Giới thiệu chung về Công văn 6372/TCHQ-GSQL

Công văn 6372/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn các Cục Hải quan tỉnh, thành phố triển khai thống nhất các quy định tại Thông tư 33/2023/TT-BTC ngày 31/5/2023 của Bộ Tài chính về xác định xuất xứ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục hải quan, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu đồng thời đảm bảo công tác quản lý nhà nước về xuất xứ hàng hóa, phòng chống gian lận thương mại.

Các nội dung chính sách cốt lõi của Công văn 6372/TCHQ-GSQL

- Thời điểm nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa nhập khẩu

• Người khai hải quan phải nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa tại thời điểm làm thủ tục hải quan để được xem xét hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo các Hiệp định thương mại tự do (FTA).
• Trường hợp chưa có chứng từ chứng nhận xuất xứ tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan, người khai hải quan phải khai báo việc nộp muộn trên tờ khai hải quan và thực hiện nộp bổ sung trong thời hạn quy định (thông thường không quá 30 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan, trừ trường hợp có quy định khác tại các FTA tương ứng).
• Đối với hàng hóa thuộc diện quản lý an toàn thực phẩm hoặc các biện pháp phòng vệ thương mại, chứng từ chứng nhận xuất xứ bắt buộc phải nộp ngay tại thời điểm thông quan để xác định đối tượng áp dụng thuế hoặc biện pháp quản lý phù hợp.

- Hướng dẫn khai báo thông tin xuất xứ trên tờ khai hải quan

• Người khai hải quan thực hiện khai báo mã nước xuất xứ, số tham chiếu (Reference Number) và ngày cấp của chứng từ chứng nhận xuất xứ trên hệ thống thông tin hải quan VNACCS/VCIS theo đúng định dạng hướng dẫn.
• Đối với các trường hợp áp dụng cơ chế tự chứng nhận xuất xứ (như trong EVFTA, UKVFTA, CPTPP), người khai hải quan phải khai báo chính xác mã số tự chứng nhận xuất xứ của nhà xuất khẩu (ví dụ: mã REX, mã EORI) hoặc thông tin tự chứng nhận trên tờ khai hải quan.

- Xử lý các khác biệt nhỏ và khác biệt mã số HS trên chứng từ xuất xứ

• Khác biệt nhỏ: Các lỗi kỹ thuật hoặc khác biệt nhỏ không làm ảnh hưởng đến tính pháp lý của chứng từ chứng nhận xuất xứ bao gồm: lỗi chính tả, khác biệt về đơn vị đo lường (nếu không làm thay đổi bản chất hàng hóa), sự khác biệt giữa chữ ký thực tế và chữ ký mẫu, hoặc sự khác biệt về kích thước mẫu giấy. Cơ quan hải quan vẫn chấp nhận chứng từ nếu không có nghi ngờ hợp lý về xuất xứ thực tế của hàng hóa.
• Khác biệt mã số HS: Trường hợp có sự khác biệt giữa mã HS trên chứng từ chứng nhận xuất xứ và mã HS trên tờ khai hải quan (do thay đổi phân loại hoặc áp dụng danh mục thuế quan mới), cơ quan hải quan sẽ tiến hành đối chiếu mô tả hàng hóa. Nếu mô tả hàng hóa trên chứng từ hoàn toàn phù hợp với thực tế hàng hóa nhập khẩu, chứng từ vẫn được chấp nhận để áp dụng ưu đãi thuế quan.

- Quy trình kiểm tra và xác minh xuất xứ hàng hóa

• Cơ quan hải quan thực hiện kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ chứng nhận xuất xứ dựa trên các thông tin về chữ ký, con dấu, định dạng chứng từ đã được các nước thành viên thông báo chính thức.
• Trong trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của chứng từ hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, cơ quan hải quan sẽ tiến hành gửi yêu cầu xác minh đến cơ quan có thẩm quyền cấp của nước xuất khẩu.
• Trong thời gian chờ kết quả xác minh (thường không quá 110 ngày hoặc theo quy định riêng của từng FTA), hàng hóa nhập khẩu được thông quan theo mức thuế suất thông thường hoặc thuế suất ưu đãi tối huệ quốc (MFN). Người khai hải quan có thể nộp bảo lãnh thuế để giải phóng hàng hóa sớm.

- Hướng dẫn áp dụng đối với một số Hiệp định thương mại tự do (FTA) cụ thể

• Hiệp định CPTPP: Hướng dẫn chi tiết về việc chấp nhận chứng từ tự chứng nhận xuất xứ do nhà nhập khẩu thực hiện, các điều kiện và hồ sơ chứng minh năng lực tự chứng nhận của nhà nhập khẩu theo đúng quy định của hiệp định.
• Hiệp định EVFTA và UKVFTA: Quy định rõ về việc áp dụng cơ chế tự chứng nhận xuất xứ đối với lô hàng có trị giá trên 6.000 Euro (bắt buộc phải có mã REX) và dưới 6.000 Euro (nhà xuất khẩu bất kỳ tự khai báo trên hóa đơn hoặc chứng từ thương mại).
• Hiệp định RCEP: Hướng dẫn về việc nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ (C/O mẫu RCEP hoặc chứng từ tự chứng nhận xuất xứ) và việc áp dụng mức thuế suất ưu đãi khác biệt giữa các nước thành viên trong hiệp định dựa trên quy tắc xuất xứ cụ thể của từng mặt hàng.

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với doanh nghiệp

Công văn 6372/TCHQ-GSQL mang lại sự rõ ràng, minh bạch và thống nhất trong quy trình kiểm tra xuất xứ hàng hóa tại các cửa khẩu trên toàn quốc. Việc hướng dẫn chi tiết giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, chống gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.