Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 76:2023/BTNMT về Thu gom, vận chuyển, lưu giữ, tái chế, tái sử dụng và xử lý các chất được kiểm soát được ban hành kèm theo Thông tư số 21/2023/TT-BTNMT ngày 29 tháng 12 năm 2023 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường. Quy chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và quản lý bắt buộc nhằm kiểm soát chặt chẽ các chất làm suy giảm tầng ô-dôn và chất gây hiệu ứng nhà kính, góp phần thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam trong khuôn khổ Nghị định thư Montreal.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Quy chuẩn này áp dụng đối với các hoạt động liên quan đến thu gom, vận chuyển, lưu giữ, tái chế, tái sử dụng và xử lý các chất được kiểm soát trên phạm vi toàn quốc. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước thực hiện các hoạt động sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu, tiêu thụ, thu gom, vận chuyển, lưu giữ, tái chế, tái sử dụng và tiêu hủy các chất được kiểm soát tại Việt Nam.

Giải thích từ ngữ và các khái niệm cốt lõi (Điều 3)

Quy chuẩn đưa ra các định nghĩa pháp lý và kỹ thuật quan trọng để thống nhất cách hiểu và áp dụng:

• Chất được kiểm soát: Là các chất làm suy giảm tầng ô-dôn (như CFC, HCFC) và các chất gây hiệu ứng nhà kính (như HFC) được quy định cụ thể tại các phụ lục của Nghị định thư Montreal và pháp luật về bảo vệ môi trường Việt Nam.
• Thu gom chất được kiểm soát: Quá trình thu hồi các chất này từ các thiết bị, hệ thống (như thiết bị lạnh, điều hòa không khí) đưa vào các bình chứa chuyên dụng để quản lý, tránh phát thải tự do ra môi trường.
• Tái chế (Recycling): Quá trình xử lý sơ bộ các chất được kiểm soát đã thu gom thông qua các biện pháp cơ học như lọc bụi, tách dầu, làm khô để có thể sử dụng lại.
• Tái sử dụng (Reuse): Việc sử dụng lại các chất được kiểm soát sau khi đã được thu gom hoặc tái chế mà không làm thay đổi bản chất hóa học của chúng.
• Xử lý (Destruction): Quá trình biến đổi hóa học hoặc tiêu hủy hoàn toàn các chất được kiểm soát bằng các công nghệ được phê duyệt để ngăn ngừa chúng phát thải vào khí quyển.

Yêu cầu kỹ thuật chung đối với hoạt động quản lý chất được kiểm soát (Điều 4)

Quy chuẩn thiết lập các nguyên tắc kỹ thuật nghiêm ngặt nhằm tối thiểu hóa lượng phát thải các chất được kiểm soát ra môi trường tự nhiên:

• Yêu cầu về năng lực nhân sự: Kỹ thuật viên thực hiện các hoạt động lắp đặt, vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa, thu gom và xử lý thiết bị có chứa chất được kiểm soát phải có văn bằng, chứng chỉ hoặc chứng nhận đào tạo phù hợp theo quy định của pháp luật.
• Yêu cầu về trang thiết bị kỹ thuật: Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực này phải được trang bị đầy đủ máy thu hồi, bình chứa chuyên dụng, thiết bị đo lường áp suất, thiết bị phát hiện rò rỉ và các dụng cụ bảo hộ lao động đạt chuẩn kỹ thuật.
• Ngăn ngừa rò rỉ và thất thoát: Trong suốt quá trình thu gom, vận chuyển và lưu giữ, phải áp dụng các biện pháp kỹ thuật kiểm tra độ kín của hệ thống, tuyệt đối không để xảy ra hiện tượng rò rỉ, thất thoát chất được kiểm soát ra môi trường.
• Ghi chép và lưu trữ thông tin: Thiết lập hệ thống sổ sách, nhật ký theo dõi chi tiết khối lượng các chất được thu gom, tái chế, tái sử dụng hoặc chuyển giao xử lý để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 76:2023/BTNMT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 30 tháng 5 năm 2024. Các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan có trách nhiệm tuân thủ nghiêm ngặt các quy định kỹ thuật nêu trên nhằm bảo vệ tầng ô-dôn và ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu.