Tóm tắt Công văn 4199/TCHQ-TXNK năm 2017 về cưỡng chế chủ doanh nghiệp nợ thuế

Công văn 4199/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố nhằm siết chặt quản lý nợ thuế và nâng cao hiệu quả thu hồi nợ đọng thuế. Văn bản tập trung hướng dẫn chi tiết về việc áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đang nợ thuế thuộc diện cưỡng chế.

1. Đối tượng bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh

Biện pháp tạm hoãn xuất cảnh được áp dụng nghiêm ngặt đối với các đối tượng cụ thể sau:

• Cá nhân là người đại diện theo pháp luật của người nộp thuế (doanh nghiệp, tổ chức) đang bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.
• Người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.
• Người Việt Nam định cư ở nước ngoài trước khi xuất cảnh chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.
• Người nước ngoài trước khi xuất cảnh từ Việt Nam chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.

2. Căn cứ pháp lý và điều kiện áp dụng cưỡng chế

Việc thực hiện cưỡng chế bằng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh phải tuân thủ các căn cứ pháp lý chặt chẽ:

• Căn cứ quy định tại Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành về việc hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trong trường hợp xuất cảnh.
• Căn cứ Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam và các quy định pháp luật liên quan đến xuất nhập cảnh của công dân Việt Nam.
• Biện pháp này chỉ được thực hiện khi người nộp thuế có khoản nợ thuế quá hạn thuộc diện bị cưỡng chế và cơ quan hải quan đã áp dụng các biện pháp đôn đốc nhưng không hiệu quả, hoặc có dấu hiệu tẩu tán tài sản, bỏ trốn.

3. Quy trình và thủ tục thực hiện tạm hoãn xuất cảnh

Tổng cục Hải quan hướng dẫn quy trình phối hợp và thực hiện thủ tục tạm hoãn xuất cảnh như sau:

• Bước 1: Rà soát và lập danh sách: Cơ quan Hải quan nơi quản lý nợ thuế tiến hành rà soát, xác định chính xác thông tin về người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp nợ thuế (họ tên, ngày tháng năm sinh, số CMND/CCCD/Hộ chiếu, địa chỉ thường trú).
• Bước 2: Ban hành văn bản đề nghị: Thủ trưởng cơ quan Hải quan ký văn bản đề nghị tạm hoãn xuất cảnh gửi Cục Quản lý xuất nhập cảnh (Bộ Công an). Văn bản phải nêu rõ lý do, thời hạn tạm hoãn xuất cảnh và thông tin định danh của đối tượng.
• Bước 3: Thông báo cho người nộp thuế: Đồng thời với việc gửi văn bản cho cơ quan xuất nhập cảnh, cơ quan Hải quan phải gửi thông báo bằng văn bản cho người nộp thuế và cá nhân bị đề nghị tạm hoãn xuất cảnh biết để thực hiện nghĩa vụ.
• Bước 4: Giải tỏa tạm hoãn xuất cảnh: Ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ thuế vào ngân sách nhà nước, cơ quan Hải quan phải ban hành văn bản hủy bỏ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh gửi Cục Quản lý xuất nhập cảnh để khôi phục quyền xuất cảnh cho cá nhân đó.

4. Trách nhiệm của cơ quan Hải quan các cấp

Để đảm bảo tính chính xác và tránh khiếu nại, Tổng cục Hải quan yêu cầu:

• Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính chính xác của thông tin đối tượng đề nghị tạm hoãn xuất cảnh.
• Phải thường xuyên theo dõi, cập nhật tình hình nộp thuế của doanh nghiệp để kịp thời giải tỏa tạm hoãn xuất cảnh khi doanh nghiệp đã khắc phục xong nợ thuế, tránh gây phiền hà, thiệt hại cho doanh nghiệp và cá nhân liên quan.
• Tăng cường phối hợp chặt chẽ với cơ quan Công an và các cơ quan chức năng trên địa bàn để nắm bắt thông tin về di biến động của chủ doanh nghiệp nợ thuế bỏ trốn.