Giới thiệu về Công văn 4544/TCT-CS năm 2023

Công văn 4544/TCT-CS được Tổng cục Thuế ban hành năm 2023 nhằm hướng dẫn các biện pháp nghiệp vụ liên quan đến việc quản lý, kiểm tra và xử lý đối với các hóa đơn do doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (thường gọi là doanh nghiệp bỏ trốn, ngừng hoạt động) xuất bản. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc cho cơ quan thuế địa phương và người nộp thuế trong quá trình xác minh tính hợp pháp của hóa đơn đầu vào, đảm bảo chống thất thu ngân sách nhà nước.

Nội dung cốt lõi và hướng dẫn xử lý hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn

Công văn tập trung hướng dẫn chi tiết các nguyên tắc phân loại và xử lý đối với các trường hợp người nộp thuế sử dụng hóa đơn của các doanh nghiệp đã được cơ quan thuế thông báo không hoạt động tại địa chỉ đăng ký:

• Trường hợp hóa đơn phát sinh trước ngày cơ quan thuế thông báo: Đối với các hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ phát sinh trước ngày cơ quan thuế có thông báo công khai về việc doanh nghiệp bán hàng không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, cơ quan thuế phải thực hiện kiểm tra, xác minh thực tế giao dịch. Nếu người mua chứng minh được việc giao dịch mua bán hàng hóa là có thật, có đầy đủ hồ sơ, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định thì được xem xét khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào và tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).
• Trường hợp hóa đơn phát sinh sau ngày cơ quan thuế thông báo: Các hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ phát sinh sau ngày cơ quan thuế thông báo doanh nghiệp bán không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký sẽ không được chấp nhận để khấu trừ thuế GTGT đầu vào và không được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thuế TNDN. Hành vi này được xác định là sử dụng hóa đơn không hợp pháp.

Quy trình xác minh và trách nhiệm của Cơ quan Thuế

Tổng cục Thuế yêu cầu các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện nghiêm túc quy trình quản lý rủi ro và xác minh hóa đơn theo các nội dung sau:

• Tăng cường rà soát, đối chiếu dữ liệu: Cơ quan thuế địa phương cần chủ động rà soát hệ thống dữ liệu hóa đơn điện tử để phát hiện kịp thời các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao về thuế hoặc các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng vẫn phát sinh hóa đơn đầu ra.
• Yêu cầu giải trình đối với người nộp thuế: Khi phát hiện người nộp thuế sử dụng hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn, cơ quan thuế phải gửi thông báo yêu cầu người nộp thuế giải trình, xuất trình tài liệu chứng minh giao dịch mua bán là có thật trong thời hạn quy định.
• Phối hợp liên ngành với cơ quan điều tra: Trong trường hợp phát hiện hành vi mua bán hóa đơn trái phép, có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, cơ quan thuế có trách nhiệm chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để tiến hành điều tra, khởi tố theo quy định của pháp luật.

Trách nhiệm và nghĩa vụ của Người nộp thuế (Doanh nghiệp mua hàng)

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tránh các rủi ro pháp lý về thuế, doanh nghiệp mua hàng cần lưu ý thực hiện các biện pháp sau:

• Chủ động tra cứu thông tin đối tác: Doanh nghiệp cần thường xuyên kiểm tra trạng thái hoạt động của nhà cung cấp trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và hệ thống tra cứu thông tin người nộp thuế của Tổng cục Thuế trước khi thực hiện giao dịch và nhận hóa đơn.
• Lưu trữ đầy đủ chứng từ giao dịch thực tế: Phải lưu trữ nghiêm ngặt các chứng từ liên quan đến giao dịch thực tế bao gồm: hợp đồng kinh tế, biên bản giao nhận hàng hóa, phiếu xuất kho, phiếu nhập kho, chứng từ thanh toán qua ngân hàng và các tài liệu chứng minh nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa.
• Thực hiện điều chỉnh khai thuế khi có sai phạm: Trường hợp không chứng minh được giao dịch mua bán là có thật hoặc phát hiện hóa đơn sử dụng không hợp pháp, doanh nghiệp phải chủ động kê khai điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ và giảm chi phí được trừ khi tính thuế TNDN để tránh bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.