Tổng quan về Công văn 938/TCHQ-TXNK năm 2020

Công văn 938/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn nghiệp vụ cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố về việc xác định trị giá hải quan đối với khoản phí bản quyền và tiền thuê máy móc, thiết bị nhập khẩu. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp thống nhất cách hiểu và áp dụng pháp luật thuế, tránh các vướng mắc phát sinh trong quá trình thông quan hàng hóa của doanh nghiệp.

Quy định về phí bản quyền đối với hàng hóa nhập khẩu

Theo hướng dẫn của Tổng cục Hải quan, việc xác định phí bản quyền có phải cộng vào trị giá tính thuế của hàng hóa nhập khẩu hay không phải căn cứ vào các quy định tại Thông tư số 39/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 60/2019/TT-BTC). Các nội dung cốt lõi bao gồm:

• Điều kiện để cộng phí bản quyền vào trị giá hải quan: Khoản phí bản quyền chỉ bị cộng vào trị giá tính thuế nếu thỏa mãn đồng thời các điều kiện: Phí bản quyền liên quan đến hàng hóa nhập khẩu và việc thanh toán phí bản quyền là một điều kiện để thực hiện giao dịch mua bán hàng hóa đó.
• Trường hợp không phải cộng phí bản quyền: Nếu khoản phí bản quyền được trả cho việc quyền tái sản xuất hàng hóa nhập khẩu tại Việt Nam hoặc quyền phân phối, bán lại hàng hóa nhập khẩu mà không liên quan trực tiếp đến hàng hóa đó thì không phải cộng vào trị giá hải quan.
• Nghĩa vụ kê khai của doanh nghiệp: Người khai hải quan có trách nhiệm tự khai báo, tự tính toán khoản phí bản quyền vào trị giá hải quan. Trường hợp tại thời điểm đăng ký tờ khai chưa xác định được số tiền phí bản quyền thực tế phải trả, doanh nghiệp phải kê khai rõ lý do và thực hiện khai báo bổ sung sau khi khoản phí này được xác định chính thức.

Quy định về tiền thuê máy móc, thiết bị nhập khẩu

Đối với máy móc, thiết bị được nhập khẩu theo hình thức thuê, mượn, Công văn 938/TCHQ-TXNK hướng dẫn cụ thể về nguyên tắc xác định trị giá hải quan như sau:

• Cơ sở xác định trị giá hải quan: Trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu là máy móc, thiết bị đi thuê được xác định trên cơ sở trị giá khai báo. Trị giá khai báo này phải phản ánh đúng giá trị thực tế của hàng hóa, bao gồm tiền thuê máy móc, thiết bị và các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đưa hàng hóa đến cửa khẩu nhập đầu tiên.
• Hồ sơ và chứng từ chứng minh: Doanh nghiệp phải xuất trình hợp đồng thuê, mượn máy móc thiết bị, hóa đơn thanh toán tiền thuê và các chứng từ liên quan đến chi phí vận chuyển, bảo hiểm (nếu có) để cơ quan hải quan kiểm tra, đối chiếu.
• Xử lý trường hợp nghi ngờ trị giá khai báo: Nếu cơ quan hải quan có nghi ngờ về trị giá khai báo của máy móc, thiết bị đi thuê (ví dụ: tiền thuê quá thấp so với giá trị thực tế hoặc có sự gian lận thương mại), cơ quan hải quan sẽ thực hiện tham vấn và xác định trị giá tính thuế theo các phương pháp xác định trị giá hải quan quy định hiện hành.

Hướng dẫn tổ chức thực hiện và kiểm tra sau thông quan

Để đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị trực thuộc thực hiện nghiêm túc các nội dung sau:

• Tăng cường kiểm tra hồ sơ: Công chức hải quan khi làm thủ tục thông quan phải kiểm tra chặt chẽ các điều khoản trên hợp đồng mua bán, hợp đồng thuê tài sản và hợp đồng chuyển giao công nghệ để phát hiện kịp thời các khoản phí bản quyền, tiền thuê chưa được kê khai đầy đủ.
• Đẩy mạnh công tác kiểm tra sau thông quan: Đối với các trường hợp có phát sinh phí bản quyền trả sau hoặc các giao dịch thuê máy móc phức tạp, cơ quan hải quan sẽ đưa vào kế hoạch kiểm tra sau thông quan để rà soát sổ sách kế toán, chứng từ thanh toán thực tế của doanh nghiệp nhằm chống thất thu thuế cho ngân sách nhà nước.