Giới thiệu chung về Công văn 7131/TCHQ-GSQL

Công văn 7131/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố triển khai thực hiện thống nhất các quy định tại Nghị định 102/2020/NĐ-CP về Hệ thống bảo đảm gỗ hợp pháp Việt Nam (VNTLAS). Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc gỗ xuất khẩu, nhập khẩu, đảm bảo tuân thủ các cam kết quốc tế của Việt Nam về lâm nghiệp và thương mại.

1. Quy định về khai báo hải quan đối với gỗ nhập khẩu

Công văn hướng dẫn chi tiết cách thức khai báo thông tin trên tờ khai hải quan đối với mặt hàng gỗ nhập khẩu nhằm đảm bảo tính minh bạch và khả năng truy xuất nguồn gốc:

• Khai báo tên loài gỗ: Người khai hải quan phải khai đầy đủ tên khoa học và tên thương mại của loài gỗ bằng tiếng Việt và tiếng Anh (nếu có).
• Khai báo xuất xứ: Xác định rõ quốc gia khai thác gỗ. Trường hợp gỗ được nhập khẩu từ quốc gia trung gian, phải thể hiện rõ chuỗi cung ứng từ quốc gia khai thác ban đầu.
• Phân loại mức độ rủi ro: Xác định gỗ nhập khẩu thuộc danh mục loài gỗ rủi ro hay không rủi ro, và vùng địa lý tích cực hay không tích cực theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

2. Thành phần hồ sơ lâm sản nhập khẩu

Để chứng minh tính hợp pháp của gỗ nhập khẩu, người khai hải quan phải nộp và xuất trình các chứng từ lâm sản kèm theo hồ sơ hải quan, bao gồm:

• Bảng kê lâm sản nhập khẩu: Do chủ lâm sản lập theo mẫu quy định, ghi chép đầy đủ, chi tiết về kích thước, khối lượng, số lượng của từng loại gỗ.
• Tài liệu chứng minh nguồn gốc gỗ hợp pháp: Tùy thuộc vào quốc gia xuất khẩu và loại gỗ, hồ sơ phải có Giấy phép CITES (nếu thuộc phụ lục CITES), Giấy phép FLEGT (nếu có), hoặc Bản kê khai nguồn gốc gỗ nhập khẩu (Mẫu số 03 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 102/2020/NĐ-CP).
• Chứng từ thay thế khác: Các tài liệu chứng minh gỗ được khai thác hợp pháp theo quy định của nước xuất khẩu đối với các vùng địa lý không thuộc vùng địa lý tích cực.

3. Quy trình kiểm tra thực tế hàng hóa đối với gỗ nhập khẩu

Công tác kiểm tra thực tế hàng hóa được cơ quan Hải quan thực hiện nghiêm ngặt nhằm phát hiện và ngăn chặn gian lận thương mại:

• Đối với gỗ thuộc vùng địa lý tích cực và loài không rủi ro: Áp dụng kiểm tra theo nguyên lý quản lý rủi ro thông thường, tạo điều kiện thông quan nhanh chóng nếu hồ sơ đầy đủ, hợp lệ.
• Đối với gỗ thuộc vùng địa lý không tích cực hoặc loài rủi ro: Bắt buộc phải kiểm tra thực tế về số lượng, khối lượng, chủng loại gỗ. Công chức hải quan đối chiếu thực tế hàng hóa với thông tin khai báo trên tờ khai và bảng kê lâm sản.
• Xử lý sai lệch: Trường hợp phát hiện sai lệch về chủng loại, số lượng hoặc có nghi ngờ về tính hợp pháp của lô hàng, cơ quan Hải quan sẽ tạm dừng thông quan và tiến hành xác minh.

4. Thủ tục kiểm soát đối với gỗ xuất khẩu

Đối với gỗ và sản phẩm gỗ xuất khẩu, Công văn 7131/TCHQ-GSQL yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hồ sơ lâm sản để đảm bảo chỉ xuất khẩu gỗ có nguồn gốc hợp pháp:

• Hồ sơ lâm sản xuất khẩu: Phải bao gồm Bảng kê lâm sản xuất khẩu được cơ quan Kiểm lâm sở tại xác nhận hoặc do doanh nghiệp tự lập (đối với doanh nghiệp nhóm I).
• Giấy phép FLEGT hoặc CITES: Đối với các lô hàng xuất khẩu sang thị trường Liên minh Châu Âu (EU) hoặc các loài gỗ thuộc danh mục CITES, phải xuất trình giấy phép tương ứng theo quy định.

5. Cơ chế phối hợp giữa cơ quan Hải quan và cơ quan Kiểm lâm

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Công văn nhấn mạnh việc phối hợp liên ngành:

• Trao đổi thông tin: Cơ quan Hải quan và cơ quan Kiểm lâm thường xuyên chia sẻ thông tin về các doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm, các lô hàng gỗ có độ rủi ro cao.
• Phối hợp xác minh: Khi phát hiện lô hàng gỗ nhập khẩu, xuất khẩu có dấu hiệu nghi vấn về nguồn gốc hoặc tính hợp pháp của chứng từ, cơ quan Hải quan chủ động gửi văn bản đề nghị cơ quan Kiểm lâm phối hợp kiểm tra, giám định chủng loại gỗ để có căn cứ xử lý theo quy định pháp luật.