Công văn 4214/BTC-TCHQ năm 2015 do Bộ Tài chính ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ xử lý nợ thuế, tiền phạt và tiền chậm nộp đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. Văn bản tập trung vào việc phân loại nợ, áp dụng các biện pháp cưỡng chế và hoàn thiện hồ sơ khoanh nợ, xóa nợ thuế.

Phân loại nợ thuế và xác định đối tượng xử lý

Bộ Tài chính yêu cầu các cơ quan hải quan thực hiện rà soát, phân loại chính xác các khoản nợ thuế để có phương án xử lý phù hợp cho từng nhóm đối tượng:

• Nhóm nợ có khả năng thu hồi: Tập trung áp dụng đầy đủ các biện pháp đôn đốc và cưỡng chế theo quy định để thu hồi tiền thuế vào ngân sách nhà nước.
• Nhóm nợ khó thu hồi: Phân tích rõ nguyên nhân đối với các trường hợp doanh nghiệp tự giải thể, phá sản, bỏ trốn hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh để lập hồ sơ theo dõi riêng.
• Nhóm nợ chờ xử lý: Xác định các khoản nợ đang trong quá trình xem xét miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế hoặc khoanh nợ theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Các biện pháp đôn đốc và cưỡng chế thu hồi nợ thuế

Để nâng cao hiệu quả thu hồi nợ đọng, văn bản hướng dẫn chi tiết quy trình và các biện pháp cưỡng chế cần áp dụng:

• Thực hiện gửi thông báo nợ thuế và tiền chậm nộp định kỳ đến người nộp thuế để yêu cầu hoàn thành nghĩa vụ tài chính.
• Áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp cưỡng chế theo trình tự pháp luật, bao gồm: trích tiền từ tài khoản tiền gửi, phong tỏa tài khoản của đối tượng nợ thuế tại các tổ chức tín dụng.
• Thực hiện biện pháp dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của doanh nghiệp nợ thuế quá hạn.
• Phối hợp với cơ quan Thuế địa phương để thực hiện biện pháp thông báo hóa đơn không còn giá trị sử dụng hoặc thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh khi cần thiết.

Xử lý xóa nợ thuế, tiền phạt và tiền chậm nộp

Văn bản quy định cụ thể về điều kiện, thẩm quyền và hồ sơ xem xét xóa nợ đối với các trường hợp đặc biệt không thể thu hồi:

• Doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản đã thực hiện các khoản thanh toán theo quy định của pháp luật phá sản nhưng vẫn không đủ để nộp tiền thuế.
• Cá nhân được pháp luật coi là đã chết, mất tích hoặc mất năng lực hành vi dân sự mà không còn tài sản để nộp thuế.
• Các khoản nợ thuế đã quá thời hạn 10 năm kể từ ngày hết hạn nộp thuế, mặc dù cơ quan hải quan đã áp dụng mọi biện pháp cưỡng chế cần thiết nhưng vẫn không thể thu hồi được.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện của cơ quan hải quan các cấp

Bộ Tài chính giao nhiệm vụ cụ thể cho Tổng cục Hải quan và các Cục Hải quan địa phương nhằm đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả:

• Chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc rà soát kỹ lưỡng từng hồ sơ nợ thuế, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng phân loại sai lệch hoặc bỏ sót đối tượng nợ thuế.
• Tăng cường công tác phối hợp liên ngành với cơ quan Thuế, Sở Kế hoạch và Đầu tư, cơ quan Công an và chính quyền địa phương để xác minh thông tin người nộp thuế.
• Thực hiện báo cáo định kỳ về kết quả thu hồi nợ thuế, đồng thời đề xuất phương án giải quyết đối với những trường hợp vướng mắc vượt thẩm quyền.