Công văn số 2960/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc áp dụng chính sách thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Nội dung văn bản tập trung làm rõ các quy định về nghĩa vụ thuế, phương pháp tính thuế và thủ tục hải quan nhằm đảm bảo tính thống nhất trong thực thi pháp luật trên toàn quốc.

1. Chính sách thuế nhập khẩu đối với hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng

Văn bản đưa ra các hướng dẫn chi tiết nhằm quản lý chặt chẽ nghĩa vụ thuế nhập khẩu khi doanh nghiệp thay đổi mục đích sử dụng của hàng hóa vốn được hưởng ưu đãi thuế:

• Nghĩa vụ kê khai lại: Người nộp thuế có nghĩa vụ chủ động kê khai và nộp đủ thuế nhập khẩu khi hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng so với mục đích miễn thuế, xét miễn thuế hoặc áp dụng thuế suất ưu đãi ban đầu.
• Thời điểm và căn cứ tính thuế: Thời điểm tính thuế nhập khẩu mới là thời điểm đăng ký tờ khai hải quan thay đổi mục đích sử dụng. Trị giá tính thuế được xác định trên cơ sở trị giá hải quan tại thời điểm thay đổi, có khấu trừ mức độ hao mòn thực tế của hàng hóa theo quy định.
• Biện pháp xử lý vi phạm: Các trường hợp tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng hàng hóa miễn thuế mà không khai báo với cơ quan hải quan sẽ bị coi là hành vi trốn thuế hoặc gian lận thuế, bị xử lý truy thu và phạt vi phạm hành chính nghiêm khắc.

2. Hướng dẫn áp dụng thuế giá trị gia tăng (GTGT) khâu nhập khẩu

Tổng cục Hải quan làm rõ phương thức xác định và khấu trừ thuế GTGT đối với hàng hóa nhập khẩu nhằm tránh chồng chéo và thất thu ngân sách:

• Xác định đối tượng chịu thuế GTGT: Việc áp dụng thuế suất thuế GTGT (mức 5%, 10% hoặc thuộc diện không chịu thuế) phải căn cứ chính xác vào danh mục hàng hóa nhập khẩu và các quy chuẩn kỹ thuật do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
• Khấu trừ thuế GTGT đầu vào: Doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa phục vụ sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT được thực hiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào dựa trên biên lai, chứng từ nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu.
• Xử lý thuế GTGT đối với hàng hóa bị tổn thất: Đối với hàng hóa nhập khẩu bị hư hỏng, mất mát do nguyên nhân khách quan (thiên tai, hỏa hoạn, tai nạn) đã được cơ quan giám định độc lập xác nhận, doanh nghiệp được xem xét giảm thuế GTGT tương ứng với tỷ lệ thiệt hại thực tế.

3. Trách nhiệm kê khai của người nộp thuế và công tác quản lý của cơ quan Hải quan

Để nâng cao hiệu quả quản lý thuế, văn bản nhấn mạnh vai trò phối hợp và trách nhiệm của các bên liên quan:

• Trách nhiệm tự kê khai: Doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin khai báo trên tờ khai hải quan, đặc biệt là mã số HS, trị giá tính thuế và thuế suất áp dụng.
• Tăng cường kiểm tra sau thông quan: Cơ quan hải quan địa phương có trách nhiệm đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra sau thông quan đối với các mặt hàng có rủi ro cao về thuế nhằm kịp thời phát hiện các hành vi khai sai mã, khai thấp trị giá để gian lận thuế.
• Phối hợp liên ngành: Đẩy mạnh việc chia sẻ thông tin dữ liệu giữa cơ quan hải quan và cơ quan thuế nội địa để kiểm soát chặt chẽ dòng tiền, hóa đơn và nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp từ khâu nhập khẩu cho đến khâu tiêu thụ nội địa.