Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt sửa đổi 1995 được ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế tiêu thụ đặc biệt hiện hành, tập trung vào việc điều chỉnh đối tượng nộp thuế, căn cứ tính thuế, biểu thuế suất và quy trình kê khai, nộp thuế đối với các mặt hàng tiêu dùng đặc biệt.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Luật áp dụng đối với tất cả các tổ chức, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế (gọi chung là cơ sở) có hoạt động sản xuất hoặc nhập khẩu các mặt hàng nằm trong danh mục chịu thuế tiêu thụ đặc biệt. Các cơ sở này có nghĩa vụ khai báo và nộp thuế đầy đủ theo đúng quy định của pháp luật.

Nguyên tắc đánh thuế và khấu trừ thuế tiêu thụ đặc biệt

• Mỗi mặt hàng thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt chỉ phải chịu loại thuế này một lần duy nhất trong suốt quá trình lưu thông.
• Trường hợp cơ sở sản xuất sử dụng nguyên liệu đã nộp thuế tiêu thụ đặc biệt để sản xuất ra mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt mới, thì khi tính thuế ở khâu sản xuất sẽ được khấu trừ số thuế tiêu thụ đặc biệt đã nộp ở khâu nguyên liệu (yêu cầu phải có chứng từ hợp lệ).
• Đối với cơ sở sản xuất: Khi bán các mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp thuế tiêu thụ đặc biệt và được miễn nộp thuế doanh thu ở khâu sản xuất.
• Đối với cơ sở nhập khẩu: Phải nộp thuế tiêu thụ đặc biệt tại khâu nhập khẩu, đồng thời vẫn phải nộp thuế doanh thu khi bán hàng hóa đó ra thị trường.
• Đối với hàng hóa xuất khẩu: Hàng hóa thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt nếu được xuất khẩu thì không phải nộp thuế tiêu thụ đặc biệt.

Căn cứ và phương pháp xác định giá tính thuế

Căn cứ tính thuế tiêu thụ đặc biệt được xác định dựa trên số lượng hàng hóa thực tế, giá tính thuế đơn vị hàng hóa và mức thuế suất quy định.

• Đối với hàng hóa sản xuất trong nước: Giá tính thuế là giá do chính cơ sở sản xuất bán ra tại nơi sản xuất, chưa bao gồm thuế tiêu thụ đặc biệt.
• Đối với hàng hóa nhập khẩu: Giá tính thuế được xác định bằng giá tính thuế nhập khẩu cộng với thuế nhập khẩu phải nộp.

Biểu thuế tiêu thụ đặc biệt chi tiết

Luật quy định chi tiết mức thuế suất đối với từng nhóm mặt hàng cụ thể như sau:

• Thuốc hút: Thuốc lá điếu có đầu lọc sản xuất chủ yếu bằng nguyên liệu nhập khẩu chịu mức thuế 70%; thuốc lá điếu có đầu lọc sản xuất chủ yếu bằng nguyên liệu trong nước chịu mức thuế 52%; thuốc lá điếu không có đầu lọc và xì gà chịu mức thuế 32%; riêng thuốc lá điếu và xì gà nhập khẩu chịu mức thuế 70%.
• Rượu: Rượu thuốc chịu mức thuế 15%. Các loại rượu khác (kể cả cồn êtilic) có nồng độ trên 40 độ chịu mức thuế 90%; từ 30 độ đến 40 độ chịu mức thuế 75%; dưới 30 độ (bao gồm cả rượu hoa quả) chịu mức thuế 25%.
• Bia các loại: Áp dụng mức thuế suất chung là 90%, riêng đối với bia hộp áp dụng mức thuế suất là 75%.
• Pháo: Các loại pháo hoa, pháo hiệu, pháo mưa, pháo hiệu sương mù... (ngoại trừ pháo nổ) chịu mức thuế suất 100%.
• Ô tô nhập khẩu (kể cả dạng SKD): Loại từ 5 chỗ ngồi trở xuống chịu mức thuế 100%; loại từ 6 đến 15 chỗ ngồi chịu mức thuế 60%; loại từ 16 đến 24 chỗ ngồi chịu mức thuế 30%.
• Xăng và chế phẩm liên quan: Xăng các loại, nap-ta (naphtha), chế phẩm tái hợp (reformade component) và các chế phẩm khác dùng để pha chế xăng chịu mức thuế suất 15%.

Trong trường hợp cần thiết, Ủy ban thường vụ Quốc hội được trao thẩm quyền quyết định sửa đổi, bổ sung một số mặt hàng hoặc thuế suất trong Biểu thuế và phải báo cáo Quốc hội phê chuẩn tại kỳ họp gần nhất.

Quy định về kê khai thuế

• Đối với hàng hóa sản xuất trong nước: Cơ sở sản xuất thực hiện kê khai thuế tiêu thụ đặc biệt khi bán hàng hoặc khi trả hàng gia công. Hàng tháng, cơ sở phải nộp tờ khai thuế của tháng trước cho cơ quan thuế trong thời hạn 05 ngày đầu của tháng sau.
• Đối với hàng hóa nhập khẩu: Cơ sở nhập khẩu thực hiện kê khai thuế tiêu thụ đặc biệt đồng thời với việc kê khai thuế nhập khẩu tại thời điểm đăng ký tờ khai hàng hóa nhập khẩu.

Thời hạn và phương thức nộp thuế

• Hàng hóa sản xuất trong nước: Thuế tiêu thụ đặc biệt phải được nộp ngay sau khi bán hàng hoặc trả hàng gia công. Trường hợp chưa thu được tiền từ khách hàng, thời hạn nộp thuế có thể kéo dài nhưng tối đa không quá 15 ngày kể từ ngày lập hóa đơn. Đối với các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ hoặc cơ sở áp dụng phương pháp khoán số lượng tiêu thụ, thuế được nộp định kỳ vào các ngày 10, 20 và ngày cuối cùng của tháng.
• Hàng hóa nhập khẩu: Thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt trùng với thời hạn nộp thuế nhập khẩu, nhưng chậm nhất không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được thông báo thuế. Đối với hàng hóa nhập khẩu phi mậu dịch, thuế tiêu thụ đặc biệt phải được nộp ngay khi hàng hóa nhập khẩu vào lãnh thổ Việt Nam.

Hiệu lực thi hành và hướng dẫn thực hiện

Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt sửa đổi 1995 chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 1996. Chính phủ chịu trách nhiệm sửa đổi, bổ sung các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật thuế tiêu thụ đặc biệt để đảm bảo tính thống nhất và phù hợp với các nội dung sửa đổi mới này.