Giới thiệu chung về Công văn 8140/TCHQ-GSQL

Công văn 8140/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất việc kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa (C/O) trong quá trình làm thủ tục hải quan. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến tính hợp lệ của các mẫu C/O (đặc biệt là C/O mẫu E, mẫu D, mẫu KV, AK...) và quy trình xử lý các khác biệt nhỏ trên chứng từ nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước.

Các nội dung hướng dẫn trọng tâm về kiểm tra C/O

1. Hướng dẫn kiểm tra đối với C/O mẫu E (Hiệp định ACFTA)

• Hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành: Công văn hướng dẫn chi tiết cách kiểm tra trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại bên thứ ba (không phải là thành viên ACFTA). Người khai hải quan phải khai báo đầy đủ thông tin về bên thứ ba tại Ô số 7 và tích chọn vào Ô số 10 (Third Party Invoicing) theo đúng quy định của Hiệp định.
• Sự phù hợp về mã số HS: Trường hợp có sự khác biệt về mã số HS (phân loại hàng hóa) giữa nước xuất khẩu và nước nhập khẩu, cơ quan hải quan cần kiểm tra thực tế hàng hóa và các chứng từ kèm theo để xác định bản chất xuất xứ, không bác bỏ C/O chỉ vì lý do khác biệt mã HS ở cấp độ chi tiết nếu không làm thay đổi bản chất xuất xứ của hàng hóa.
• Chữ ký và con dấu trên C/O: Kiểm tra tính hợp lệ của chữ ký người có thẩm quyền và con dấu của cơ quan cấp C/O mẫu E của Trung Quốc dựa trên cơ sở dữ liệu đã được Tổng cục Hải quan cập nhật và thông báo trên hệ thống.

2. Hướng dẫn kiểm tra đối với C/O mẫu D (Hiệp định ATIGA)

• C/O mẫu D điện tử (e-C/O Form D): Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện tra cứu, kiểm tra thông tin C/O mẫu D điện tử truyền qua Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN. Trường hợp thông tin C/O đã được truyền đầy đủ và hợp lệ trên hệ thống thì chấp nhận cho hưởng ưu đãi thuế quan mà không yêu cầu nộp bản giấy.
• C/O giáp lưng (Back-to-Back C/O): Hướng dẫn kiểm tra tính liên kết giữa C/O giáp lưng được cấp bởi nước trung gian và C/O gốc được cấp bởi nước xuất khẩu đầu tiên, đảm bảo lượng hàng hóa và thời hạn hiệu lực phù hợp với quy định của Hiệp định ATIGA.

3. Nguyên tắc xử lý các khác biệt nhỏ trên C/O

Công văn tái khẳng định nguyên tắc không bác bỏ C/O đối với các lỗi khác biệt nhỏ (minor errors) không ảnh hưởng đến tính xác thực của xuất xứ hàng hóa, bao gồm:

• Các lỗi chính tả hoặc lỗi đánh máy không làm thay đổi nội dung thông tin cốt lõi trên C/O.
• Sự khác biệt nhỏ về trọng lượng, thể tích hoặc số lượng hàng hóa thực tế nhập khẩu so với khai báo trên C/O (trong phạm vi dung sai cho phép của hợp đồng thương mại hoặc quy định chuyên ngành).
• Sự khác biệt về số hóa đơn hoặc ngày phát hành hóa đơn thương mại giữa C/O và các chứng từ khác, nếu có lý do chính đáng và hồ sơ chứng minh được sự trùng khớp về lô hàng thực tế.

4. Quy trình gửi xác minh C/O và giải phóng hàng

• Trường hợp nghi ngờ tính hợp lệ: Khi có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của C/O hoặc xuất xứ của hàng hóa, cơ quan hải quan thực hiện gửi hồ sơ về Tổng cục Hải quan để tiến hành xác minh với cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu.
• Thủ tục thông quan trong thời gian chờ xác minh: Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ nước xuất khẩu, doanh nghiệp nhập khẩu được phép thông quan hàng hóa theo mức thuế suất thông thường (MFN) hoặc nộp bảo lãnh thuế. Sau khi có kết quả xác minh xác nhận C/O hợp lệ, cơ quan hải quan sẽ thực hiện hoàn thuế hoặc xử lý tiền thuế nộp thừa cho doanh nghiệp theo quy định pháp luật.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 8140/TCHQ-GSQL đóng vai trò quan trọng trong việc tạo hành lang pháp lý rõ ràng, giảm thiểu sự chồng chéo và không thống nhất trong khâu kiểm tra xuất xứ hàng hóa tại các cửa khẩu. Việc tạo điều kiện chấp nhận các lỗi khác biệt nhỏ và đẩy mạnh ứng dụng C/O điện tử giúp đẩy nhanh tiến độ thông quan hàng hóa, giảm chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan và phòng chống gian lận xuất xứ.