Giới thiệu chung về Công văn 3926/GSQL-GQ1

Công văn 3926/GSQL-GQ1 năm 2018 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho Cục Hải quan các tỉnh, thành phố. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc và thống nhất quy trình thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa xuất nhập khẩu, đặc biệt là trong các trường hợp phối hợp kiểm tra giữa các Chi cục Hải quan khác nhau, nhằm đảm bảo tính thông suốt, nhanh chóng và đúng quy định pháp luật.

Các nội dung cốt lõi của Công văn 3926/GSQL-GQ1

1. Nguyên tắc thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa

• Việc kiểm tra thực tế hàng hóa phải được thực hiện trực tiếp bởi công chức hải quan tại địa điểm quy định, dưới sự giám sát của người khai hải quan hoặc người đại diện hợp pháp.
• Áp dụng phương pháp quản lý rủi ro để quyết định tỷ lệ và mức độ kiểm tra, đảm bảo vừa kiểm soát chặt chẽ vừa tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại.
• Quá trình kiểm tra phải được ghi nhận đầy đủ, trung thực bằng Phiếu ghi kết quả kiểm tra hải quan và cập nhật kịp thời lên hệ thống thông tin nghiệp vụ hải quan.

2. Hướng dẫn phối hợp kiểm tra thực tế giữa các Chi cục Hải quan

• Trong trường hợp hàng hóa được đăng ký tờ khai tại một Chi cục Hải quan (Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai) nhưng hàng hóa thực tế lại đang lưu giữ tại địa bàn quản lý của một Chi cục Hải quan khác (Chi cục Hải quan nơi lưu giữ hàng hóa), hai đơn vị phải phối hợp chặt chẽ để thực hiện kiểm tra.
• Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai có trách nhiệm gửi yêu cầu phối hợp kiểm tra thông qua hệ thống điện tử hoặc văn bản hành chính, nêu rõ lý do, nội dung và mức độ cần kiểm tra.
• Chi cục Hải quan nơi lưu giữ hàng hóa tiến hành kiểm tra thực tế theo đúng yêu cầu phối hợp, lập biên bản ghi nhận kết quả và gửi trả kết quả cho Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai để hoàn thành thủ tục thông quan.

3. Trách nhiệm của công chức hải quan khi thực hiện kiểm tra

• Công chức hải quan được phân công kiểm tra thực tế hàng hóa phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của kết quả kiểm tra.
• Phải đối chiếu kỹ lưỡng giữa thông tin khai báo trên tờ khai hải quan, chứng từ thuộc hồ sơ hải quan với thực tế hàng hóa về tên hàng, mã số, số lượng, trọng lượng, chủng loại, xuất xứ và chất lượng (nếu có thể xác định bằng cảm quan).
• Nghiêm cấm các hành vi tự ý kéo dài thời gian kiểm tra, gây phiền hà, sách nhiễu cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

4. Trách nhiệm và quyền lợi của người khai hải quan

• Người khai hải quan có nghĩa vụ chuẩn bị đầy đủ hàng hóa, xuất trình hàng hóa đúng thời gian và địa điểm theo yêu cầu của cơ quan hải quan.
• Cử người đại diện có thẩm quyền chứng kiến quá trình kiểm tra thực tế và ký xác nhận vào Phiếu ghi kết quả kiểm tra hải quan.
• Có quyền yêu cầu cơ quan hải quan giải thích rõ lý do, căn cứ pháp lý khi thực hiện kiểm tra thực tế hàng hóa và có quyền khiếu nại nếu phát hiện hành vi vi phạm của công chức hải quan.

5. Xử lý kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa

• Nếu kết quả kiểm tra thực tế phù hợp với khai báo của người khai hải quan, công chức hải quan thực hiện xác nhận thông quan hoặc giải phóng hàng hóa theo quy định.
• Nếu phát hiện có sự sai lệch giữa thực tế hàng hóa và khai báo (về số lượng, chủng loại, xuất xứ, trị giá...), công chức hải quan phải lập biên bản vi phạm hành chính hoặc biên bản chứng nhận, chuyển hồ sơ cho bộ phận có thẩm quyền để xử lý theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 3926/GSQL-GQ1 đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa quy trình kiểm tra thực tế hàng hóa trên toàn quốc. Việc làm rõ cơ chế phối hợp giữa các Chi cục Hải quan giúp giảm thiểu thời gian thông quan, tránh chồng chéo trong công tác quản lý, đồng thời nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của cơ quan hải quan trước cộng đồng doanh nghiệp.