Giới thiệu về Công văn 5396/TCT-CS năm 2017

Công văn 5396/TCT-CS do Tổng cục Thuế ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh liên quan đến việc ấn định thuế đối với người nộp thuế vi phạm pháp luật về thuế. Văn bản này giúp thống nhất quy trình thực hiện, đảm bảo tính minh bạch, khách quan và tuân thủ đúng các quy định của Luật Quản lý thuế.

Các trường hợp bị áp dụng biện pháp ấn định thuế

Theo nội dung hướng dẫn, cơ quan thuế có quyền thực hiện ấn định thuế đối với người nộp thuế trong các trường hợp vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ kê khai và nộp thuế, cụ thể bao gồm:

• Người nộp thuế không thực hiện đăng ký thuế, không nộp hồ sơ khai thuế theo quy định hoặc nộp hồ sơ khai thuế sau khi đã hết thời hạn gia hạn mà không có lý do chính đáng.
• Người nộp thuế không nộp bổ sung hồ sơ thuế theo yêu cầu của cơ quan quản lý thuế hoặc đã nộp bổ sung nhưng nội dung giải trình, chứng minh không chính xác, không đầy đủ số liệu để xác định nghĩa vụ thuế.
• Người nộp thuế không phản ánh hoặc phản ánh không trung thực, không đầy đủ, chính xác các số liệu trên sổ kế toán, hóa đơn, chứng từ để làm căn cứ tính thuế.
• Người nộp thuế từ chối, trì hoãn hoặc không cung cấp đầy đủ, kịp thời các tài liệu, sổ sách kế toán, hóa đơn, chứng từ liên quan đến việc xác định nghĩa vụ thuế khi cơ quan thuế thực hiện thanh tra, kiểm tra tại trụ sở.
• Cơ quan thuế qua công tác thanh tra, kiểm tra phát hiện sổ sách kế toán, hóa đơn, chứng từ của người nộp thuế không hợp pháp hoặc có hành vi trốn thuế, gian lận thuế rõ ràng.

Căn cứ và phương pháp xác định số thuế ấn định

Để đảm bảo tính công bằng và chính xác, việc ấn định thuế phải được thực hiện dựa trên các căn cứ pháp lý và thực tế rõ ràng:

• Cơ sở dữ liệu của ngành thuế: Sử dụng thông tin từ hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý thuế của Tổng cục Thuế và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan.
• Phương pháp so sánh: So sánh các chỉ tiêu về doanh thu, chi phí, thu nhập chịu thuế và số thuế phải nộp của các doanh nghiệp có cùng ngành nghề, quy mô hoạt động, địa bàn kinh doanh hoặc có điều kiện sản xuất kinh doanh tương đương.
• Tài liệu xác minh thực tế: Căn cứ vào kết quả kiểm tra, xác minh thực tế tại doanh nghiệp hoặc thông tin thu thập được từ các bên thứ ba có giao dịch liên kết, giao dịch mua bán trực tiếp với người nộp thuế.
• Tỷ lệ ấn định doanh thu: Áp dụng tỷ lệ doanh thu, thu nhập chịu thuế trên doanh thu do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định đối với từng ngành nghề, lĩnh vực cụ thể trong trường hợp không xác định được chi phí thực tế phát sinh.

Trách nhiệm của cơ quan thuế và quyền lợi của người nộp thuế

Công văn 5396/TCT-CS quy định rõ ràng về trách nhiệm và quyền hạn của các bên trong quá trình thực hiện ấn định thuế:

• Trách nhiệm của cơ quan thuế: Phải ban hành quyết định ấn định thuế bằng văn bản, trong đó nêu rõ lý do ấn định, căn cứ pháp lý, phương pháp xác định số thuế ấn định, số thuế phải nộp và thời hạn nộp tiền thuế ấn định. Cơ quan thuế phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác và trung thực của quyết định này.
• Quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế: Người nộp thuế có nghĩa vụ chấp hành nghiêm chỉnh quyết định ấn định thuế của cơ quan thuế trong thời hạn quy định. Trong trường hợp không đồng ý với quyết định ấn định thuế, người nộp thuế vẫn phải thực hiện nộp đủ số thuế đã ấn định, đồng thời có quyền thực hiện khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính theo quy định của pháp luật về khiếu nại và tố tụng hành chính.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản

Công văn 5396/TCT-CS năm 2017 đóng vai trò là công cụ pháp lý đắc lực giúp cơ quan thuế các cấp tăng cường hiệu quả quản lý, hạn chế tối đa tình trạng thất thu ngân sách nhà nước do các hành vi cố ý không chấp hành chế độ kế toán, hóa đơn chứng từ. Đồng thời, văn bản cũng giúp chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, tránh việc lạm quyền hoặc áp dụng tùy tiện biện pháp ấn định thuế gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh lành mạnh của doanh nghiệp.