Tóm tắt Công văn 8083/VPCP-CN năm 2024 về rà soát, đề xuất cơ chế đặc thù cho các dự án đường bộ cao tốc

Công văn 8083/VPCP-CN do Văn phòng Chính phủ ban hành năm 2024 là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm thúc đẩy tiến độ triển khai các dự án đường bộ cao tốc trọng điểm quốc gia. Văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ về việc khẩn trương rà soát, tổng hợp và đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù để trình Quốc hội xem xét, quyết định, nhằm tháo gỡ triệt để các nút thắt pháp lý và thực tiễn hiện nay.

1. Mục tiêu và ý nghĩa của việc đề xuất cơ chế đặc thù

• Nhằm đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án và giải ngân vốn đầu tư công đối với các dự án đường bộ cao tốc.
• Giải quyết các vướng mắc mang tính hệ thống, vượt thẩm quyền của Chính phủ liên quan đến quy hoạch, đất đai, tài nguyên và phương thức đầu tư.
• Tạo hành lang pháp lý linh hoạt, đồng bộ để các địa phương và nhà đầu tư chủ động triển khai dự án hiệu quả, tiết kiệm thời gian và chi phí.

2. Nhiệm vụ trọng tâm của Bộ Giao thông vận tải

• Chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan ngang bộ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương tiến hành rà soát toàn diện tình hình triển khai các dự án đường bộ cao tốc.
• Phân loại các khó khăn, vướng mắc cụ thể của từng dự án liên quan đến giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng, thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, đất lúa, nguồn vốn đầu tư.
• Tổng hợp, xây dựng hồ sơ đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù để báo cáo Chính phủ xem xét trước khi trình Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

3. Trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương liên quan

• Các bộ, ngành theo chức năng, nhiệm vụ được giao có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Bộ Giao thông vận tải trong việc thẩm định, cho ý kiến đối với các đề xuất cơ chế đặc thù thuộc lĩnh vực quản lý.
• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có dự án đường bộ cao tốc đi qua hoặc được giao làm cơ quan chủ quản chủ động rà soát thực tế, phát hiện các điểm nghẽn và đề xuất giải pháp tháo gỡ cụ thể gửi Bộ Giao thông vận tải tổng hợp.
• Đảm bảo tính chính xác, khách quan và chịu trách nhiệm về nội dung đề xuất, tránh việc lạm dụng chính sách đặc thù để trục lợi hoặc gây thất thoát ngân sách nhà nước.

4. Các nhóm cơ chế đặc thù dự kiến tập trung rà soát

• Cơ chế về khai thác mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường: Đơn giản hóa thủ tục cấp phép, gia hạn, nâng công suất khai thác mỏ đất, đá, cát phục vụ trực tiếp cho dự án cao tốc mà không phải thực hiện thủ tục đấu giá quyền khai thác.
• Cơ chế phân cấp, phân quyền: Tiếp tục đẩy mạnh việc giao cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh làm cơ quan chủ quản thực hiện các đoạn tuyến cao tốc đi qua địa bàn, bao gồm cả việc sử dụng ngân sách địa phương đầu tư dự án quốc lộ, cao tốc.
• Cơ chế chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, đất lúa: Đề xuất quy trình rút gọn đối với việc chuyển đổi mục đích sử dụng rừng, đất trồng lúa nước từ hai vụ trở lên để phục vụ thi công dự án.
• Cơ chế huy động nguồn vốn và đầu tư theo phương thức PPP: Nghiên cứu các giải pháp tăng tính khả thi tài chính cho dự án, tỷ lệ vốn nhà nước tham gia dự án PPP, và các cơ chế chia sẻ doanh thu, rủi ro phù hợp.

Công văn 8083/VPCP-CN thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Chính phủ trong việc hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho các vùng miền và cả nước.