Giới thiệu về Công văn 730/GSQL-GQ4 năm 2017

Công văn 730/GSQL-GQ4 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố liên quan đến việc kiểm tra, xác định tính hợp lệ và từ chối chấp nhận Chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu AI (ASEAN - Ấn Độ). Văn bản này nhằm đảm bảo việc thực thi đúng các cam kết trong Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AIFTA) và ngăn ngừa các hành vi gian lận thương mại thông qua việc giả mạo xuất xứ hàng hóa.

Các nội dung cốt lõi và lý do từ chối C/O mẫu AI

Dựa trên các quy định của Hiệp định AIFTA và quy trình kiểm tra xuất xứ thực tế, Công văn hướng dẫn cụ thể các trường hợp cơ quan Hải quan thực hiện từ chối hoặc tạm dừng hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt đối với C/O mẫu AI:

• Sự không thống nhất về chữ ký và con dấu: Thực hiện từ chối các C/O mẫu AI có chữ ký của cán bộ cấp hoặc con dấu của cơ quan có thẩm quyền cấp từ nước xuất khẩu không khớp với mẫu chữ ký, con dấu đã được đăng ký và thông báo chính thức cho Tổng cục Hải quan Việt Nam.
• Lỗi hình thức và khai báo thông tin: Các trường hợp C/O bị tẩy xóa, sửa đổi không đúng quy định, hoặc thông tin trên C/O không rõ ràng, thiếu các thông tin bắt buộc như mã HS, mô tả hàng hóa, tiêu chí xuất xứ, hoặc số lượng, trọng lượng hàng hóa không khớp với các chứng từ thực tế kèm theo (như hóa đơn thương mại, vận đơn).
• Quy định về thời gian cấp C/O (Issued Retroactively): Đối với các C/O mẫu AI được cấp sau ngày giao hàng, nếu không được tích chọn vào ô "Issued Retroactively" (Cấp sau) theo đúng quy tắc xuất xứ của Hiệp định AIFTA, cơ quan Hải quan sẽ từ chối tính hợp lệ của chứng từ này.
• Hóa đơn bên thứ ba (Third Party Invoicing): Trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại một nước thứ ba không phải là thành viên của Hiệp định, nhưng trên C/O mẫu AI không thể hiện rõ thông tin về hóa đơn bên thứ ba hoặc không tích chọn vào ô tương ứng theo quy định hướng dẫn.

Hướng dẫn xử lý dành cho cơ quan Hải quan địa phương

Để đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật hải quan trên toàn quốc, Cục Giám sát quản lý về Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc các biện pháp sau:

• Tăng cường công tác kiểm tra, đối chiếu: Công chức hải quan khi tiếp nhận hồ sơ phải đối chiếu kỹ lưỡng thông tin trên C/O mẫu AI với bộ hồ sơ hải quan (Tờ khai, Hóa đơn, Vận đơn) và cơ sở dữ liệu về mẫu chữ ký, con dấu của cơ quan cấp C/O đã được Tổng cục Hải quan cập nhật và thông báo.
• Thực hiện thủ tục xác minh: Đối với các trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của C/O nhưng chưa đủ cơ sở để từ chối trực tiếp, cơ quan Hải quan địa phương cần báo cáo về Tổng cục Hải quan để tiến hành thủ tục xác minh gửi cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu. Trong thời gian chờ kết quả xác minh, hàng hóa không được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt mà phải áp dụng mức thuế suất thông thường hoặc thuế suất MFN.
• Kiên quyết từ chối các trường hợp sai phạm rõ ràng: Đối với các lỗi sai sót rõ ràng về mặt hình thức hoặc không đáp ứng các điều kiện tối thiểu của quy tắc xuất xứ, cơ quan Hải quan thực hiện từ chối C/O ngay tại thời điểm làm thủ tục và yêu cầu doanh nghiệp nộp thuế theo mức thuế suất quy định.

Khuyến nghị đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Để tránh rủi ro bị từ chối C/O mẫu AI dẫn đến việc phải nộp thuế suất cao và ảnh hưởng đến tiến độ thông quan hàng hóa, các doanh nghiệp cần lưu ý:

• Kiểm tra kỹ thông tin trước khi thông quan: Doanh nghiệp cần chủ động đối chiếu thông tin trên C/O do đối tác cung cấp với các chứng từ vận chuyển và hóa đơn thương mại để phát hiện sớm các sai sót về mã HS, trọng lượng, số lượng hoặc quy cách đóng gói.
• Lưu ý các quy định đặc thù của Hiệp định AIFTA: Đặc biệt chú ý đến quy định về việc cấp sau (Issued Retroactively) và hóa đơn bên thứ ba để yêu cầu nhà xuất khẩu đề nghị cơ quan cấp C/O khai báo chính xác trên form mẫu.
• Phối hợp chặt chẽ với cơ quan Hải quan: Trong trường hợp C/O bị nghi ngờ và chuyển sang bước xác minh, doanh nghiệp cần nhanh chóng cung cấp các chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ bổ sung để hỗ trợ quá trình làm rõ thông tin một cách nhanh chóng nhất.