Tóm tắt Công văn 6660/CT-TTHT năm 2019 về phân loại các khoản phí trong hợp đồng vay vốn

Công văn 6660/CT-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành nhằm hướng dẫn các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp cách phân loại, xác định nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với các khoản phí phát sinh từ hợp đồng vay vốn.

Phân loại các khoản phí theo quy định về thuế giá trị gia tăng (GTGT)

Căn cứ vào bản chất của từng khoản phí phát sinh trong hợp đồng vay vốn, nghĩa vụ thuế GTGT được phân định rõ ràng thành hai nhóm:

• Các khoản phí không chịu thuế GTGT: Là các khoản phí liên quan trực tiếp đến hoạt động cấp tín dụng theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng. Nhóm này bao gồm phí cam kết rút vốn, phí trả nợ trước hạn, phí phạt chậm trả, phí cơ cấu lại thời hạn trả nợ và các khoản phí khác mang bản chất của hoạt động cấp tín dụng. Khi thu các khoản phí này, tổ chức tín dụng sử dụng chứng từ thu phí theo quy định và không phải kê khai, nộp thuế GTGT.
• Các khoản phí chịu thuế GTGT: Là các khoản phí dịch vụ phát sinh ngoài hoạt động cấp tín dụng trực tiếp, ví dụ như phí dịch vụ tư vấn tài chính, phí quản lý tài sản bảo đảm, phí thu xếp vốn (không thuộc quy trình cấp tín dụng bắt buộc). Các khoản phí này được xác định là dịch vụ thương mại thông thường, tổ chức tín dụng phải lập hóa đơn GTGT và áp dụng thuế suất thuế GTGT theo quy định (thường là 10%).

Xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với bên đi vay

Để doanh nghiệp đi vay được tính các khoản phí này vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN, cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Tính thực tế và liên quan đến hoạt động kinh doanh: Khoản vay và các chi phí phát sinh liên quan trực tiếp đến hợp đồng vay vốn phải phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp.
• Hồ sơ, chứng từ đầy đủ: Doanh nghiệp phải có hợp đồng vay vốn rõ ràng, trong đó quy định cụ thể về các khoản phí phải trả. Đồng thời, phải có hóa đơn GTGT hợp pháp (đối với khoản phí chịu thuế GTGT) hoặc chứng từ thanh toán, chứng từ thu phí của tổ chức tín dụng (đối với khoản phí không chịu thuế GTGT).
• Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt: Đối với các khoản phí có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (đã bao gồm thuế GTGT, nếu có), doanh nghiệp bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được chấp nhận là chi phí hợp lệ.
• Lưu ý về trần chi phí lãi vay: Trường hợp doanh nghiệp đi vay có phát sinh giao dịch liên kết, tổng chi phí lãi vay và các khoản phí có bản chất tương tự lãi vay được trừ sẽ bị khống chế theo tỷ lệ quy định tại các văn bản pháp luật về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết.

Trách nhiệm thực hiện của các bên liên quan

• Đối với tổ chức tín dụng (bên cho vay): Có trách nhiệm rà soát, phân loại chính xác bản chất của từng khoản phí quy định trong hợp đồng vay vốn để thực hiện xuất hóa đơn hoặc lập chứng từ thu phí đúng quy định, tránh việc áp dụng sai chính sách thuế gây thất thu ngân sách hoặc ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng.
• Đối với doanh nghiệp đi vay: Cần chủ động đối chiếu các khoản phí phát sinh thực tế với điều khoản hợp đồng, yêu cầu tổ chức tín dụng cung cấp đúng loại hóa đơn, chứng từ hợp pháp để làm căn cứ hạch toán kế toán và quyết toán thuế TNDN một cách an toàn, đúng pháp luật.