Công văn 9587/BTC-TCHQ năm 2015 do Bộ Tài chính ban hành hướng dẫn về việc lựa chọn ngân hàng thương mại làm đại lý hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) cho người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài mang theo hành lý khi xuất cảnh. Đây là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm chuẩn hóa quy trình, lựa chọn các đơn vị có đủ năng lực để thực hiện dịch vụ hoàn thuế tại các cửa khẩu quốc tế.

Mục đích và phạm vi áp dụng của văn bản

• Tạo điều kiện thuận lợi cho du khách: Đơn giản hóa và đẩy nhanh tiến độ thực hiện thủ tục hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài khi xuất cảnh, góp phần thu hút du lịch và thúc đẩy giao thương quốc tế.
• Lựa chọn đại lý uy tín: Thiết lập các tiêu chí rõ ràng để tuyển chọn các ngân hàng thương mại có đủ năng lực tài chính, công nghệ và nhân sự tham gia làm đại lý hoàn thuế.
• Phạm vi triển khai: Áp dụng tại các cửa khẩu sân bay quốc tế và cảng biển quốc tế được phép thực hiện việc hoàn thuế GTGT cho người nước ngoài xuất cảnh.

Tiêu chí lựa chọn ngân hàng thương mại làm đại lý hoàn thuế

Để được xem xét và lựa chọn làm đại lý hoàn thuế GTGT, các ngân hàng thương mại phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện cốt lõi sau:

• Năng lực mạng lưới và vị trí giao dịch: Ngân hàng phải có chi nhánh hoặc phòng giao dịch hoạt động hợp pháp, ưu tiên các đơn vị có khả năng bố trí quầy giao dịch trực tiếp tại khu vực cách ly của các cửa khẩu sân bay, cảng biển quốc tế.
• Hạ tầng công nghệ thông tin: Hệ thống công nghệ của ngân hàng phải đáp ứng yêu cầu kết nối, truyền nhận dữ liệu điện tử thông suốt với cơ quan Hải quan để kiểm tra, đối chiếu thông tin hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế một cách nhanh chóng, chính xác.
• Nguồn nhân lực chuyên nghiệp: Bố trí đội ngũ nhân viên có năng lực chuyên môn, kỹ năng giao tiếp ngoại ngữ tốt để phục vụ khách hàng quốc tế; cam kết duy trì thời gian hoạt động của quầy hoàn thuế 24/7 phù hợp với lịch trình các chuyến bay quốc tế.
• Năng lực tài chính và cam kết thanh toán: Đảm bảo nguồn tiền mặt (bao gồm cả VND và các ngoại tệ mạnh) để chi trả kịp thời cho hành khách; có cam kết bảo lãnh hoặc ký quỹ theo quy định để bảo đảm nghĩa vụ thanh toán.

Quy trình phối hợp và trách nhiệm của các bên liên quan

• Trách nhiệm của Ngân hàng thương mại: Thực hiện ứng trước tiền hoàn thuế cho hành khách xuất cảnh sau khi kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế đã có xác nhận của cơ quan Hải quan. Thu phí dịch vụ hoàn thuế theo đúng tỷ lệ quy định của Bộ Tài chính. Định kỳ tổng hợp số liệu, thực hiện quyết toán tiền hoàn thuế với cơ quan quản lý thuế và hải quan.
• Trách nhiệm của Cơ quan Hải quan: Thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa (nếu thuộc diện phải kiểm tra), đối chiếu thông tin và ký xác nhận trên hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế của hành khách. Phối hợp chặt chẽ với ngân hàng đại lý tại cửa khẩu để giải quyết nhanh chóng các vướng mắc phát sinh.
• Trách nhiệm của Bộ Tài chính: Giám sát toàn bộ quy trình lựa chọn, ký hợp đồng và hoạt động của các ngân hàng đại lý, đảm bảo tính minh bạch, đúng quy định pháp luật và ngăn ngừa các hành vi gian lận thuế.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Việc ban hành Công văn 9587/BTC-TCHQ giúp chuẩn hóa quy trình lựa chọn đối tác ngân hàng, nâng cao chất lượng dịch vụ công và xã hội hóa hoạt động hoàn thuế. Cơ chế này không chỉ giảm tải áp lực hành chính cho cơ quan hải quan mà còn nâng cao uy tín, hình ảnh của Việt Nam đối với bạn bè quốc tế thông qua việc cung cấp dịch vụ hoàn thuế chuyên nghiệp, nhanh chóng và an toàn.