Ngày 18 tháng 6 năm 2012, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Lệnh số 03/2012/L-CTN về việc công bố Luật Bảo hiểm tiền gửi (Luật số 06/2012/QH13), được Quốc hội khóa XIII thông qua tại kỳ họp thứ 3. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho hoạt động bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền, góp phần duy trì sự ổn định của hệ thống các tổ chức tín dụng và bảo đảm sự phát triển an toàn, lành mạnh của hoạt động ngân hàng. Văn bản xác định rõ phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng đối với hoạt động bảo hiểm tiền gửi, tạo khung pháp lý đồng bộ cho các bên liên quan trong nền kinh tế. Phạm vi điều chỉnh của Luật Bảo hiểm tiền gửi

Luật này quy định chi tiết về hoạt động bảo hiểm tiền gửi; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của tổ chức bảo hiểm tiền gửi, tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi và người được bảo hiểm tiền gửi. Đồng thời, luật cũng điều chỉnh các vấn đề liên quan đến phí bảo hiểm tiền gửi, hạn mức trả tiền bảo hiểm, thủ tục và quy trình trả tiền bảo hiểm cho khách hàng, cũng như công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động bảo hiểm tiền gửi tại Việt Nam.

Đối tượng áp dụng pháp luật bảo hiểm tiền gửi

• Tổ chức bảo hiểm tiền gửi: Là tổ chức tài chính nhà nước hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, thực hiện chính sách bảo hiểm tiền gửi nhằm bảo vệ người gửi tiền và góp phần bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.
• Tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi: Bao gồm các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được nhận tiền gửi của cá nhân theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng.
• Người được bảo hiểm tiền gửi: Là các cá nhân có tiền gửi bằng đồng Việt Nam tại tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi.
• Các cơ quan, tổ chức và cá nhân khác có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động bảo hiểm tiền gửi.

Giải thích các thuật ngữ cốt lõi trong hoạt động bảo hiểm tiền gửi

• Bảo hiểm tiền gửi: Là sự bảo đảm hoàn trả tiền gửi trong hạn mức trả tiền bảo hiểm cho người được bảo hiểm tiền gửi khi tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi lâm vào tình trạng mất khả năng chi trả hoặc phá sản.
• Tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi: Là các ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, quỹ tín dụng nhân dân và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép nhận tiền gửi của cá nhân.
• Phí bảo hiểm tiền gửi: Là khoản tiền mà tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi có nghĩa vụ phải nộp cho tổ chức bảo hiểm tiền gửi để bảo hiểm cho tiền gửi của người gửi tiền tại tổ chức mình.
• Hạn mức trả tiền bảo hiểm: Là số tiền tối đa mà tổ chức bảo hiểm tiền gửi trả cho tất cả các khoản tiền gửi được bảo hiểm của một người tại một tổ chức tham gia bảo hiểm tiền gửi khi phát sinh nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm.

Mục tiêu của hoạt động bảo hiểm tiền gửi

• Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người gửi tiền, đặc biệt là những người gửi tiền nhỏ lẻ, ít có điều kiện tiếp cận thông tin về tình hình hoạt động và mức độ an toàn của các tổ chức tín dụng.
• Góp phần duy trì sự ổn định của hệ thống các tổ chức tín dụng, ngăn ngừa nguy cơ đổ vỡ dây chuyền và hoảng loạn tài chính trong hệ thống ngân hàng.
• Bảo đảm sự phát triển an toàn, lành mạnh của hoạt động ngân hàng thông qua việc giám sát, cảnh báo sớm và tham gia xử lý các tổ chức tín dụng gặp khó khăn về tài chính.

Lệnh công bố Luật Bảo hiểm tiền gửi 2012 có hiệu lực cùng thời điểm với Luật Bảo hiểm tiền gửi số 06/2012/QH13, chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2013.