Giới thiệu về Công văn 833/TCT-KK năm 2016

Công văn 833/TCT-KK được Tổng cục Thuế ban hành ngày 03 tháng 03 năm 2016 nhằm hướng dẫn các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc xác định điều kiện khấu trừ, hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa nhập khẩu thanh toán qua bên thứ ba. Đây là văn bản pháp lý quan trọng giúp tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp trong việc chuẩn bị chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt khi thực hiện giao dịch mua bán quốc tế có sự tham gia của bên thứ ba được chỉ định.

Quy định về điều kiện khấu trừ, hoàn thuế GTGT đối với hàng hóa nhập khẩu

Theo hướng dẫn tại Công văn 833/TCT-KK, để được khấu trừ hoặc hoàn thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa nhập khẩu thanh toán qua bên thứ ba, doanh nghiệp nhập khẩu phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện nghiêm ngặt về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt như sau:

• Hợp đồng ngoại thương rõ ràng: Việc thanh toán cho bên thứ ba phải được quy định cụ thể trong hợp đồng mua bán hàng hóa (hợp đồng ngoại thương) hoặc phụ lục hợp đồng, văn bản thỏa thuận thống nhất giữa các bên trước khi thực hiện thanh toán.
• Chỉ định thanh toán hợp pháp: Phía nhà cung cấp nước ngoài phải có văn bản chỉ định bên thứ ba nhận thanh toán thay. Văn bản này phải là một phần không thể tách rời của hợp đồng nhập khẩu.
• Chứng từ thanh toán qua ngân hàng: Doanh nghiệp nhập khẩu phải xuất trình được chứng từ chuyển tiền từ tài khoản của mình sang tài khoản của bên thứ ba được chỉ định. Chứng từ này phải thể hiện rõ nội dung thanh toán cho hợp đồng nhập khẩu tương ứng.

Các trường hợp cụ thể về thanh toán qua bên thứ ba được chấp nhận

Công văn làm rõ các hình thức thanh toán qua bên thứ ba được coi là hợp lệ để khấu trừ thuế bao gồm:

• Thanh toán cho bên thứ ba là đơn vị đại diện hoặc đại lý của người bán nước ngoài tại Việt Nam hoặc tại một quốc gia khác, với điều kiện có văn bản ủy quyền hoặc chỉ định rõ ràng.
• Thanh toán qua tài khoản của bên thứ ba theo yêu cầu của cơ quan tài phán quốc tế hoặc theo quy định của pháp luật nước sở tại nơi người bán đặt trụ sở.
• Các hình thức bù trừ công nợ ba bên hoặc thanh toán ủy quyền khác phải được thể hiện bằng văn bản và có chứng từ đối chiếu công nợ rõ ràng giữa các bên liên quan.

Hệ quả pháp lý khi không đáp ứng điều kiện chứng từ

Trong trường hợp doanh nghiệp thực hiện thanh toán cho bên thứ ba nhưng không có điều khoản quy định trong hợp đồng, không có văn bản chỉ định của nhà xuất khẩu, hoặc chứng từ thanh toán không thể hiện rõ việc chuyển khoản cho bên thứ ba được ủy quyền, cơ quan thuế sẽ xử lý như sau:

• Không chấp nhận khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với số hàng hóa nhập khẩu tương ứng.
• Không giải quyết hoàn thuế GTGT đối với phần giá trị hàng hóa thanh toán không đúng quy định.
• Doanh nghiệp có thể bị truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính về thuế nếu đã kê khai khấu trừ không đúng thực tế.

Ý nghĩa và lưu ý đối với doanh nghiệp

Công văn 833/TCT-KK mang tính định hướng giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình thanh toán quốc tế. Doanh nghiệp cần lưu ý rà soát kỹ các điều khoản thanh toán trong hợp đồng nhập khẩu, đảm bảo mọi giao dịch thanh toán qua bên thứ ba đều có văn bản thỏa thuận chặt chẽ trước khi dòng tiền được chuyển đi, tránh rủi ro bị xuất toán hoặc từ chối hoàn thuế GTGT.