Công văn 8378/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành năm 2018 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ thuế quan trọng liên quan đến thủ tục xác nhận đối tượng cư trú của Việt Nam. Việc xác nhận này là cơ sở pháp lý để người nộp thuế (cá nhân và tổ chức) áp dụng các ưu đãi, miễn giảm thuế theo Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (DTAA) giữa Việt Nam và các quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới.

Theo hướng dẫn của cơ quan thuế, việc xác định một cá nhân hoặc tổ chức có phải là đối tượng cư trú của Việt Nam hay không phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và các điều khoản cụ thể của Hiệp định tránh đánh thuế hai lần có liên quan:

• Đối với cá nhân: Cá nhân được coi là đối tượng cư trú của Việt Nam nếu đáp ứng một trong các điều kiện như có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam; hoặc có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam (có nơi ở đăng ký thường trú hoặc có nhà thuê để ở tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về nhà ở).
• Đối với tổ chức, doanh nghiệp: Tổ chức được xác định là đối tượng cư trú của Việt Nam nếu được thành lập và hoạt động theo pháp luật Việt Nam, có trụ sở chính hoặc địa điểm quản lý thực tế đặt tại Việt Nam.

Công văn làm rõ quy trình hành chính và thẩm quyền giải quyết hồ sơ đề nghị xác nhận cư trú của người nộp thuế:

• Thẩm quyền giải quyết: Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi người nộp thuế đăng ký thuế và thực hiện nghĩa vụ thuế là cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ, xem xét và cấp Giấy chứng nhận cư trú (Mẫu số 03-5/HTQT hoặc mẫu tương đương theo quy định pháp luật quản lý thuế).
• Thành phần hồ sơ đề nghị: Người nộp thuế cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định, bao gồm Giấy đề nghị xác nhận cư trú của Việt Nam; Giấy ủy quyền (nếu người nộp thuế ủy quyền cho đại diện hợp pháp thực hiện thủ tục); và các tài liệu chứng minh kèm theo như bản sao hộ chiếu, giấy tờ chứng minh nơi cư trú (đối với cá nhân) hoặc giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, tài liệu chứng minh nghĩa vụ thuế (đối với tổ chức).
• Thời hạn giải quyết: Trong thời hạn quy định kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan thuế có trách nhiệm xem xét và cấp Giấy chứng nhận cư trú cho người nộp thuế. Trường hợp cần xác minh thêm thông tin, cơ quan thuế sẽ thông báo bằng văn bản cho người nộp thuế biết lý do.

Việc xin cấp Giấy chứng nhận cư trú theo hướng dẫn tại Công văn 8378/CT-TTHT mang lại những lợi ích thiết thực và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người nộp thuế:

• Giúp cá nhân, tổ chức có nguồn thu nhập phát sinh tại nước ngoài chứng minh được nghĩa vụ thuế của mình tại Việt Nam, từ đó làm căn cứ xin miễn, giảm thuế hoặc khấu trừ thuế tại nước phát sinh thu nhập theo quy định của Hiệp định tránh đánh thuế hai lần.
• Hạn chế tình trạng một khoản thu nhập bị đánh thuế trùng hai lần bởi cả hai quốc gia (quốc gia nguồn và quốc gia cư trú).
• Tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động đầu tư, thương mại quốc tế và luân chuyển vốn của doanh nghiệp Việt Nam ra nước ngoài cũng như thu hút chuyên gia nước ngoài làm việc tại Việt Nam.