi phạm các quy định tại Quy chế này sẽ bị xử lý nghiêm khắc tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, bao gồm xử phạt hành chính theo Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính, thu hồi giấy phép hoạt động, hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự.
• Quyết định 104-TTg và Quy chế kèm theo có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký (ngày 16/03/1994), thay thế hoàn toàn Quyết định số 43/CT ngày 31/01/1992 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng về việc thí điểm thành lập và quản lý Kho ngoại quan.
• Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan chịu trách nhiệm ban hành các Thông tư hướng dẫn chi tiết và tổ chức thực hiện thống nhất Quy chế này trên phạm vi cả nước.