Công văn 51877/CTHN-TTHT do Cục Thuế thành phố Hà Nội ban hành năm 2022 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN), cụ thể là quy định về việc giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc. Văn bản này giúp tháo gỡ các vướng mắc cho người nộp thuế và các tổ chức chi trả thu nhập trong việc xác định đối tượng, điều kiện và hồ sơ thủ tục để áp dụng giảm trừ gia cảnh một cách chính xác, đúng quy định pháp luật.

1. Nguyên tắc áp dụng giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc

Theo hướng dẫn của Cục Thuế thành phố Hà Nội, việc giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc phải tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Người nộp thuế chỉ được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc nếu đã đăng ký thuế và được cơ quan thuế cấp mã số thuế cho người phụ thuộc đó.
• Khi người nộp thuế đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc, cơ quan thuế sẽ tiến hành cấp mã số thuế cho người phụ thuộc và người nộp thuế được tạm tính giảm trừ gia cảnh trong năm kể từ thời điểm đăng ký.
• Mỗi một người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế duy nhất trong năm tính thuế. Trong trường hợp nhiều người nộp thuế có chung đối tượng nuôi dưỡng là người phụ thuộc thì các bên phải tự thỏa thuận để cử một người đại diện đăng ký giảm trừ gia cảnh.

2. Đối tượng và điều kiện xác định người phụ thuộc

Công văn làm rõ các nhóm đối tượng được phép đăng ký là người phụ thuộc và các điều kiện đi kèm để được hưởng giảm trừ gia cảnh:

• Đối với con cái: Bao gồm con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ hoặc chồng. Điều kiện áp dụng là con dưới 18 tuổi; hoặc con từ 18 tuổi trở lên nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động; hoặc con đang theo học tại các bậc học (đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề) không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 1.000.000 đồng.
• Đối với vợ hoặc chồng; cha đẻ, mẹ đẻ; cha vợ, mẹ vợ (hoặc cha chồng, mẹ chồng); cha dượng, mẹ kế; cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp: Phải là người hết tuổi lao động hoặc trong độ tuổi lao động nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động. Đồng thời, những đối tượng này phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 1.000.000 đồng.
• Đối với các cá nhân khác không nơi nương tựa: Là những người mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng (như anh, chị, em ruột; ông, bà nội ngoại; cô, dì, chú, bác, cậu ruột; cháu ruột) đáp ứng các điều kiện về độ tuổi, khả năng lao động và mức thu nhập tương tự như trên.

3. Quy định về hồ sơ và thời hạn nộp hồ sơ chứng minh

Để được ghi nhận giảm trừ gia cảnh hợp pháp, người nộp thuế cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh mối quan hệ và điều kiện của người phụ thuộc:

• Hồ sơ chứng minh: Bao gồm các giấy tờ pháp lý tùy thân như bản sao Giấy khai sinh, bản sao Căn cước công dân hoặc Chứng minh nhân dân, Giấy xác nhận thông tin về cư trú, hoặc các giấy tờ xác nhận của cơ quan y tế đối với người khuyết tật không có khả năng lao động.
• Nơi nộp hồ sơ: Người nộp thuế nộp hồ sơ đăng ký kèm theo các chứng từ chứng minh trực tiếp cho tổ chức, cá nhân trả thu nhập (doanh nghiệp, cơ quan chi trả lương) hoặc nộp trực tiếp tại cơ quan thuế quản lý.
• Thời hạn nộp hồ sơ: Người nộp thuế phải hoàn thiện và nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc trong vòng 3 tháng kể từ ngày nộp tờ khai đăng ký người phụ thuộc. Nếu quá thời hạn quy định mà không nộp đủ hồ sơ, người nộp thuế sẽ không được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc đó và có thể bị điều chỉnh lại nghĩa vụ thuế phát sinh.

4. Ý nghĩa và lưu ý quan trọng đối với người nộp thuế

Công văn 51877/CTHN-TTHT đóng vai trò là cơ sở pháp lý rõ ràng giúp người nộp thuế tự rà soát và thực hiện đúng nghĩa vụ thuế của mình. Người nộp thuế cần đặc biệt lưu ý đến điều kiện về mức thu nhập bình quân tháng của người phụ thuộc (không vượt quá 1.000.000 đồng) để tránh việc đăng ký sai đối tượng, dẫn đến việc bị truy thu thuế TNCN và xử phạt vi phạm hành chính về thuế khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra, kiểm tra.