Nghị quyết số 08/2017/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An khóa XVII, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 13 tháng 7 năm 2017. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và thiết lập kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối (2016 - 2020) trên địa bàn tỉnh Nghệ An, tạo cơ sở cho việc quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

1. Quan điểm chủ đạo trong sử dụng đất đai

Nghị quyết xác định rõ các quan điểm cốt lõi trong việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất bao gồm:

• Đảm bảo sự phù hợp hoàn toàn với Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất cấp quốc gia và các chỉ tiêu phân bổ từ Chính phủ. Quản lý thống nhất, chặt chẽ nguồn tài nguyên đất đai theo đúng quy hoạch và quy định pháp luật; hướng tới mục tiêu sử dụng đất đúng mục đích, tiết kiệm, hiệu quả, bảo vệ môi trường sinh thái và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu.
• Đáp ứng toàn diện các mục tiêu, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của cả nước, của vùng Bắc Trung Bộ và riêng tỉnh Nghệ An trong tình hình mới; phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế và nguồn lực đất đai của từng vùng, từng địa phương trong tỉnh.
• Thực hiện kế hoạch hóa quá trình chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất gắn liền với chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Tỉnh Đảng bộ Nghệ An lần thứ XVIII (nhiệm kỳ 2015 - 2020).
• Tạo lập cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất, lập hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, đồng thời hỗ trợ điều tiết thị trường bất động sản phát triển lành mạnh.

2. Chỉ tiêu điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020

Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của tỉnh Nghệ An được điều chỉnh với tổng diện tích tự nhiên được phân bổ và xác định cụ thể cho các nhóm đất chính như sau:

• Nhóm đất nông nghiệp: Diện tích điều chỉnh đến năm 2020 là 1.454.055 ha, chiếm tỷ lệ lớn nhất với 88,22% diện tích tự nhiên của tỉnh. Trong đó:
  • Đất trồng lúa: 101.027 ha (chiếm 6,95%), riêng đất chuyên trồng lúa nước là 85.328 ha (chiếm 5,87%).
  • Đất trồng cây hàng năm khác: 91.821 ha (chiếm 6,31%).
  • Đất trồng cây lâu năm: 95.108 ha (chiếm 6,54%).
  • Đất rừng phòng hộ: 365.000 ha (chiếm 25,10%).
  • Đất rừng đặc dụng: 172.461 ha (chiếm 11,86%).
  • Đất rừng sản xuất: 615.000 ha (chiếm 42,30%).
  • Đất nuôi trồng thủy sản: 9.030 ha (chiếm 0,62%).
  • Đất làm muối: 795 ha (chiếm 0,05%).
• Nhóm đất phi nông nghiệp: Diện tích điều chỉnh tăng lên mức 171.474 ha, chiếm 10,40% diện tích tự nhiên nhằm đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa và đô thị hóa. Trong đó:
  • Đất quốc phòng: 15.936 ha (chiếm 9,29% nhóm đất phi nông nghiệp).
  • Đất an ninh: 1.409 ha (chiếm 0,82% nhóm đất phi nông nghiệp).
  • Đất khu công nghiệp: 6.110 ha (chiếm 3,56% nhóm đất phi nông nghiệp).
  • Đất cụm công nghiệp: 1.223 ha (chiếm 0,71% nhóm đất phi nông nghiệp).
  • Đất thương mại, dịch vụ: 4.657 ha (chiếm 2,72% nhóm đất phi nông nghiệp).
  • Đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp: 4.432 ha (chiếm 2,58% nhóm đất phi nông nghiệp).
  • Đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản: 3.422 ha (chiếm 2,00% nhóm đất phi nông nghiệp).
  • Đất phát triển hạ tầng cấp quốc gia, cấp tỉnh: 68.328 ha (chiếm 39,85% nhóm đất phi nông nghiệp), bao gồm đất xây dựng cơ sở văn hóa (154 ha), y tế (382 ha), giáo dục - đào tạo (2.404 ha), thể dục - thể thao (1.647 ha).
  • Đất có di tích, danh thắng: 702 ha (gồm di tích lịch sử văn hóa 332 ha và danh lam thắng cảnh 370 ha).
  • Đất bãi thải, xử lý chất thải: 663 ha.
  • Đất ở tại nông thôn: 23.073 ha.
  • Đất ở tại đô thị: 3.400 ha.
  • Đất xây dựng trụ sở cơ quan: 521 ha.
  • Đất xây dựng trụ sở của tổ chức sự nghiệp: 165 ha.
  • Đất cơ sở tôn giáo: 543 ha.
  • Đất làm nghĩa trang, nghĩa địa, nhà tang lễ, nhà hỏa táng: 6.866 ha.
• Nhóm đất chưa sử dụng: Được khai thác tối đa để chuyển sang các mục đích khác, giảm mạnh xuống còn 22.633 ha (chỉ còn chiếm 1,37% diện tích tự nhiên).
• Các khu chức năng đặc thù (được tổng hợp theo không gian): Đất khu kinh tế ổn định ở mức 20.777 ha; đất đô thị được quy hoạch đạt 25.636 ha vào năm 2020.

3. Kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối (2016 - 2020)

Kế hoạch sử dụng đất phân bổ theo từng năm từ 2016 đến 2020 thể hiện xu hướng chuyển dịch cơ cấu đất đai rõ rệt:

• Diện tích đất nông nghiệp giảm dần qua các năm nhằm nhường dư địa cho phát triển hạ tầng và công nghiệp: từ 1.463.057 ha (năm 2016) xuống còn 1.461.620 ha (năm 2017), 1.459.703 ha (năm 2018), 1.457.308 ha (năm 2019) và đạt mức ổn định 1.454.055 ha vào năm 2020.
• Diện tích đất phi nông nghiệp tăng trưởng mạnh mẽ và liên tục để phục vụ xây dựng đô thị, khu công nghiệp và hạ tầng giao thông: từ 131.524 ha (năm 2016) tăng lên 137.765 ha (năm 2017), 146.088 ha (năm 2018), 156.491 ha (năm 2019) và đạt 171.474 ha vào năm 2020.
• Đất chưa sử dụng được đưa vào khai thác hiệu quả, giảm nhanh theo lộ trình: từ 53.582 ha (năm 2016) xuống còn 48.777 ha (năm 2017), 42.371 ha (năm 2018), 34.363 ha (năm 2019) và chỉ còn 22.633 ha vào năm 2020.

4. Các nhiệm vụ và giải pháp thực hiện trọng tâm

Để hoàn thành các chỉ tiêu quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đã đề ra, Nghị quyết quyết nghị các nhóm giải pháp đồng bộ:

• Công bố công khai quy hoạch: Sau khi được Chính phủ phê duyệt, Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh có trách nhiệm công bố công khai điều chỉnh quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất trên các phương tiện thông tin đại chúng để các cấp, các ngành và nhân dân biết, thực hiện và giám sát.
• Rà soát, điều chỉnh quy hoạch ngành: Các sở, ban, ngành và UBND cấp huyện tiến hành rà soát, điều chỉnh quy hoạch chuyên ngành, quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị đảm bảo tính thống nhất với quy hoạch sử dụng đất của tỉnh. Xác định rõ ranh giới và bảo vệ nghiêm ngặt diện tích đất trồng lúa; công khai ranh giới các khu công nghiệp, khu đô thị, khu khai thác khoáng sản, đất quốc phòng, an ninh, rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, di tích lịch sử - danh thắng.
• Đồng bộ quy hoạch cấp huyện: UBND tỉnh bố trí đủ kinh phí cho UBND cấp huyện lập điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất hàng năm. Giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì thẩm định chặt chẽ các quy hoạch này nhằm đảm bảo tính liên kết, thống nhất với quy hoạch cấp tỉnh.
• Tăng cường thanh tra, kiểm tra: Thực hiện giám sát chặt chẽ việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, tự ý chuyển mục đích sử dụng đất trái phép hoặc để đất hoang hóa, lãng phí.
• Cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ: Đẩy mạnh ứng dụng khoa học, kỹ thuật hiện đại vào công tác quản lý đất đai. Đơn giản hóa và công khai các thủ tục hành chính về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
• Nâng cao tính minh bạch tài chính đất đai: Đẩy mạnh việc giao đất, cho thuê đất thông qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất nhằm tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước và tạo môi trường tiếp cận đất đai công bằng, minh bạch cho các nhà đầu tư.
• Xây dựng cơ sở dữ liệu: Tập trung đầu tư xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ, hiện đại trên phạm vi toàn tỉnh phục vụ công tác quản lý và tra cứu thông tin.

5. Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

• Giao UBND tỉnh Nghệ An hoàn thiện hồ sơ, thủ tục trình Chính phủ xem xét, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất kỳ cuối (2016 - 2020) theo quy định; đồng thời chịu trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo triển khai thực hiện sau khi được phê duyệt.
• Giao Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh và các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh thực hiện chức năng giám sát chặt chẽ quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết này.
• Nghị quyết có hiệu lực thi hành kể từ ngày 23 tháng 7 năm 2017.