Tổng quan về Công văn 5953/TCHQ-GSQL năm 2020

Công văn 5953/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa quá cảnh nhưng sau đó phải xuất trả. Văn bản này đưa ra các chỉ đạo cụ thể nhằm thống nhất quy trình thực hiện, đảm bảo vừa tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa tăng cường công tác quản lý, giám sát hải quan, phòng chống gian lận thương mại.

- Các trường hợp áp dụng thủ tục xuất trả hàng hóa quá cảnh

• Hàng hóa quá cảnh đã đến cửa khẩu nhập của Việt Nam nhưng vì lý do khách quan hoặc chủ quan không thể tiếp tục hành trình quá cảnh sang nước thứ ba theo kế hoạch ban đầu.
• Người nhận hàng từ chối nhận hàng hóa quá cảnh, dẫn đến việc chủ hàng nước ngoài hoặc người vận chuyển có yêu cầu đưa hàng hóa quay trở lại nước xuất khẩu hoặc chuyển tiếp sang một quốc gia khác.
• Các trường hợp phát sinh lỗi trong quá trình giao dịch, vận chuyển hoặc thay đổi chính sách thương mại của nước nhập khẩu khiến lô hàng không thể thông quan quá cảnh thông thường.

- Quy trình và thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất trả

• Yêu cầu về hồ sơ: Người khai hải quan phải nộp văn bản giải trình rõ lý do xuất trả hàng hóa quá cảnh cho Chi cục Hải quan nơi lưu giữ hàng hóa. Hồ sơ kèm theo phải bao gồm các chứng từ chứng minh quyền sở hữu hoặc quyền định đoạt hợp pháp đối với lô hàng (như vận đơn, hóa đơn thương mại, văn bản từ chối nhận hàng của người nhận hàng ban đầu nếu có).
• Khai báo hải quan: Người khai hải quan thực hiện khai báo trên hệ thống thông quan tự động theo đúng loại hình vận chuyển hoặc xuất trả tương ứng. Thông tin khai báo phải đảm bảo tính chính xác, khớp đúng với thực tế hàng hóa đang được lưu giữ tại khu vực giám sát hải quan.
• Kiểm tra thực tế hàng hóa: Cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợp có nghi ngờ về tính trung thực của hồ sơ, hoặc khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật nhằm ngăn chặn hành vi lợi dụng hình thức xuất trả để thẩm lậu hàng hóa vào thị trường nội địa.

- Công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa quá cảnh xuất trả

• Hàng hóa quá cảnh khi thực hiện xuất trả phải được niêm phong hải quan chặt chẽ từ cửa khẩu nhập (hoặc nơi lưu giữ) cho đến khi thực tế đã xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam qua cửa khẩu xuất.
• Cơ quan hải quan nơi hàng đi và cơ quan hải quan nơi hàng đến phải phối hợp chặt chẽ, cập nhật thông tin kịp thời trên hệ thống nghiệp vụ để theo dõi, giám sát sát sao toàn bộ lộ trình di chuyển của lô hàng.
• Người vận chuyển chịu trách nhiệm bảo quản nguyên trạng hàng hóa và niêm phong hải quan trong suốt quá trình vận chuyển từ cửa khẩu nhập đến cửa khẩu xuất trả.

- Trách nhiệm của các bên liên quan

• Đối với doanh nghiệp (người khai hải quan, người vận chuyển): Phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về thời gian, lộ trình vận chuyển đã đăng ký với cơ quan hải quan; chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật nếu để xảy ra tình trạng mất mát, tự ý tiêu thụ hàng hóa quá cảnh trong nội địa.
• Đối với cơ quan hải quan địa phương: Có trách nhiệm hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thực hiện thủ tục nhanh chóng, đúng quy định; đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chặt chẽ để tránh việc lợi dụng hình thức xuất trả hàng quá cảnh để buôn lậu, gian lận thương mại.