Giới thiệu chung về Nghị quyết 448/2024/NQ-HĐND

Nghị quyết số 448/2024/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân tỉnh Hòa Bình Khóa XVII, Kỳ họp thứ 22 thông qua ngày 31 tháng 10 năm 2024 và chính thức có hiệu lực kể từ ngày thông qua. Đây là một chính sách pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Đất đai năm 2024, tập trung giải quyết nhu cầu thiết thực về đất sinh hoạt cộng đồng, đất ở, đất nông nghiệp và đất sản xuất kinh doanh cho đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, cận nghèo trên địa bàn tỉnh Hòa Bình.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng (Điều 1 và Điều 2)

Nghị quyết này quy định chi tiết về các chính sách hỗ trợ đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn tỉnh Hoà Bình. Đối tượng được hưởng chính sách và các cơ quan liên quan bao gồm:

• Đồng bào dân tộc thiểu số chưa có đất sinh hoạt cộng đồng tại nơi cư trú.
• Cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đối tượng này phải được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận hiện đang cư trú tại địa phương liên tục từ 05 năm trở lên tính đến thời điểm điều tra, xác định đối tượng thụ hưởng và phải thuộc một trong các trường hợp sau:
  • Chưa có đất ở, không còn đất ở hoặc thiếu đất ở so với hạn mức giao đất ở quy định tại địa phương.
  • Chưa có đất nông nghiệp, không còn đất nông nghiệp hoặc diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng không đạt đủ 50% so với hạn mức giao đất nông nghiệp theo quy định.
  • Có nhu cầu thuê đất phi nông nghiệp (không phải đất ở) để thực hiện các hoạt động sản xuất, kinh doanh.
• Các cơ quan thực hiện chức năng quản lý nhà nước về đất đai; Ủy ban nhân dân cấp huyện; Ủy ban nhân dân cấp xã và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến việc thực hiện chính sách.

Nguyên tắc thực hiện chính sách (Điều 3)

Việc triển khai các chính sách hỗ trợ đất đai phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau đây:

• Việc xác định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cũng như xác định cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo phải căn cứ theo quyết định chính thức của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Chính sách hỗ trợ đất đai được thực hiện một lần đối với cộng đồng và cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
• Việc bố trí quỹ đất sinh hoạt cộng đồng và giao đất, cho thuê đất phải căn cứ vào điều kiện quỹ đất thực tế của địa phương nơi đối tượng cư trú (hoặc địa phương khác đối với đất ở, đất nông nghiệp) và quy hoạch sử dụng đất đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
• Quá trình thực hiện phải đảm bảo tính công khai, minh bạch, đúng đối tượng; các cá nhân được hỗ trợ có trách nhiệm sử dụng đất đúng mục đích và đúng quy định pháp luật.
• Việc thực hiện các quyền của người sử dụng đất được giao, cho thuê theo chính sách này phải tuân thủ quy định tại Điều 48 Luật Đất đai số 31/2024/QH15.

Nội dung chi tiết các chính sách hỗ trợ (Điều 4)

Nghị quyết quy định cụ thể 04 nội dung chính sách hỗ trợ đất đai trọng tâm:

• Chính sách về đất sinh hoạt cộng đồng: Ủy ban nhân dân các huyện, thành phố có trách nhiệm chủ trì bố trí quỹ đất sinh hoạt cộng đồng đến từng thôn, xóm, bản,... tại những nơi chưa có đất sinh hoạt cộng đồng. Diện tích đất được bố trí phải phù hợp với phong tục, tập quán, tín ngưỡng, bản sắc văn hóa, điều kiện thực tế của từng dân tộc, từng địa phương và đảm bảo diện tích tối thiểu cho thiết chế văn hóa, thể thao theo tiêu chuẩn xây dựng nông thôn mới.
• Chính sách hỗ trợ đất ở:
  • Trường hợp chưa có đất ở hoặc không còn đất ở: Được giao đất ở hoặc được phép chuyển mục đích sử dụng đất từ loại đất khác đang sử dụng hợp pháp sang đất ở trong hạn mức giao đất ở quy định.
  • Trường hợp thiếu đất ở so với mức tối thiểu của hạn mức giao đất ở: Được chuyển mục đích sử dụng đất từ loại đất khác đang sử dụng hợp pháp trong cùng thửa đất sang đất ở trong hạn mức quy định.
  • Các trường hợp được hỗ trợ đất ở nêu trên được xem xét miễn, giảm tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
• Chính sách hỗ trợ đất nông nghiệp: Đối với các trường hợp không có đất nông nghiệp, không còn đất nông nghiệp hoặc diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng không đủ 50% so với hạn mức giao đất nông nghiệp thì được nhà nước giao tiếp đất nông nghiệp trong hạn mức và không thu tiền sử dụng đất.
• Chính sách hỗ trợ thuê đất phi nông nghiệp không phải đất ở để sản xuất, kinh doanh:
  • Trường hợp không còn đất nông nghiệp hoặc diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng không đủ 50% hạn mức nhưng địa phương không bố trí được quỹ đất nông nghiệp để giao tiếp, nếu đối tượng có nhu cầu thuê đất phi nông nghiệp không phải đất ở để sản xuất, kinh doanh thì được nhà nước cho thuê đất.
  • Trường hợp địa phương bố trí được quỹ đất nông nghiệp để giao tiếp nhưng đối tượng không có nhu cầu nhận đất nông nghiệp mà có nhu cầu thuê đất phi nông nghiệp không phải đất ở để sản xuất, kinh doanh thì được xem xét cho thuê đất.
  • Các trường hợp được thuê đất phi nông nghiệp này được miễn, giảm tiền thuê đất theo quy định của pháp luật.

Nguồn kinh phí và Quỹ đất thực hiện chính sách (Điều 5)

Để đảm bảo tính khả thi của chính sách, Nghị quyết quy định rõ về nguồn lực tài chính và quỹ đất thực hiện:

• Nguồn kinh phí: Được bảo đảm từ ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác theo quy định tại khoản 8 Điều 16 Luật Đất đai và khoản 3 Điều 8 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP ngày 30 tháng 7 năm 2024 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai.
• Quỹ đất thực hiện: Được khai thác từ các nguồn đất hiện có tại địa phương, bao gồm:
  • Quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích.
  • Đất của cộng đồng dân cư.
  • Quỹ đất do Nhà nước thu hồi; đất chưa sử dụng; đất chưa giao hoặc chưa cho thuê.
  • Quỹ đất do các công ty nông nghiệp, lâm nghiệp bàn giao lại cho địa phương.
  • Quỹ đất được rà soát, điều chỉnh đưa ra ngoài quy hoạch 03 loại rừng.
  • Quỹ đất do các ban quản lý rừng phòng hộ, khu bảo tồn thiên nhiên bàn giao lại cho địa phương.

Tổ chức thực hiện và Hiệu lực thi hành (Điều 6)

Trách nhiệm tổ chức thực hiện và giám sát Nghị quyết được phân công cụ thể như sau:

• Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình chịu trách nhiệm tổ chức triển khai, thực hiện Nghị quyết này trên địa bàn toàn tỉnh theo đúng quy định của pháp luật.
• Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh, các Tổ đại biểu và các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh có trách nhiệm giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện Nghị quyết.
• Nghị quyết đã được Hội đồng nhân dân tỉnh Hòa Bình Khóa XVII, Kỳ họp thứ 22 thông qua ngày 31 tháng 10 năm 2024 và có hiệu lực thi hành ngay từ ngày thông qua.