Công văn 7627/VPCP-ĐMDN năm 2017 do Văn phòng Chính phủ ban hành là văn bản chỉ đạo quan trọng của Chính phủ nhằm chấn chỉnh, tăng cường quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng đất đai trong quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Văn bản này tập trung giải quyết các bất cập liên quan đến việc phê duyệt phương án sử dụng đất, bảo đảm ngăn chặn thất thoát tài sản công và đất đai của Nhà nước khi chuyển đổi mô hình hoạt động của doanh nghiệp.

Mục đích và ý nghĩa của chỉ đạo

Công văn được ban hành trong bối cảnh tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước gặp nhiều vướng mắc về đất đai, đặc biệt là tình trạng lãng phí, sử dụng sai mục đích hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng đất không đúng quy định pháp luật. Việc ban hành văn bản nhằm đạt được các mục tiêu cốt lõi sau:

• Tăng cường tính pháp lý: Đảm bảo mọi diện tích đất do doanh nghiệp nhà nước đang quản lý, sử dụng phải được rà soát, phân loại và phê duyệt phương án sử dụng rõ ràng trước khi tiến hành cổ phần hóa.
• Phòng chống thất thoát tài sản: Ngăn chặn việc lợi dụng cổ phần hóa để thâu tóm đất công với giá rẻ, gây thất thoát ngân sách nhà nước.
• Nâng cao hiệu quả sử dụng đất: Đảm bảo đất đai sau cổ phần hóa được sử dụng đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương và mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất.

Các yêu cầu trọng tâm về phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa

Theo nội dung chỉ đạo, phương án sử dụng đất là một trong những nội dung bắt buộc và quan trọng nhất phải hoàn thành trước khi phê duyệt phương án cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Các yêu cầu cụ thể bao gồm:

• Phê duyệt trước khi quyết định cổ phần hóa: Phương án sử dụng đất của doanh nghiệp cổ phần hóa phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt chính thức trước khi cơ quan có thẩm quyền quyết định phê duyệt phương án cổ phần hóa doanh nghiệp.
• Rà soát toàn bộ diện tích đất đang quản lý: Doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai, báo cáo chi tiết về toàn bộ các khu đất, thửa đất đang quản lý, sử dụng, bao gồm cả đất thuê, đất giao, đất mượn hoặc liên doanh, liên kết.
• Phù hợp với quy hoạch địa phương: Phương án sử dụng đất của doanh nghiệp sau cổ phần hóa phải hoàn toàn phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng tại địa phương nơi có đất.
• Xử lý nghiêm các diện tích đất sử dụng sai mục đích: Đối với các diện tích đất sử dụng không đúng mục đích, bị lấn chiếm, tranh chấp hoặc không có nhu cầu sử dụng, phải có phương án xử lý dứt điểm, thu hồi hoặc bàn giao lại cho địa phương quản lý theo đúng quy định pháp luật.

Trách nhiệm của các cơ quan, bộ ngành và địa phương

Để triển khai thực hiện nghiêm túc phương án sử dụng đất khi cổ phần hóa, Chính phủ giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan liên quan:

• Các Bộ quản lý ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Có trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn và giám sát chặt chẽ các doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý thực hiện nghiêm túc việc lập phương án sử dụng đất. Đồng thời, chủ trì phối hợp rà soát, có ý kiến kịp thời và phê duyệt phương án sử dụng đất theo đúng thẩm quyền và thời hạn quy định.
• Các doanh nghiệp nhà nước thực hiện cổ phần hóa: Phải chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng tại địa phương để hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai, lập phương án sử dụng đất chi tiết, trung thực và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin báo cáo.
• Cơ quan đại diện chủ sở hữu: Chỉ phê duyệt phương án cổ phần hóa khi doanh nghiệp đã có phương án sử dụng đất được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo đúng quy định của pháp luật đất đai và pháp luật về cổ phần hóa.