Tóm tắt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02-24:2017/BNNPTNT về Cơ sở sản xuất dầu cá, mỡ cá - Yêu cầu bảo đảm an toàn thực phẩm

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 02-24:2017/BNNPTNT do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành nhằm thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc về an toàn thực phẩm đối với các cơ sở sản xuất, chế biến dầu cá và mỡ cá dùng làm thực phẩm cho người. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của Quy chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi điều chỉnh

• Quy chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và quản lý về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm đối với cơ sở sản xuất, chế biến dầu cá, mỡ cá sử dụng làm thực phẩm cho người.
• Phạm vi điều chỉnh bao gồm toàn bộ quá trình từ khâu tiếp nhận nguyên liệu, sơ chế, chế biến, tinh luyện, đóng gói, bảo quản cho đến khâu vận chuyển thành phẩm ra thị trường tiêu thụ.

- Điều 2: Đối tượng áp dụng

• Quy chuẩn áp dụng bắt buộc đối với tất cả các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có hoạt động liên quan đến sản xuất, chế biến, kinh doanh dầu cá và mỡ cá dùng làm thực phẩm tại Việt Nam.
• Các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền liên quan đến việc thanh tra, kiểm tra, giám sát và chứng nhận hợp quy về an toàn thực phẩm đối với các cơ sở sản xuất dầu cá, mỡ cá.

- Điều 3: Giải thích từ ngữ và định nghĩa cốt lõi

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật, Quy chuẩn đưa ra các định nghĩa pháp lý quan trọng bao gồm:

• Dầu cá, mỡ cá dùng làm thực phẩm: Là sản phẩm được tách chiết từ các bộ phận của cá hoặc các loài thủy sản khác, đã qua quá trình xử lý, chế biến phù hợp để đảm bảo an toàn cho sức khỏe con người khi sử dụng trực tiếp hoặc gián tiếp qua chế biến thực phẩm khác.
• Dầu cá thô, mỡ cá thô: Là sản phẩm thu được sau quá trình ép, ly tâm hoặc gia nhiệt từ nguyên liệu thủy sản, chưa qua các công đoạn tinh luyện sâu (như khử axit, khử màu, khử mùi).
• Dầu cá tinh luyện, mỡ cá tinh luyện: Là sản phẩm đã trải qua các công đoạn tinh luyện vật lý hoặc hóa học nhằm loại bỏ các tạp chất, axit béo tự do, chất màu, mùi không mong muốn, đạt các chỉ tiêu chất lượng và an toàn thực phẩm theo quy định.
• Cơ sở sản xuất dầu cá, mỡ cá: Là doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc tổ chức thực hiện một hoặc nhiều công đoạn trong chuỗi sản xuất từ thu gom nguyên liệu đến chế biến thành phẩm dầu cá, mỡ cá.

- Điều 4: Quy định kỹ thuật chung về điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị

Điều khoản này đặt ra các tiêu chuẩn nền tảng về hạ tầng kỹ thuật mà mọi cơ sở sản xuất dầu cá, mỡ cá phải đáp ứng nghiêm ngặt:

• Địa điểm và môi trường xung quanh: Cơ sở phải được xây dựng tại khu vực không bị ô nhiễm bởi bụi bẩn, hóa chất độc hại, các tác nhân sinh học từ môi trường xung quanh. Khoảng cách an toàn phải được duy trì đối với các nguồn gây ô nhiễm tiềm ẩn.
• Thiết kế và bố trí nhà xưởng: Nhà xưởng phải được thiết kế theo nguyên tắc một chiều từ khâu tiếp nhận nguyên liệu đến khâu thành phẩm để ngăn ngừa triệt để sự nhiễm chéo. Các khu vực sản xuất sạch (như khu tinh luyện, đóng gói) phải được cách biệt hoàn toàn với khu vực xử lý thô.
• Kết cấu nhà xưởng: Trần, tường, nền nhà xưởng phải sử dụng vật liệu bền, không thấm nước, dễ làm sạch và khử trùng. Hệ thống thoát nước phải được thiết kế kín, có lưới chắn côn trùng và đảm bảo thoát nước nhanh, không gây ứ đọng.
• Hệ thống thông gió và chiếu sáng: Phải đảm bảo đủ ánh sáng tự nhiên hoặc nhân tạo tại các khu vực làm việc. Hệ thống thông gió phải hoạt động hiệu quả, hướng luồng khí đi từ khu vực sạch sang khu vực ít sạch hơn để tránh lây nhiễm ngược.
• Trang thiết bị và dụng cụ sản xuất: Toàn bộ bề mặt thiết bị tiếp xúc trực tiếp với dầu cá, mỡ cá phải được làm bằng vật liệu không gỉ, không độc, không gây mùi vị lạ và dễ dàng vệ sinh, khử trùng định kỳ.
• Nguồn nước và nước đá: Nước sử dụng trong quá trình chế biến và vệ sinh thiết bị phải đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống. Hệ thống cấp nước sạch phải hoàn toàn tách biệt với hệ thống nước dùng cho phòng cháy chữa cháy hoặc làm mát máy.

- Ý nghĩa pháp lý và thực tiễn của các điều khoản đầu

Việc quy định rõ ràng từ phạm vi, đối tượng đến các định nghĩa và tiêu chuẩn hạ tầng cơ bản tại các điều khoản đầu tiên của QCVN 02-24:2017/BNNPTNT tạo ra hành lang pháp lý minh bạch. Điều này giúp các doanh nghiệp chủ động chuẩn bị và nâng cấp cơ sở hạ tầng, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở pháp lý vững chắc để thực hiện công tác kiểm tra, giám sát, góp phần nâng cao uy tín và chất lượng của ngành sản xuất dầu cá, mỡ cá Việt Nam trên thị trường quốc tế.