Công văn 5337/BXD-QLN được Bộ Xây dựng ban hành năm 2020 nhằm hướng dẫn nghiệp vụ về việc xác lập sở hữu toàn dân đối với nhà đất đã có văn bản quản lý của Nhà nước. Đây là văn bản quan trọng giải quyết các vướng mắc thực tế trong việc áp dụng Nghị quyết số 23/2003/QH11 của Quốc hội và Nghị quyết số 755/2005/UBTVQH11 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đối với các loại nhà đất thuộc diện quản lý, cải tạo trước đây.

- Nguyên tắc không xem xét lại các chính sách quản lý nhà đất đã thực hiện

Bộ Xây dựng nhấn mạnh việc thực hiện nhất quán các quy định tại Nghị quyết số 23/2003/QH11 của Quốc hội về nhà đất do Nhà nước đã quản lý, bố trí sử dụng trong quá trình thực hiện các chính sách quản lý nhà đất và chính sách cải tạo xã hội chủ nghĩa trước ngày 01 tháng 7 năm 1991:

• Nhà nước không thừa nhận việc đòi lại nhà đất mà Nhà nước đã quản lý, bố trí sử dụng trong quá trình thực hiện các chính sách quản lý nhà đất và chính sách cải tạo xã hội chủ nghĩa.
• Các trường hợp nhà đất đã có văn bản quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng chưa hoàn tất thủ tục xác lập sở hữu toàn dân vẫn thuộc phạm vi điều chỉnh của các nghị quyết này và cần được xử lý dứt điểm.

- Điều kiện và thẩm quyền xác lập sở hữu toàn dân

Công văn hướng dẫn chi tiết việc xác định và hoàn thiện thủ tục pháp lý đối với nhà đất đã có quyết định hoặc văn bản quản lý của Nhà nước:

• Đối với nhà đất đã có văn bản quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và thực tế Nhà nước đã quản lý, bố trí sử dụng thì cơ quan chức năng tiến hành hoàn thiện thủ tục xác lập sở hữu toàn dân theo quy định của pháp luật.
• Việc xác định "đã quản lý, bố trí sử dụng" phải dựa trên các chứng cứ lịch sử, hồ sơ quản lý nhà đất, hợp đồng thuê nhà, hoặc các quyết định giao đất, giao nhà của cơ quan có thẩm quyền qua các thời kỳ.
• Trường hợp nhà đất có văn bản quản lý nhưng thực tế Nhà nước chưa quản lý, chưa bố trí sử dụng thì việc giải quyết phải tuân thủ nghiêm ngặt theo các quy định tại Nghị quyết số 755/2005/UBTVQH11 để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

- Hướng dẫn xử lý vướng mắc và tổ chức thực hiện tại địa phương

Để đảm bảo tính thống nhất và tránh khiếu kiện kéo dài, Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương thực hiện các nội dung sau:

• Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương cần rà soát kỹ lưỡng hồ sơ pháp lý của từng trường hợp cụ thể, đối chiếu với các mốc thời gian và loại hình chính sách áp dụng trước ngày 01/7/1991.
• Chỉ thực hiện việc xác lập sở hữu toàn dân khi có đầy đủ căn cứ pháp lý về việc ban hành văn bản quản lý đúng thẩm quyền tại thời điểm ban hành và có việc quản lý thực tế của Nhà nước.
• Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh tranh chấp hoặc khiếu nại, các cơ quan địa phương phải chủ động đối thoại, giải thích rõ chính sách pháp luật của Nhà nước về đất đai và nhà ở qua các thời kỳ để người dân hiểu và chấp hành nghiêm chỉnh.