Tóm tắt Công văn 73280/CT-TTHT năm 2016 về chính sách thuế về kê khai hóa đơn bất hợp pháp

Công văn số 73280/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành hướng dẫn về chính sách thuế đối với các doanh nghiệp có hành vi sử dụng, kê khai hóa đơn bất hợp pháp hoặc sử dụng bất hợp pháp hóa đơn. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp doanh nghiệp nhận diện và xử lý các rủi ro về thuế liên quan đến hóa đơn không hợp pháp.

1. Nguyên tắc xử lý đối với việc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp

Theo quy định pháp luật về thuế và hướng dẫn tại Công văn, việc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp hoặc sử dụng bất hợp pháp hóa đơn sẽ dẫn đến các hậu quả pháp lý nghiêm trọng về thuế GTGT và thuế TNDN:

• Về thuế Giá trị gia tăng (GTGT): Doanh nghiệp không được kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với các hóa đơn được xác định là bất hợp pháp hoặc sử dụng bất hợp pháp hóa đơn. Trường hợp đã kê khai khấu trừ, doanh nghiệp phải thực hiện kê khai điều chỉnh giảm số thuế GTGT đã khấu trừ.
• Về thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Các khoản chi phí liên quan đến hóa đơn bất hợp pháp không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN. Doanh nghiệp phải loại bỏ các khoản chi phí này và thực hiện kê khai điều chỉnh tăng doanh thu tính thuế hoặc giảm lỗ tương ứng.

2. Trách nhiệm và nghĩa vụ của người nộp thuế

Để đảm bảo tính tuân thủ pháp luật, doanh nghiệp cần thực hiện các biện pháp sau khi phát hiện hoặc bị cơ quan thuế kết luận có sử dụng hóa đơn bất hợp pháp:

• Tự rà soát và điều chỉnh: Chủ động kiểm tra hệ thống hóa đơn đầu vào, trường hợp phát hiện hóa đơn của các doanh nghiệp bỏ trốn, ngừng hoạt động hoặc hóa đơn không có hàng hóa, dịch vụ thực tế kèm theo thì phải chủ động kê khai điều chỉnh, nộp bổ sung tiền thuế và tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước.
• Cung cấp hồ sơ giải trình: Khi có yêu cầu của cơ quan thuế, doanh nghiệp phải xuất trình đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh tính thực tế của giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ (như hợp đồng, biên bản giao nhận, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt...).

3. Chế tài xử phạt vi phạm hành chính về thuế

Hành vi kê khai hóa đơn bất hợp pháp sẽ bị xử lý nghiêm khắc theo các mức độ vi phạm:

• Xử phạt hành chính: Doanh nghiệp có thể bị xử phạt về hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được hoàn, hoặc xử phạt về hành vi trốn thuế tùy thuộc vào tính chất, mức độ và hồ sơ chứng minh của giao dịch.
• Truy thu thuế và tính tiền chậm nộp: Cơ quan thuế sẽ thực hiện truy thu toàn bộ số thuế trốn, thuế thiếu và tính tiền chậm nộp theo tỷ lệ quy định trên số ngày chậm nộp kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế.
• Chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra: Đối với các trường hợp vi phạm có dấu hiệu tội phạm (như mua bán hóa đơn quy mô lớn, cố ý trốn thuế với số tiền lớn), cơ quan thuế sẽ chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để điều tra, truy cứu trách nhiệm hình sự.

4. Khuyến nghị dành cho doanh nghiệp

Nhằm hạn chế tối đa rủi ro pháp lý liên quan đến hóa đơn, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Thường xuyên tra cứu thông tin hoạt động của đối tác trên cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế trước khi ký kết hợp đồng và nhận hóa đơn.
• Đảm bảo mọi giao dịch mua bán đều có đầy đủ chứng từ chứng minh tính thực tế và thực hiện thanh toán qua ngân bằng đối với các hóa đơn có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên.
• Thiết lập quy trình kiểm soát nội bộ chặt chẽ đối với khâu tiếp nhận, kiểm tra và lưu trữ hóa đơn chứng từ.