Tóm tắt Công văn 5103/TCHQ-GSQL năm 2021 về hàng hóa quá cảnh thay đổi phương thức vận tải

Công văn 5103/TCHQ-GSQL được Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thống nhất thực hiện thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa quá cảnh có thay đổi phương thức vận tải hoặc chuyển tải trong quá trình vận chuyển. Đây là văn bản quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc phát sinh, đảm bảo tính liên tục của chuỗi cung ứng và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

- Quy định về địa điểm thực hiện việc thay đổi phương thức vận tải, chuyển tải

• Việc thay đổi phương thức vận tải hoặc chuyển tải đối với hàng hóa quá cảnh chỉ được thực hiện tại các địa điểm quy định cụ thể, bao gồm cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính, các khu vực cảng biển, cảng hàng không quốc tế, cảng cạn (ICD), hoặc các địa điểm thu gom hàng lẻ (CFS) đã được cấp phép.
• Địa điểm thực hiện phải chịu sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ của cơ quan hải quan nhằm ngăn ngừa tình trạng thẩm lậu hàng hóa vào thị trường nội địa.

- Thủ tục hải quan đối với hàng hóa quá cảnh thay đổi phương thức vận tải

• Người khai hải quan phải thực hiện khai báo thông tin trên hệ thống thông tin quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu hoặc nộp hồ sơ giấy trong trường hợp hệ thống gặp sự cố.
• Hồ sơ hải quan yêu cầu phải thể hiện rõ lộ trình vận chuyển, các phương thức vận tải dự kiến sử dụng, địa điểm dự kiến thay đổi phương thức vận tải hoặc chuyển tải, và thời gian vận chuyển dự kiến.
• Trường hợp có sự thay đổi so với khai báo ban đầu về phương tiện vận tải hoặc lộ trình do nguyên nhân khách quan, người khai hải quan phải thông báo ngay cho Chi cục Hải quan nơi làm thủ tục để được xem xét, chấp thuận.

- Công tác giám sát hải quan và niêm phong hàng hóa

• Hàng hóa quá cảnh trong suốt quá trình vận chuyển, thay đổi phương thức vận tải phải được niêm phong hải quan hoặc niêm phong của hãng vận chuyển được cơ quan hải quan chấp thuận.
• Đối với các loại hàng hóa không thể niêm phong được (như hàng siêu trường, siêu trọng, hàng rời), cơ quan hải quan sẽ thực hiện giám sát bằng các phương thức khác như định vị GPS, camera giám sát hoặc phối hợp giám sát trực tiếp giữa hải quan nơi đi và hải quan nơi đến.
• Chi cục Hải quan nơi hàng hóa đi và Chi cục Hải quan nơi hàng hóa đến phải phối hợp chặt chẽ, cập nhật kịp thời thông tin tình trạng hàng hóa trên hệ thống để đảm bảo hàng hóa đi đúng tuyến đường, đúng thời gian quy định.

- Trách nhiệm của doanh nghiệp thực hiện dịch vụ quá cảnh

• Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm bảo đảm nguyên trạng hàng hóa, nguyên seal (niêm phong) hải quan trong suốt quá trình vận chuyển và thay đổi phương thức vận tải.
• Nghiêm cấm việc tự ý mở niêm phong, tẩu tán hàng hóa hoặc thay đổi lộ trình vận chuyển khi chưa có sự đồng ý của cơ quan hải quan.
• Doanh nghiệp có nghĩa vụ báo cáo kịp thời cho cơ quan hải quan gần nhất nếu gặp sự cố tai nạn, thiên tai hoặc các tình huống bất khả kháng dẫn đến việc không thể bảo đảm nguyên trạng hàng hóa hoặc không đúng thời gian cam kết.

- Trách nhiệm của cơ quan hải quan các cấp

• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố có nhiệm vụ chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện đúng hướng dẫn tại Công văn này, tránh gây phiền hà, sách nhiễu cho doanh nghiệp nhưng vẫn phải đảm bảo kiểm soát chặt chẽ.
• Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các thiết bị giám sát hiện đại như seal định vị điện tử để theo dõi hành trình của phương tiện vận chuyển hàng hóa quá cảnh.
• Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật hải quan liên quan đến việc lợi dụng hình thức quá cảnh, thay đổi phương thức vận tải để buôn lậu, gian lận thương mại.