Giới thiệu về Công văn 4198/TCHQ-TXNK năm 2023

Công văn 4198/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành năm 2023 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc, thống nhất phương pháp phân loại và xác định mã số hàng hóa (mã HS) đối với các mặt hàng xuất khẩu, nhằm đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch và tuân thủ đúng quy định pháp luật hải quan.

Căn cứ pháp lý cốt lõi để xác định mã HS

Việc xác định mã HS đối với hàng hóa xuất khẩu nêu tại Công văn được thực hiện dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Việt Nam và các điều ước quốc tế:

• Luật Hải quan năm 2014 quy định về nguyên tắc phân loại hàng hóa và trách nhiệm của người khai hải quan cũng như cơ quan hải quan.
• Nghị định số 08/2015/NĐ-CP và Nghị định số 59/2018/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan.
• Thông tư số 14/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn về phân loại hàng hóa, áp dụng mức thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
• Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam ban hành kèm theo Thông tư số 31/2022/TT-BTC của Bộ Tài chính, phù hợp với Danh mục hài hòa thuế quan của ASEAN (AHTN) và Hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hóa (Hệ thống HS) của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO).

Nguyên tắc phân loại và xác định mã HS đối với hàng hóa xuất khẩu

Tổng cục Hải quan nhấn mạnh các nguyên tắc bắt buộc phải tuân thủ khi tiến hành phân loại hàng hóa xuất khẩu:

• Áp dụng 6 quy tắc tổng quát: Việc phân loại phải tuân thủ theo đúng 6 quy tắc tổng quát giải thích Hệ thống HS của WCO. Phải xác định mã số hàng hóa dựa trên mô tả hàng hóa, các chú giải phần, chú giải chương và các chú giải chi tiết liên quan.
• Xác định dựa trên thực tế hàng hóa: Mã HS phải được xác định căn cứ vào tài liệu kỹ thuật, thành phần cấu tạo, tính chất lý hóa, quy trình sản xuất và công dụng thực tế của hàng hóa tại thời điểm xuất khẩu.
• Tính thống nhất trong áp dụng pháp luật: Đối với các mặt hàng có cùng bản chất, cấu tạo và công dụng, cơ quan hải quan tại các cửa khẩu phải thực hiện áp mã HS thống nhất, tránh tình trạng một mặt hàng nhưng áp các mã số khác nhau tại các chi cục khác nhau.

Quy trình phối hợp và xử lý vướng mắc trong phân loại hàng hóa

Để giải quyết các trường hợp có sự khác biệt hoặc chưa thống nhất về mã HS giữa doanh nghiệp và cơ quan hải quan, Công văn hướng dẫn quy trình xử lý cụ thể:

• Yêu cầu cung cấp thông tin: Doanh nghiệp xuất khẩu có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, chính xác hồ sơ kỹ thuật, kết quả phân tích hoặc chứng thư giám định của các tổ chức có thẩm quyền để chứng minh cho mã HS đã khai báo.
• Thực hiện phân tích, giám định: Trong trường hợp cơ quan hải quan không đủ cơ sở để xác định mã HS dựa trên hồ sơ do doanh nghiệp cung cấp, chi cục hải quan nơi làm thủ tục sẽ tiến hành lấy mẫu hàng hóa để gửi phân tích tại Cục Kiểm định hải quan.
• Sử dụng kết quả kiểm định: Kết quả phân tích, phân loại của Cục Kiểm định hải quan là cơ sở pháp lý để cơ quan hải quan áp mã HS, tính thuế và thực hiện các chính sách quản lý mặt hàng xuất khẩu.

Khuyến nghị thiết thực dành cho doanh nghiệp xuất khẩu

Nhằm hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý, tránh bị xử phạt vi phạm hành chính và rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa, doanh nghiệp cần lưu ý các điểm sau:

• Chủ động nghiên cứu danh mục: Doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ các chú giải pháp lý của Chương, Nhóm liên quan trực tiếp đến sản phẩm xuất khẩu của mình trước khi mở tờ khai.
• Sử dụng dịch vụ xác định trước mã số: Đối với các mặt hàng mới, mặt hàng có cấu tạo phức tạp hoặc chưa từng xuất khẩu, doanh nghiệp nên nộp hồ sơ đề nghị xác định trước mã số đến Tổng cục Hải quan theo quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC).
• Chuẩn bị sẵn sàng hồ sơ kỹ thuật: Luôn lưu trữ đầy đủ tài liệu chứng minh nguồn gốc, quy trình chế biến, chế tạo và các chứng thư giám định chất lượng để sẵn sàng giải trình khi có yêu cầu kiểm tra sau thông quan.