Công văn 7723/TCHQ-TXNK năm 2016 do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản chỉ đạo quan trọng nhằm đẩy mạnh công tác quản lý, phân loại và xử lý nợ thuế trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Văn bản hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất các biện pháp đôn đốc thu hồi nợ đọng, cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế và hoàn thiện hồ sơ xử lý nợ theo đúng quy định của pháp luật.

1. Quy định về phân loại các nhóm nợ thuế

Để có biện pháp xử lý phù hợp và hiệu quả, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị thực hiện rà soát, phân loại chính xác các khoản nợ thuế theo các nhóm cụ thể:

• Nhóm nợ có khả năng thu hồi: Bao gồm các khoản nợ của các doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng gặp khó khăn tài chính tạm thời. Đối với nhóm này, cơ quan hải quan cần áp dụng ngay các biện pháp đôn đốc, ban hành thông báo yêu cầu nộp thuế và áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định nếu quá hạn.
• Nhóm nợ khó thu hồi: Gồm các khoản nợ của người nộp thuế đã ngừng hoạt động, giải thể, phá sản hoặc bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh nhưng chưa hoàn thành thủ tục pháp lý để xóa nợ.
• Nhóm nợ không có khả năng thu hồi: Các khoản nợ thuộc diện được xem xét xóa nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt theo quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành.

2. Biện pháp xác minh tình trạng của người nộp thuế

Công văn nhấn mạnh việc nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan hải quan và các cơ quan chức năng liên quan để xác minh thông tin người nộp thuế:

• Phối hợp với chính quyền địa phương (Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn) và cơ quan công an để xác minh tình trạng hoạt động, sự có mặt của người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp tại địa chỉ đăng ký kinh doanh.
• Trao đổi thông tin với cơ quan thuế nội địa để nắm bắt tình trạng kê khai thuế, tình hình hoạt động hóa đơn và các tài khoản ngân hàng của doanh nghiệp nợ thuế.
• Phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư để kiểm tra tình trạng pháp lý của doanh nghiệp (đang hoạt động, tạm ngừng, đã bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc đang làm thủ tục giải thể).

3. Áp dụng các biện pháp cưỡng chế nợ thuế

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị kiên quyết áp dụng đầy đủ, đúng trình tự các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế:

• Trích tiền từ tài khoản của đối tượng bị cưỡng chế tại kho bạc nhà nước, tổ chức tín dụng; yêu cầu phong tỏa tài khoản.
• Khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập (đối với cá nhân).
• Dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp nợ thuế.
• Ngừng sử dụng hóa đơn đối với các doanh nghiệp cố tình chây ỳ, không nộp thuế.
• Thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy phép thành lập và hoạt động.

4. Hoàn thiện hồ sơ khoanh nợ, xóa nợ thuế

Đối với các khoản nợ không có khả năng thu hồi, cơ quan hải quan phải khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để xử lý theo quy định:

• Thu thập đầy đủ các văn bản xác minh tình trạng không còn tài sản, doanh nghiệp đã giải thể, phá sản hoặc cá nhân đã chết, mất tích.
• Lập hồ sơ đề nghị xóa nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo đúng quy trình, thủ tục quy định tại Luật Quản lý thuế.
• Đảm bảo tính chính xác, trung thực của hồ sơ, tránh tình trạng trục lợi hoặc bỏ sót các khoản nợ có khả năng thu hồi.

5. Trách nhiệm tổ chức thực hiện và báo cáo

Để đảm bảo hiệu quả triển khai, Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị:

• Cục trưởng Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trực tiếp về số liệu nợ thuế và kết quả thu hồi nợ tại đơn vị mình quản lý.
• Định kỳ tổng hợp, báo cáo kết quả phân loại nợ, kết quả áp dụng các biện pháp cưỡng chế và tiến độ xử lý nợ về Tổng cục Hải quan (Cục Thuế xuất nhập khẩu).
• Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ để kịp thời phát hiện, chấn chỉnh các sai phạm, thiếu sót trong khâu quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế.