Tóm tắt Nghị quyết 45/2022/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Cần Thơ

Nghị quyết số 45/2022/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 11 tháng 01 năm 2022 nhằm thiết lập các cơ chế, chính sách đặc thù, tạo động lực mới để phát triển thành phố Cần Thơ trở thành trung tâm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về các chính sách cốt lõi của Nghị quyết này.

1. Thông tin chung và Hiệu lực thi hành

• Cơ quan ban hành: Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
• Ngày ban hành: 11/01/2022.
• Ngày có hiệu lực: Từ ngày 01/03/2022 và được thực hiện trong thời gian thí điểm là 05 năm.
• Đối tượng áp dụng: Các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

2. Cơ chế quản lý tài chính và ngân sách nhà nước

Nghị quyết trao cho thành phố Cần Thơ nhiều quyền chủ động và ưu đãi lớn về mặt tài chính nhằm tăng cường nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng:

• Hạn mức dư nợ vay: Thành phố được phép vay thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay từ các tổ chức tài chính trong nước và nguồn vay nước ngoài của Chính phủ về cho vay lại. Tổng mức dư nợ vay tối đa không vượt quá 60% số thu ngân sách Thành phố được hưởng theo phân cấp.
• Bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương: Hằng năm, ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho Cần Thơ không quá 70% số tăng thu ngân sách trung ương từ các khoản thu phân chia giữa trung ương và địa phương, cùng các khoản thu ngân sách trung ương hưởng 100% so với dự toán được giao (sau khi đã thực hiện thưởng vượt thu theo quy định pháp luật).
• Thí điểm chính sách phí, lệ phí: Hội đồng nhân dân (HĐND) Thành phố được quyền quyết định áp dụng các loại phí, lệ phí chưa có trong danh mục của Luật Phí và lệ phí; điều chỉnh mức hoặc tỷ lệ thu các loại phí, lệ phí hiện hành (trừ án phí và lệ phí Tòa án). Ngân sách Thành phố được hưởng 100% số thu tăng thêm từ chính sách này để đầu tư hạ tầng kinh tế - xã hội.

3. Phân cấp quản lý đất đai và quy hoạch

Nhằm rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính và tăng tính chủ động cho địa phương, Nghị quyết quy định:

• Quản lý đất đai: HĐND Thành phố được Thủ tướng Chính phủ ủy quyền quyết định chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa nước từ 02 vụ trở lên với quy mô dưới 500 ha. Việc chuyển đổi phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, bảo đảm công khai, minh bạch và lấy ý kiến của người dân chịu tác động.
• Quản lý quy hoạch: Trên cơ sở đồ án quy hoạch xây dựng khu chức năng và quy hoạch đô thị đã được phê duyệt, Thủ tướng Chính phủ phân cấp cho Ủy ban nhân dân (UBND) Thành phố thực hiện phê duyệt điều chỉnh cục bộ các quy hoạch này theo trình tự, thủ tục do Thủ tướng quy định.

4. Chính sách thu nhập cho cán bộ, công chức, viên chức

Để thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, Cần Thơ được áp dụng cơ chế chi thu nhập tăng thêm:

• Sau khi bảo đảm đủ nguồn thực hiện cải cách tiền lương và các chính sách an sinh xã hội cho cả thời kỳ ổn định ngân sách, HĐND Thành phố được quyết định sử dụng nguồn cải cách tiền lương còn dư để chi thu nhập bình quân tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức.
• Mức chi thu nhập tăng thêm tối đa không quá 0.8 lần mức lương ngạch bậc, chức vụ hoặc vị trí việc làm.
• HĐND Thành phố quy định mức thu nhập đặc thù đối với các chuyên gia, nhà khoa học và trí thức có trình độ chuyên môn cao.
• Cơ chế này chỉ được áp dụng khi Thành phố tự cân đối được ngân sách.

5. Ưu đãi đầu tư dự án nạo vét luồng hàng hải Định An - Cần Thơ

Đối với các dự án nạo vét kết hợp thu hồi sản phẩm luồng hàng hải Định An - Cần Thơ theo phương thức xã hội hóa (đáp ứng chuẩn tắc luồng cho tàu từ 10.000 tấn trở lên và quy mô vốn từ 500 tỷ đồng trở lên) được hưởng các ưu đãi:

• Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Áp dụng thuế suất ưu đãi 10% trong vòng 15 năm; miễn thuế TNDN trong 04 năm đầu và giảm 50% số thuế phải nộp trong 09 năm tiếp theo.
• Tiền thuê đất: Miễn tiền thuê đất trong 15 năm và giảm 50% tiền thuê đất cho thời gian còn lại đối với diện tích đất dùng để đổ chất nạo vét của dự án.
• Yêu cầu quản lý: Dự án phải tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật về bảo vệ môi trường, đất đai, thực hiện đúng cam kết hợp đồng và không được chuyển nhượng dự án.

6. Thành lập Trung tâm liên kết, sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Trung tâm này được thành lập tại Cần Thơ nhằm thu hút đầu tư vào nghiên cứu, ứng dụng công nghệ, chế biến và xuất khẩu nông, thủy sản với các chính sách ưu đãi đặc biệt:

• Ưu tiên thủ tục hải quan và thuế: Doanh nghiệp đầu tư tại Trung tâm được hưởng chế độ ưu tiên về thủ tục hải quan và thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu nếu đáp ứng các điều kiện về tuân thủ pháp luật, thực hiện giao dịch điện tử, thanh toán qua ngân hàng và có hệ thống kiểm soát nội bộ tốt.
• Ưu đãi thuế TNDN: Áp dụng thuế suất 10% trong 15 năm, miễn thuế 04 năm và giảm 50% trong 09 năm tiếp theo.
• Ưu đãi tiền thuê đất: Miễn tiền thuê đất trong thời gian xây dựng cơ bản (tối đa không quá 03 năm); sau đó tiếp tục được miễn tiền thuê đất 15 năm và giảm 50% trong 07 năm tiếp theo.

7. Tổ chức thực hiện và Điều khoản chuyển tiếp

• Trách nhiệm thực hiện: Chính phủ chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện Nghị quyết; tiến hành sơ kết 03 năm (báo cáo Quốc hội vào cuối năm 2024) và tổng kết 05 năm thực hiện (báo cáo Quốc hội vào cuối năm 2026).
• Điều khoản chuyển tiếp cho dự án đầu tư: Các dự án thuộc diện ưu đãi tại luồng Định An - Cần Thơ và Trung tâm nông nghiệp được ký kết hợp đồng hoặc cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong thời gian Nghị quyết có hiệu lực sẽ tiếp tục được hưởng ưu đãi cho đến hết thời hạn thực hiện dự án, ngay cả khi Nghị quyết này hết hiệu lực thi hành.
• Nguyên tắc áp dụng pháp luật: Trường hợp có quy định khác nhau giữa Nghị quyết này với luật hoặc nghị quyết khác của Quốc hội thì áp dụng quy định của Nghị quyết này. Nếu có văn bản ban hành sau ngày Nghị quyết có hiệu lực mang lại chính sách ưu đãi hơn thì HĐND Thành phố quyết định việc áp dụng.