Tóm tắt Công văn 5454/TCHQ-GSQL năm 2020 về báo cáo hàng hóa tồn đọng

Công văn 5454/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm đôn đốc, hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện rà soát, thống kê và báo cáo số liệu về hàng hóa tồn đọng tại các cảng biển, cảng hàng không, kho ngoại quan và các khu vực giám sát hải quan. Đây là biện pháp quan trọng nhằm giải phóng hàng tồn, tránh ùn tắc tại các cửa khẩu và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

1. Mục đích và yêu cầu rà soát hàng hóa tồn đọng

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tập trung thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm sau:

• Đánh giá thực trạng: Nắm bắt chính xác số lượng, chủng loại và tình trạng pháp lý của các lô hàng đang tồn đọng quá thời hạn làm thủ tục hải quan (quá 90 ngày kể từ ngày hàng đến cửa khẩu).
• Phân loại chi tiết: Phân loại cụ thể các nhóm hàng hóa tồn đọng, đặc biệt lưu ý nhóm hàng hóa là phế liệu, chất thải, hàng hóa gây ô nhiễm môi trường, hàng hóa thuộc danh mục cấm nhập khẩu hoặc hàng hóa có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
• Giải phóng mặt bằng cảng: Kịp thời đưa ra phương án xử lý phù hợp để giải phóng không gian lưu trữ tại các cảng biển, cảng hàng không, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu thông suốt.

2. Nội dung báo cáo và phân loại xử lý hàng hóa

Công văn hướng dẫn chi tiết việc lập báo cáo và đề xuất phương án xử lý đối với từng nhóm hàng hóa cụ thể:

• Đối với hàng hóa là phế liệu: Thực hiện nghiêm túc các quy định về quản lý phế liệu nhập khẩu. Xác định rõ trách nhiệm của hãng tàu, doanh nghiệp cảng và chủ hàng (nếu có). Yêu cầu hãng tàu vận chuyển ra khỏi lãnh thổ Việt Nam đối với phế liệu không đủ điều kiện nhập khẩu.
• Đối với hàng hóa thông thường: Tiến hành thông báo tìm chủ hàng theo quy định pháp luật. Nếu quá thời hạn thông báo mà không có người đến nhận, tiến hành thủ tục tịch thu, đấu giá thanh lý hoặc tiêu hủy theo thẩm quyền.
• Đối với hàng hóa là chất thải nguy hại, hàng cấm: Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý chuyên ngành để lập phương án tiêu hủy khẩn cấp, đảm bảo an toàn môi trường và phòng chống cháy nổ tại khu vực cảng.

3. Trách nhiệm tổ chức thực hiện của các đơn vị

Để đảm bảo tính kịp thời và chính xác của số liệu, Tổng cục Hải quan giao nhiệm vụ cụ thể cho các bên liên quan:

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố: Chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc phối hợp với doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho, bãi để đối chiếu, tổng hợp số liệu. Lập báo cáo theo đúng biểu mẫu đính kèm và gửi về Tổng cục Hải quan (Cục Giám sát quản lý về Hải quan) đúng thời hạn quy định.
• Doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho, bãi: Có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin, danh sách các container, lô hàng tồn đọng đang lưu giữ tại đơn vị mình cho cơ quan hải quan để phối hợp xử lý.
• Hãng tàu và các đại lý hãng tàu: Phối hợp cung cấp thông tin về chủ hàng, người nhận hàng trên vận đơn và thực hiện nghĩa vụ tái xuất đối với các lô hàng bị từ chối nhận hoặc không đủ điều kiện nhập khẩu theo yêu cầu của cơ quan quản lý.

4. Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Việc ban hành Công văn 5454/TCHQ-GSQL thể hiện sự chủ động của Tổng cục Hải quan trong việc giải quyết bài toán ùn ứ hàng hóa tại các cảng lớn. Kết quả tổng hợp từ báo cáo này là cơ sở dữ liệu quan trọng để Tổng cục Hải quan tham mưu cho Bộ Tài chính và Chính phủ đưa ra các cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp cảng, đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý về quản lý hàng hóa tồn đọng trong lĩnh vực hải quan.