Tóm tắt Quyết định số 504/QĐ-NHNN về giao dịch ngoại tệ của các tổ chức tín dụng

Quyết định số 504/QĐ-NHNN được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành ngày 07 tháng 03 năm 2008, quy định về một số nội dung liên quan đến giao dịch ngoại tệ của các tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về phần mở đầu cùng các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của văn bản này.

1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn pháp lý và các chủ thể chịu sự điều chỉnh của Quyết định, bao gồm:

• Các giao dịch mua, bán ngoại tệ (giao ngay, kỳ hạn, hoán đổi) giữa các tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối với nhau trên thị trường liên ngân hàng.
• Các giao dịch ngoại tệ giữa tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối với khách hàng là tổ chức, cá nhân (bao gồm cả người cư trú và người không cư trú tại Việt Nam).
• Xác lập cơ sở pháp lý đồng bộ nhằm quản lý dòng vốn ngoại tệ, ổn định thị trường ngoại hối và tăng cường vai trò giám sát của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

2. Các loại hình giao dịch ngoại tệ được phép thực hiện (Điều 2)

Quyết định phân định rõ ràng ba loại hình giao dịch ngoại tệ cơ bản mà các tổ chức tín dụng được phép thực hiện:

• Giao dịch giao ngay (Spot): Là giao dịch hai bên thực hiện mua, bán một lượng ngoại tệ theo tỷ giá giao ngay được thỏa thuận tại ngày giao dịch. Việc thanh toán và chuyển giao ngoại tệ phải được hoàn tất trong vòng hai (02) ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày giao dịch.
• Giao dịch kỳ hạn (Forward): Là giao dịch hai bên cam kết mua, bán một lượng ngoại tệ theo một tỷ giá xác định tại ngày giao dịch, nhưng việc thanh toán và chuyển giao sẽ được thực hiện tại một thời điểm xác định trong tương lai (từ 03 ngày làm việc trở lên kể từ ngày giao dịch).
• Giao dịch hoán đổi (Swap): Là giao dịch đồng thời mua và bán cùng một lượng ngoại tệ (chỉ khác nhau về kỳ hạn giao dịch) giữa hai bên, trong đó ngày thanh toán của hai giao dịch là khác nhau và tỷ giá của hai giao dịch được xác định ngay tại ngày giao dịch.

3. Quy định về tỷ giá giao dịch (Điều 3)

Nguyên tắc xác định tỷ giá giao dịch giữa các đồng tiền được quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm tính ổn định kinh tế vĩ mô:

• Tỷ giá giao ngay giữa Đồng Việt Nam (VND) và Đô la Mỹ (USD) được xác định dựa trên tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước công bố hàng ngày, kết hợp với biên độ dao động do Ngân hàng Nhà nước quy định cụ thể trong từng thời kỳ.
• Tỷ giá kỳ hạn giữa Đồng Việt Nam (VND) và Đô la Mỹ (USD) được xác định dựa trên cơ sở tỷ giá giao ngay tại ngày giao dịch, chênh lệch giữa hai mức lãi suất mục tiêu của hai đồng tiền và kỳ hạn của giao dịch theo công thức và giới hạn trần do Ngân hàng Nhà nước ban hành.
• Tỷ giá giữa Đồng Việt Nam (VND) và các ngoại tệ khác (ngoài Đô la Mỹ), cũng như tỷ giá giữa các ngoại tệ với nhau, do tổ chức tín dụng được phép tự xác định trên cơ sở thỏa thuận phù hợp với cung cầu thị trường.

4. Đồng tiền giao dịch và nguyên tắc thực hiện (Điều 4)

Quy định về các loại đồng tiền được phép đưa vào giao dịch và nguyên tắc vận hành an toàn hệ thống:

• Các tổ chức tín dụng được phép thực hiện giao dịch mua, bán các loại ngoại tệ tự do chuyển đổi và các ngoại tệ khác theo danh mục được Ngân hàng Nhà nước cấp phép hoạt động.
• Mọi giao dịch ngoại tệ phải tuân thủ nguyên tắc tự nguyện, trung thực, thỏa thuận bình đẳng giữa các bên tham gia giao dịch.
• Các tổ chức tín dụng có trách nhiệm kiểm soát chặt chẽ trạng thái ngoại tệ của mình, bảo đảm không vượt quá các giới hạn an toàn tối đa về trạng thái ngoại tệ trường hoặc đoản theo quy định hiện hành của Ngân hàng Nhà nước nhằm phòng ngừa rủi ro tỷ giá.