Giới thiệu chung về Nghị quyết 19/2024/NQ-HĐND

Nghị quyết số 19/2024/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân tỉnh Bình Thuận Khóa XI thông qua tại Kỳ họp thứ 28 (chuyên đề) ngày 13 tháng 11 năm 2024 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 22 tháng 11 năm 2024. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Đất đai năm 2024, ban hành các chính sách hỗ trợ đất đai thiết thực đối với đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) trên địa bàn tỉnh Bình Thuận, góp phần ổn định đời sống, xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

1. Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Nghị quyết quy định chi tiết hai nhóm chính sách lớn về đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Bình Thuận bao gồm:

• Chính sách bảo đảm đất sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào dân tộc thiểu số.
• Chính sách hỗ trợ đất đai cho cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo quy định tại Điều 16 Luật Đất đai năm 2024.

Đối tượng áp dụng của Nghị quyết được xác định cụ thể như sau:

• Đồng bào dân tộc thiểu số chưa có đất sinh hoạt cộng đồng.
• Cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi thuộc một trong các trường hợp: không có đất ở hoặc đất nông nghiệp; thiếu đất ở hoặc đất nông nghiệp so với hạn mức; đã được Nhà nước giao hoặc cho thuê đất trước đây nhưng nay không còn hoặc thiếu đất; hoặc có nhu cầu thuê đất phi nông nghiệp không phải đất ở để sản xuất, kinh doanh.
• Các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thực hiện chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh.

2. Các nguyên tắc cốt lõi trong việc thực hiện hỗ trợ

Để đảm bảo tính công bằng, minh bạch và hiệu quả, việc thực hiện chính sách hỗ trợ đất đai phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Việc xác định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi phải căn cứ theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Việc bố trí quỹ đất thực hiện chính sách phải dựa trên điều kiện quỹ đất thực tế của từng địa phương và quy hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt.
• Việc giao đất trong hạn mức và cho thuê đất được thực hiện theo quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh. Trong đó, ưu tiên giải quyết trước cho các đối tượng được hỗ trợ đất đai lần đầu, sau đó mới xem xét giải quyết cho các đối tượng không còn đất hoặc thiếu đất so với hạn mức.
• Các đối tượng được hỗ trợ phải sử dụng đất đúng mục đích được giao, cho phép chuyển mục đích hoặc cho thuê, đồng thời thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2024.
• Quá trình thực hiện phải bảo đảm tính công khai, minh bạch và đúng đối tượng thụ hưởng.

3. Chính sách bảo đảm đất sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào dân tộc thiểu số

Đồng bào dân tộc thiểu số chưa có đất sinh hoạt cộng đồng sẽ được Nhà nước giao đất sinh hoạt cộng đồng (tính theo đơn vị hành chính cấp xã hoặc địa bàn thôn, bản, khu phố) phù hợp với phong tục, tập quán, tín ngưỡng, bản sắc văn hóa và điều kiện thực tế của từng vùng. Đất giao trong trường hợp này không thu tiền sử dụng đất, cụ thể:

• Tại các vùng đã có quy hoạch xây dựng đô thị tỷ lệ 1:500 hoặc quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn được phê duyệt: Diện tích giao đất thực hiện theo đúng quy hoạch đã phê duyệt.
• Tại các vùng chưa có quy hoạch xây dựng đô thị tỷ lệ 1:500 hoặc quy hoạch điểm dân cư nông thôn: Diện tích giao đất được xác định theo quy định hiện hành của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

4. Chính sách hỗ trợ đất đai lần đầu cho cá nhân là người dân tộc thiểu số nghèo, cận nghèo

Đối với cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi chưa từng được hỗ trợ đất đai, Nhà nước áp dụng các chính sách hỗ trợ lần đầu như sau:

• Giao đất ở: Được giao đất ở trong hạn mức quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh và được hưởng chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất theo quy định pháp luật.
• Chuyển mục đích sử dụng đất: Được phép chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở trong hạn mức giao đất ở và được miễn, giảm tiền sử dụng đất.
• Giao đất nông nghiệp: Được giao đất nông nghiệp trong hạn mức quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh và không phải nộp tiền sử dụng đất.
• Cho thuê đất sản xuất, kinh doanh: Trường hợp có nhu cầu thuê đất phi nông nghiệp không phải đất ở để sản xuất, kinh doanh thì được Nhà nước cho thuê đất và được miễn, giảm tiền thuê đất.

Lưu ý: Diện tích giao đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nêu trên được tính gộp cho tổng diện tích đất được Nhà nước giao, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trong suốt quá trình thực hiện các chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số.

5. Chính sách hỗ trợ đất đai bảo đảm ổn định cuộc sống (Hỗ trợ lần tiếp theo)

Chính sách này áp dụng cho cá nhân là người dân tộc thiểu số thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất trước đây nhưng nay không còn đất hoặc thiếu đất so với hạn mức quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh:

• Đối với đất ở:
  • Trường hợp không còn đất ở: Được giao tiếp đất ở hoặc được chuyển mục đích sử dụng đất từ loại đất khác sang đất ở; đồng thời được miễn, giảm tiền sử dụng đất đối với diện tích trong hạn mức giao đất ở.
  • Trường hợp thiếu đất ở so với hạn mức: Được chuyển mục đích sử dụng đất từ loại đất khác sang đất ở và được miễn, giảm tiền sử dụng đất đối với diện tích trong hạn mức giao đất ở.
• Đối với đất nông nghiệp: Trường hợp không còn đất nông nghiệp hoặc diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng không đủ 50% hạn mức giao đất nông nghiệp của tỉnh thì được giao tiếp đất nông nghiệp trong hạn mức (không thu tiền sử dụng đất) hoặc được cho thuê đất phi nông nghiệp không phải đất ở để sản xuất, kinh doanh (được miễn, giảm tiền thuê đất).

6. Quỹ đất, nguồn kinh phí và Tổ chức thực hiện

Để đảm bảo tính khả thi của Nghị quyết, các điều kiện về nguồn lực và trách nhiệm triển khai được quy định rõ ràng:

• Quỹ đất thực hiện: Được hình thành và bố trí theo quy định tại khoản 4 Điều 16 Luật Đất đai năm 2024.
• Kinh phí thực hiện: Được bảo đảm từ ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác theo quy định tại khoản 8 Điều 16 Luật Đất đai năm 2024 và khoản 3 Điều 8 Nghị định số 102/2024/NĐ-CP.
• Trách nhiệm thực hiện:
  • Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận có trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết này theo đúng quy định của pháp luật.
  • Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân, các Tổ đại biểu và các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh chịu trách nhiệm giám sát chặt chẽ quá trình thực hiện Nghị quyết nhằm đảm bảo chính sách đi vào cuộc sống đúng đối tượng, công bằng và hiệu quả.