Tóm tắt Công văn 3313/CT-TTHT năm 2018 về xác định đối tượng cư trú

Công văn 3313/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ thuế quan trọng, tập trung vào việc xác định tình trạng cư trú của cá nhân (đặc biệt là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam). Việc xác định chính xác đối tượng cư trú là cơ sở pháp lý bắt buộc để áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và các chính sách giảm trừ gia cảnh phù hợp. Dưới đây là nội dung phân tích chi tiết các quy định cốt lõi được đề cập trong văn bản:

- Tiêu chí xác định cá nhân cư trú tại Việt Nam

• Thời gian có mặt tại Việt Nam: Cá nhân được coi là cá nhân cư trú nếu có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam. Ngày đến và ngày đi được tính là 01 (một) ngày và được xác định căn cứ vào dấu kiểm chứng của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh trên hộ chiếu.
• Nơi ở thường xuyên: Cá nhân có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam theo một trong hai trường hợp: Có nơi ở đăng ký thường trú theo quy định của pháp luật về cư trú; hoặc có nhà thuê để ở tại Việt Nam theo quy định của pháp luật về nhà ở, với thời hạn của các hợp đồng thuê từ 90 ngày trở lên trong năm tính thuế (bao gồm cả trường hợp thuê ở nhiều nơi khác nhau).

- Tiêu chí xác định cá nhân không cư trú

• Cá nhân không cư trú là người không đáp ứng được các điều kiện về thời gian hiện diện hoặc nơi ở thường xuyên nêu trên.
• Đối với cá nhân là công dân của quốc gia hoặc vùng lãnh thổ đã ký kết Hiệp định tránh đánh thuế hai lần với Việt Nam, việc xác định tình trạng cư trú còn phải căn cứ vào các điều khoản cụ thể của Hiệp định đó để tránh việc đánh thuế trùng lặp.

- Nguyên tắc tính thuế TNCN theo tình trạng cư trú

• Đối với cá nhân cư trú: Thu nhập chịu thuế là thu nhập phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam, không phân biệt nơi trả thu nhập. Thu nhập từ tiền lương, tiền công được áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần từ 5% đến 35% và được hưởng các khoản giảm trừ gia cảnh, giảm trừ bảo hiểm, từ thiện.
• Đối với cá nhân không cư trú: Thu nhập chịu thuế là thu nhập phát sinh tại Việt Nam, không phân biệt nơi nhận thu nhập. Thu nhập từ tiền lương, tiền công được áp dụng mức thuế suất đồng phẳng (flat rate) là 20% và không được áp dụng các khoản giảm trừ gia cảnh.

- Nghĩa vụ kê khai và chứng minh của người nộp thuế

• Người nộp thuế có nghĩa vụ cung cấp đầy đủ hộ chiếu, hợp đồng thuê nhà, thẻ tạm trú và các chứng từ liên quan để cơ quan thuế làm căn cứ xác định tình trạng cư trú.
• Trường hợp cá nhân có thời gian có mặt tại Việt Nam dưới 183 ngày nhưng có nơi ở thường xuyên (hợp đồng thuê nhà trên 90 ngày) mà chứng minh được là đối tượng cư trú của nước khác thì được xác định là cá nhân không cư trú tại Việt Nam. Việc chứng minh phải thông qua Giấy chứng nhận cư trú do cơ quan thuế nước ngoài cấp.