Giới thiệu chung về Nghị quyết 15/2023/NQ-HĐND

Nghị quyết số 15/2023/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khóa X, kỳ họp thứ mười một thông qua ngày 19 tháng 9 năm 2023. Văn bản này quy định chi tiết về mức thu phí sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2024. Đây là chính sách quan trọng nhằm tăng cường quản lý trật tự đô thị, khai thác hiệu quả nguồn lực từ hạ tầng giao thông đường bộ và đảm bảo mỹ quan đô thị.

1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng nộp phí

Nghị quyết quy định rõ ràng về phạm vi áp dụng và các đối tượng cụ thể phải thực hiện nghĩa vụ nộp phí khi sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố:

• Đối với việc sử dụng tạm thời lòng đường: Áp dụng cho các tổ chức, cá nhân được phép sử dụng lòng đường để tổ chức hoạt động văn hóa (thể thao, diễu hành, lễ hội) và điểm trông, giữ xe ô tô phục vụ các hoạt động này (ngoại trừ các hoạt động theo kế hoạch của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh hoặc phục vụ tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước); làm điểm trung chuyển rác thải sinh hoạt của doanh nghiệp vệ sinh môi trường đô thị; hoặc bố trí điểm trông giữ xe có thu tiền dịch vụ.
• Đối với việc sử dụng tạm thời hè phố: Áp dụng cho các tổ chức, cá nhân sử dụng hè phố để tổ chức hoạt động văn hóa, thể thao, diễu hành, lễ hội và điểm trông giữ xe phục vụ hoạt động này (trừ các trường hợp được miễn trừ tương tự như lòng đường); làm điểm tổ chức kinh doanh dịch vụ, mua, bán hàng hóa; bố trí các công trình, tiện ích phục vụ giao thông công cộng có thu tiền hoặc lắp đặt công trình tạm trên hè phố, dải phân cách, đảo giao thông; làm điểm trung chuyển vật liệu, phế thải xây dựng phục vụ thi công; hoặc bố trí điểm trông giữ xe có thu tiền.
• Trường hợp đặc biệt: Đối với việc sử dụng tạm thời lòng đường để đỗ xe ô tô, mức thu phí sẽ được áp dụng theo quy định riêng tại Nghị quyết số 01/2018/NQ-HĐND ngày 16 tháng 03 năm 2018 của Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Quy định về phân chia khu vực và phân loại tuyến đường

Để áp dụng mức phí phù hợp với giá trị kinh tế của từng khu vực địa lý, Thành phố Hồ Chí Minh được phân chia thành 5 khu vực cụ thể:

• Khu vực 1: Gồm Quận 1, Quận 3, Quận 4, Quận 5, Quận 10, quận Phú Nhuận, Khu A Khu đô thị mới Nam Thành phố và Khu đô thị mới Thủ Thiêm.
• Khu vực 2: Gồm Quận 2 cũ (nay thuộc Thành phố Thủ Đức, ngoại trừ Khu đô thị mới Thủ Thiêm), Quận 6, Quận 7 (ngoại trừ Khu A Khu đô thị mới Nam Thành phố), Quận 11, quận Bình Thạnh, quận Tân Bình và quận Bình Tân.
• Khu vực 3: Gồm Quận 8, Quận 9 cũ (nay thuộc Thành phố Thủ Đức), Quận 12, quận Thủ Đức cũ (nay thuộc Thành phố Thủ Đức), quận Tân Phú và quận Gò Vấp.
• Khu vực 4: Gồm các huyện Bình Chánh, Hóc Môn, Nhà Bè và Củ Chi.
• Khu vực 5: Gồm huyện Cần Giờ.

Bên cạnh đó, các tuyến đường trong mỗi khu vực tiếp tục được phân loại dựa trên giá đất thực tế:

• Các tuyến đường trung tâm: Là các tuyến đường có giá đất bằng hoặc cao hơn giá đất bình quân của khu vực đó.
• Các tuyến đường còn lại: Là các tuyến đường có giá đất thấp hơn giá đất bình quân của khu vực đó.

