Trong nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu mở rộng không gian đô thị và nâng cao hiệu quả quản lý hành chính, Ủy ban nhân dân (UBND) TP. Hà Nội đã ban hành quyết định quan trọng liên quan đến lộ trình lên quận của các huyện ngoại thành. Theo đó, 5 huyện trọng điểm bao gồm Gia Lâm, Đông Anh, Thanh Trì, Hoài Đức và Đan Phượng đã chính thức được trao quyền chủ động trong việc xây dựng tương lai đô thị của mình.

Bước ngoặt trong lộ trình đô thị hóa Thủ đô

Việc ủy quyền này không chỉ là một thủ tục hành chính đơn thuần mà còn thể hiện tinh thần phân cấp, phân quyền mạnh mẽ theo quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 và các cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô 2024. Theo đó, UBND các huyện Gia Lâm, Đông Anh, Thanh Trì, Hoài Đức và Đan Phượng được giao nhiệm vụ tổ chức lập đề án thành lập quận, phường thuộc quận; đồng thời thẩm định và phê duyệt dự toán chi phí lập đề án theo đúng quy định pháp luật.

Việc chuyển đổi từ mô hình chính quyền nông thôn sang chính quyền đô thị đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về hạ tầng, kinh tế và bộ máy quản lý. Các địa phương này sẽ phải đối mặt với khối lượng công việc khổng lồ, từ việc rà soát các tiêu chí đô thị loại I, loại II cho đến việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính cấp xã thành phường.

Trách nhiệm và quyền hạn của các địa phương

Theo nội dung ủy quyền, UBND các huyện có trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ đúng phạm vi và thời hạn được giao. Các địa phương phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và UBND Thành phố về tính chính xác, kịp thời của đề án. Đặc biệt, việc lựa chọn nhà thầu tư vấn lập đề án phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về đấu thầu, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả sử dụng ngân sách.

Bên cạnh đó, các huyện cần chủ động báo cáo UBND Thành phố về kết quả thực hiện, cũng như những khó khăn, vướng mắc phát sinh đột xuất để có phương án xử lý kịp thời. Điều này phù hợp với tinh thần của Nghị định 140/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền quản lý nhà nước tại địa phương.

Sự phối hợp liên ngành để đảm bảo tiến độ

Để hỗ trợ các huyện hoàn thành nhiệm vụ đúng hạn (trước ngày 31/12/2025), UBND Thành phố đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các Sở, ngành:

• Sở Tài chính: Tham mưu bố trí vốn và hướng dẫn trình tự, thủ tục thanh quyết toán từ nguồn chi thường xuyên.
• Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Nội vụ: Theo dõi, đôn đốc và hướng dẫn các huyện thực hiện nhiệm vụ, kịp thời tham mưu giải quyết các vấn đề phát sinh.

Việc 5 huyện ngoại thành lên quận không chỉ giúp thay đổi diện mạo đô thị mà còn tạo động lực thu hút đầu tư, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Tuy nhiên, đây cũng là thách thức lớn trong việc bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống song hành cùng sự phát triển hiện đại.

"Việc lập đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị phải căn cứ vào quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch chung xây dựng đô thị đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và các tiêu chuẩn về đơn vị hành chính theo quy định của pháp luật."

Thời hạn ủy quyền cho các huyện thực hiện lập đề án kéo dài từ nay đến hết ngày 31/12/2025. Đây được xem là giai đoạn "vàng" để các địa phương bứt phá, hoàn thiện các tiêu chí cần thiết để chính thức trở thành những quận nội thành năng động của Thủ đô trong tương lai gần.