- Giới thiệu chung về Công văn 9392/BTC-TCHQ

Công văn 9392/BTC-TCHQ năm 2017 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng do Bộ Tài chính phối hợp cùng Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình phân loại mặt hàng thép nhập khẩu. Văn bản tập trung làm rõ ranh giới phân loại giữa thép cốt bê tông (thép xây dựng thông thường) và thép chất lượng cao (thép dùng trong cơ khí chế tạo, rút dây, làm lò xo...), từ đó đảm bảo việc áp dụng mã HS và tính thuế được thực hiện thống nhất, chính xác, ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại qua việc khai sai chủng loại hàng hóa.

- Mục đích và phạm vi áp dụng của văn bản

• Thống nhất quy trình phân loại và áp mã số hàng hóa (mã HS) đối với các mặt hàng thép nhập khẩu tại tất cả các chi cục hải quan trên toàn quốc.
• Hạn chế tối đa sự chồng chéo, mâu thuẫn trong việc xác định bản chất hàng hóa giữa thép xây dựng thông thường và thép hợp kim hoặc thép carbon chất lượng cao.
• Bảo vệ thị trường sản xuất thép trong nước trước nguy cơ thép xây dựng nhập khẩu giả dạng thép chất lượng cao để lẩn tránh các biện pháp tự vệ thương mại và thuế chống bán phá giá.

- Tiêu chí phân loại thép cốt bê tông (Thép xây dựng)

Theo hướng dẫn tại Công văn 9392/BTC-TCHQ, thép cốt bê tông được xác định dựa trên các đặc tính kỹ thuật, hình dáng và tiêu chuẩn sản xuất cụ thể:

• Về hình dáng và quy cách: Thường là thép thanh tròn trơn, thép thanh vằn, thép cuộn tròn trơn có các đặc tính cơ lý phù hợp trực tiếp cho việc làm cốt bê tông trong các công trình xây dựng.
• Về tiêu chuẩn kỹ thuật: Sản phẩm được sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế chuyên biệt về thép xây dựng như TCVN 1651, JIS G3112, ASTM A615/A615M.
• Về thành phần hóa học: Hàm lượng các nguyên tố hợp kim ở mức thấp, không đạt ngưỡng tối thiểu để được phân loại vào nhóm thép hợp kim theo quy định tại Chú giải pháp lý Chương 72 của Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.

- Tiêu chí phân loại thép chất lượng cao

Thép chất lượng cao (thường dùng trong chế tạo cơ khí, rút dây, làm lò xo, bu lông, ốc vít) được phân biệt rõ ràng với thép cốt bê tông thông qua các yếu tố kỹ thuật khắt khe hơn:

• Thành phần hóa học đặc trưng: Có sự kiểm soát chặt chẽ về hàm lượng carbon và các nguyên tố hợp kim (như Crôm, Niken, Mangan, Silic, Boron...) đạt ngưỡng quy định để cải thiện cơ tính, độ bền kéo, độ dẻo dai và khả năng chịu lực đặc biệt.
• Tiêu chuẩn sản xuất: Được sản xuất theo các tiêu chuẩn kỹ thuật dành riêng cho thép chế tạo, thép rút dây hoặc thép công nghiệp chất lượng cao như JIS G4051, JIS G3505, ASTM A29/A29M.
• Mục đích sử dụng cam kết: Doanh nghiệp phải chứng minh được mặt hàng nhập khẩu được sử dụng trực tiếp vào các ngành công nghiệp chế tạo, không dùng làm cốt bê tông xây dựng thông qua hồ sơ kỹ thuật và quy trình sản xuất sản phẩm đầu ra.

- Hướng dẫn quy trình kiểm tra và áp mã HS của cơ quan Hải quan

Để đảm bảo tính chính xác trong việc phân loại, Công văn 9392/BTC-TCHQ yêu cầu cơ quan hải quan các cấp thực hiện nghiêm túc các bước sau:

• Kiểm tra hồ sơ và tài liệu kỹ thuật: Đối chiếu kỹ lưỡng chứng thư giám định chất lượng, giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), bản phân tích thành phần hóa học (Mill Test Certificate) do nhà sản xuất cung cấp để xác định thông số kỹ thuật của lô hàng.
• Lấy mẫu phân tích, giám định thực tế: Trong trường hợp có nghi ngờ về bản chất hàng hóa (ví dụ: thép cuộn phi tròn trơn khai báo là thép chất lượng cao nhưng có thông số tương tự thép xây dựng), cơ quan hải quan phải tiến hành lấy mẫu gửi các trung tâm phân tích của Cục Kiểm định hải quan hoặc các tổ chức giám định được chỉ định để xác định chính xác hàm lượng các nguyên tố và cơ tính của thép.
• Xử lý kết quả phân loại: Căn cứ vào kết quả giám định thực tế để áp mã HS phù hợp. Nếu kết quả giám định cho thấy mặt hàng không đạt các tiêu chuẩn của thép chất lượng cao thì phải phân loại vào nhóm thép cốt bê tông và áp dụng các biện pháp tự vệ, thuế chống bán phá giá (nếu có) theo quy định hiện hành.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp nhập khẩu

• Doanh nghiệp phải tự khai báo trung thực, chính xác về tên gọi thương mại, ký mã hiệu, thành phần hóa học, tiêu chuẩn sản xuất và mục đích sử dụng thực tế của mặt hàng thép nhập khẩu.
• Cung cấp đầy đủ tài liệu kỹ thuật hợp pháp và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của các tài liệu đã xuất trình cho cơ quan hải quan.
• Hợp tác chặt chẽ với cơ quan hải quan trong việc lấy mẫu kiểm tra và thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thuế phát sinh sau khi có kết quả phân loại chính thức.