Tóm tắt Công văn 6900/TCHQ-GSQL năm 2017 về khai bổ sung chứng từ thanh toán hàng hóa nhập khẩu

Công văn 6900/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm thống nhất quy trình, thủ tục kiểm tra và chấp nhận việc khai bổ sung chứng từ thanh toán đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này giải quyết các vướng mắc phát sinh trong thực tế khi doanh nghiệp chưa thể cung cấp chứng từ thanh toán qua ngân hàng tại thời điểm thông quan.

1. Các trường hợp và thời điểm thực hiện khai bổ sung chứng từ thanh toán

Công văn hướng dẫn chi tiết về việc người khai hải quan thực hiện quyền và nghĩa vụ khai bổ sung thông tin, chứng từ thanh toán sau khi hàng hóa đã được thông quan hoặc giải phóng hàng:

• Trường hợp chưa có chứng từ thanh toán tại thời điểm đăng ký tờ khai: Đối với các lô hàng nhập khẩu áp dụng phương thức thanh toán trả sau, thanh toán chậm hoặc chưa thực hiện thanh toán tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan, người khai hải quan phải khai rõ phương thức thanh toán và thời hạn thanh toán cam kết trên tờ khai hải quan.
• Thời hạn khai bổ sung: Người khai hải quan có trách nhiệm thực hiện khai bổ sung thông tin về chứng từ thanh toán ngay sau khi đã thực hiện thanh toán qua ngân hàng và nhận được chứng từ hợp lệ, đảm bảo đúng thời hạn đã cam kết với cơ quan hải quan hoặc theo quy định của pháp luật.
• Yêu cầu về tính đồng bộ của chứng từ: Chứng từ thanh toán bổ sung phải đảm bảo tính hợp lệ, hợp pháp và khớp đúng với các thông tin trên hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, tờ khai hải quan và các chứng từ khác trong bộ hồ sơ hải quan.

2. Hồ sơ và thủ tục thực hiện khai bổ sung

Quy trình thực hiện khai bổ sung chứng từ thanh toán được quy định chặt chẽ nhằm đảm bảo tính minh bạch và ngăn chặn gian lận thương mại:

• Thành phần hồ sơ khai bổ sung: Người khai hải quan cần chuẩn bị và nộp cho cơ quan hải quan các tài liệu bao gồm: Văn bản đề nghị khai bổ sung; Chứng từ thanh toán qua ngân hàng (như điện chuyển tiền, giấy báo nợ có xác nhận của ngân hàng); Hợp đồng mua bán hàng hóa; Hóa đơn thương mại và các tài liệu kỹ thuật, chứng từ liên quan khác chứng minh việc thanh toán thực tế cho lô hàng.
• Phương thức nộp hồ sơ: Việc khai bổ sung được ưu tiên thực hiện thông qua Hệ thống thông quan điện tử (VNACCS/VCIS). Trong trường hợp hệ thống gặp sự cố hoặc theo yêu cầu cụ thể của cơ quan hải quan, người khai hải quan thực hiện nộp hồ sơ giấy trực tiếp tại Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai.

3. Trách nhiệm của cơ quan hải quan trong việc kiểm tra và xử lý

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương nâng cao năng lực giám sát và thực hiện đúng quy trình kiểm tra hồ sơ khai bổ sung:

• Kiểm tra tính hợp pháp và đối chiếu thông tin: Công chức hải quan có trách nhiệm đối chiếu kỹ lưỡng thông tin trên chứng từ thanh toán với hồ sơ hải quan gốc, đặc biệt lưu ý đến trị giá hải quan, số lượng hàng hóa, thông tin người xuất khẩu, người nhập khẩu và ngân hàng trung gian thực hiện giao dịch.
• Xử lý kết quả kiểm tra: Nếu chứng từ thanh toán hợp lệ và phù hợp với trị giá khai báo, cơ quan hải quan chấp nhận thông tin khai bổ sung. Trường hợp phát hiện có sự mâu thuẫn, nghi vấn về trị giá giao dịch hoặc tính trung thực của chứng từ, cơ quan hải quan sẽ tiến hành tham vấn hoặc chuyển hồ sơ sang bộ phận kiểm tra sau thông quan để xác định chính xác trị giá tính thuế.
• Xử lý hành vi vi phạm: Đối với các trường hợp doanh nghiệp cố tình trì hoãn, không thực hiện khai bổ sung chứng từ thanh toán đúng thời hạn cam kết hoặc cung cấp chứng từ giả mạo, cơ quan hải quan sẽ tiến hành xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật hải quan và pháp luật quản lý thuế.

4. Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Việc triển khai hướng dẫn tại Công văn 6900/TCHQ-GSQL mang lại nhiều tác động tích cực cho hoạt động xuất nhập khẩu:

• Tạo thuận lợi thương mại: Giúp các doanh nghiệp nhập khẩu chủ động hoàn thiện hồ sơ hải quan đối với các giao dịch mua bán quốc tế có điều khoản thanh toán linh hoạt hoặc thanh toán chậm, giảm thiểu áp lực chứng từ tại thời điểm thông quan.
• Nâng cao hiệu quả quản lý thuế: Giúp cơ quan hải quan kiểm soát chặt chẽ dòng tiền thanh toán ra nước ngoài, ngăn chặn hiệu quả các hành vi gian lận thương mại qua giá, khai thấp trị giá để trốn thuế hoặc chuyển giá bất hợp pháp.
• Thống nhất quy trình nghiệp vụ: Đảm bảo sự đồng bộ, nhất quán trong việc áp dụng pháp luật hải quan tại tất cả các Cục, Chi cục Hải quan trên toàn quốc, tránh tình trạng gây phiền hà cho doanh nghiệp do hiểu và áp dụng luật khác nhau.