3. Chi tiết mức thu phí sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố

Mức thu phí được tính theo đơn vị đồng/m2/tháng, phân biệt rõ giữa hoạt động trông giữ xe và các hoạt động khác (kinh doanh, trung chuyển vật liệu, công trình tiện ích...):

• Khu vực 1 (Giá đất bình quân 36.812.169 đồng/m2):
  • Các hoạt động khác: Tuyến đường trung tâm thu 100.000 đồng/m2/tháng; tuyến đường còn lại thu 50.000 đồng/m2/tháng.
  • Hoạt động trông giữ xe: Tuyến đường trung tâm thu 350.000 đồng/m2/tháng; tuyến đường còn lại thu 180.000 đồng/m2/tháng.
• Khu vực 2 (Giá đất bình quân 13.659.296 đồng/m2):
  • Các hoạt động khác: Tuyến đường trung tâm thu 30.000 đồng/m2/tháng; tuyến đường còn lại thu 20.000 đồng/m2/tháng.
  • Hoạt động trông giữ xe: Tuyến đường trung tâm thu 100.000 đồng/m2/tháng; tuyến đường còn lại thu 70.000 đồng/m2/tháng.
• Khu vực 3 (Giá đất bình quân 8.524.113 đồng/m2):
  • Các hoạt động khác: Cả tuyến đường trung tâm và tuyến đường còn lại đều thu 20.000 đồng/m2/tháng.
  • Hoạt động trông giữ xe: Cả tuyến đường trung tâm và tuyến đường còn lại đều thu 60.000 đồng/m2/tháng.
• Khu vực 4 (Giá đất bình quân 4.013.724 đồng/m2):
  • Các hoạt động khác: Cả tuyến đường trung tâm và tuyến đường còn lại đều thu 20.000 đồng/m2/tháng.
  • Hoạt động trông giữ xe: Cả tuyến đường trung tâm và tuyến đường còn lại đều thu 60.000 đồng/m2/tháng.
• Khu vực 5 (Giá đất bình quân 912.000 đồng/m2):
  • Các hoạt động khác: Cả tuyến đường trung tâm và tuyến đường còn lại đều thu 20.000 đồng/m2/tháng.
  • Hoạt động trông giữ xe: Cả tuyến đường trung tâm và tuyến đường còn lại đều thu 50.000 đồng/m2/tháng.

Lưu ý về phương thức tính thời gian sử dụng: Nếu số ngày sử dụng lòng đường, hè phố dưới 15 ngày trong một tháng thì tính tròn nửa tháng. Nếu số ngày sử dụng từ 15 ngày trở lên trong một tháng thì tính tròn 01 tháng.

4. Công tác quản lý phí và sử dụng nguồn thu

Nghị quyết quy định chặt chẽ cơ chế thu, nộp và quản lý nguồn tiền thu được nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả:

• Phân cấp đơn vị thu phí: Sở Giao thông vận tải chịu trách nhiệm tổ chức thu phí đối với các tuyến đường do Sở trực tiếp quản lý. Ủy ban nhân dân cấp huyện (quận, huyện, thành phố Thủ Đức) tổ chức thu phí đối với các tuyến đường, hè phố thuộc phạm vi quản lý của địa phương.
• Nguyên tắc sử dụng nguồn thu: Toàn bộ số tiền phí thu được phải nộp đầy đủ vào ngân sách nhà nước. Nguồn thu này được sử dụng có mục tiêu để phục vụ trực tiếp cho hoạt động thu phí và công tác quản lý, bảo trì, khai thác lòng đường, hè phố. Hàng năm, các đơn vị thu phí lập dự toán kinh phí gửi Sở Tài chính để cân đối và trình Ủy ban nhân dân Thành phố bố trí dự toán thực hiện.
• Kê khai và công khai thông tin: Việc đăng ký, kê khai, thu, nộp và quyết toán phí được thực hiện nghiêm túc theo quy định tại Nghị định số 120/2016/NĐ-CP của Chính phủ. Các đơn vị thu phí có trách nhiệm niêm yết công khai tại địa điểm thu và trên trang thông tin điện tử về tên phí, mức thu, phương thức thu và các văn bản pháp lý liên quan.

5. Tổ chức thực hiện và giám sát

Để Nghị quyết đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, Hội đồng nhân dân Thành phố giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan liên quan:

• Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh: Chỉ đạo triển khai thống nhất, đảm bảo thu đúng, thu đủ, công khai và minh bạch; ban hành và công bố danh mục các tuyến đường, vỉa hè đủ điều kiện thu phí; áp dụng các giải pháp công nghệ thu phí hiện đại nhằm hạn chế tiêu cực; tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, giám sát trách nhiệm của UBND cấp huyện; xử lý nghiêm các hành vi chiếm dụng lòng đường, vỉa hè trái phép; tiếp tục hoàn thiện Đề án thu phí và kịp thời báo cáo HĐND các vướng mắc phát sinh.
• Cơ quan giám sát: Thường trực Hội đồng nhân dân Thành phố, các Ban, các Tổ đại biểu và đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh chịu trách nhiệm giám sát chặt chẽ toàn bộ quá trình tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết này.