Công văn 4165/LĐTBXH-BHXH do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành là văn bản hướng dẫn quan trọng về việc áp dụng danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và việc tính quy đổi thời gian công tác làm cơ sở giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội (BHXH) cho người lao động. Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung cốt lõi của văn bản này.

- Nguyên tắc áp dụng danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm

• Việc xác định người lao động làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm phải căn cứ vào danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành và có hiệu lực trong từng thời kỳ tương ứng với thời gian người lao động thực tế làm việc.
• Đối với các thời kỳ trước khi Thông tư 11/2020/TT-BLĐTBXH có hiệu lực, việc xác định nghề, công việc được thực hiện theo các quyết định, thông tư do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hoặc liên bộ ban hành trong giai đoạn đó.
• Trường hợp chức danh nghề, công việc ghi trong sổ bảo hiểm xã hội chưa hoàn toàn trùng khớp với tên gọi trong danh mục nhưng tính chất công việc thực tế hoàn toàn tương đồng, cơ quan BHXH phối hợp với các cơ quan chức năng để xem xét, thống nhất giải quyết nhằm bảo đảm quyền lợi cho người lao động.

- Quy định về tính quy đổi thời gian công tác để tính hưởng bảo hiểm xã hội

• Thời gian người lao động trực tiếp làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm được dùng làm căn cứ để tính giảm tuổi nghỉ hưu hoặc tính hưởng các chế độ BHXH khác theo quy định của pháp luật.
• Việc quy đổi thời gian công tác đối với một số đối tượng đặc thù như lực lượng vũ trang, người lao động trong các ngành nghề đặc biệt phải tuân thủ nghiêm ngặt các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành và hướng dẫn của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
• Không thực hiện cộng dồn hoặc quy đổi sai lệch so với thời gian đóng BHXH thực tế, trừ các trường hợp đặc biệt được pháp luật quy định rõ ràng về việc quy đổi thời gian công tác trước năm 1995.

- Hướng dẫn xử lý hồ sơ và điều chỉnh thông tin trên sổ bảo hiểm xã hội

• Đối với các trường hợp hồ sơ của người lao động có sự sai lệch, thiếu sót về chức danh nghề hoặc nơi làm việc, người sử dụng lao động có trách nhiệm phối hợp với người lao động để cung cấp các giấy tờ, hồ sơ gốc chứng minh quá trình làm việc thực tế.
• Cơ quan BHXH địa phương có trách nhiệm rà soát, đối chiếu hồ sơ gốc (như hợp đồng lao động, quyết định tuyển dụng, quyết định nâng lương, bảng lương...) để thực hiện điều chỉnh thông tin trên sổ BHXH theo đúng quy định pháp luật.
• Nghiêm cấm việc tự ý sửa đổi, bổ sung thông tin trên sổ BHXH khi chưa có đầy đủ căn cứ pháp lý hoặc chưa qua quy trình thẩm định của cơ quan có thẩm quyền.

- Trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước

• Sở Lao động - Thương binh và Xã hội các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Bảo hiểm xã hội tỉnh và các cơ quan liên quan thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định về an toàn, vệ sinh lao động và việc lập hồ sơ đóng BHXH cho người lao động làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
• Kịp thời báo cáo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện để có hướng dẫn, giải quyết thống nhất trên phạm vi cả nước.