Giới thiệu chung về Công văn 3855/BXD-KTXD năm 2023

Công văn 3855/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng trước bối cảnh biến động mạnh về giá nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp tháo gỡ các vướng mắc thực tế cho các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu, đảm bảo tính công bằng, hài hòa lợi ích và đúng quy định pháp luật hiện hành về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.

Các nguyên tắc cốt lõi trong điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, việc điều chỉnh giá hợp đồng phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc pháp lý sau:

• Việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng phải căn cứ vào các nội dung thỏa thuận trong hợp đồng đã ký kết giữa các bên, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu và các quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng áp dụng cho hợp đồng đó.
• Nội dung điều chỉnh, phương pháp điều chỉnh và nguồn dữ liệu giá (chỉ số giá) để tính toán điều chỉnh phải được các bên xác định rõ ràng, cụ thể trong các điều khoản của hợp đồng.
• Việc điều chỉnh giá không được làm thay đổi bản chất của hợp đồng và phải đảm bảo hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án đầu tư xây dựng.

Hướng dẫn điều chỉnh theo từng loại hình hợp đồng cụ thể

Bộ Xây dựng phân định rõ phương án xử lý đối với từng loại hợp đồng xây dựng phổ biến:

• Đối với hợp đồng trọn gói: Về nguyên tắc, giá hợp đồng trọn gói không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng đối với các công việc thuộc phạm vi hợp đồng đã ký kết. Việc điều chỉnh chỉ được xem xét trong các trường hợp bất khả kháng, thay đổi quy hoạch, chính sách thuế, hoặc khi có phát sinh khối lượng ngoài phạm vi hợp đồng ban đầu theo đúng quy định của pháp luật.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá cố định: Đơn giá cho các công việc không thay đổi trong suốt thời gian thực hiện hợp đồng. Việc điều chỉnh giá chỉ áp dụng đối với phần khối lượng công việc phát sinh thực tế ngoài phạm vi hợp đồng đã ký hoặc trong các trường hợp bất khả kháng được thỏa thuận cụ thể.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh: Đây là loại hợp đồng được phép điều chỉnh đơn giá do biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu xây dựng. Phương pháp điều chỉnh (sử dụng công thức toán học hoặc bù trừ trực tiếp) và nguồn thông tin giá phải thực hiện đúng theo các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng và quy định của Thông tư hướng dẫn về hợp đồng xây dựng.

Phương pháp xác định chỉ số giá và nguồn dữ liệu điều chỉnh

Để đảm bảo tính khách quan và chính xác khi điều chỉnh giá, Bộ Xây dựng hướng dẫn:

• Sử dụng chỉ số giá xây dựng do Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương công bố định kỳ làm cơ sở tính toán điều chỉnh đơn giá.
• Trường hợp chỉ số giá xây dựng do địa phương công bố không phản ánh sát thực tế biến động giá của gói thầu hoặc công trình đặc thù, chủ đầu tư cần tổ chức xác định chỉ số giá xây dựng riêng cho công trình/gói thầu và trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt theo quy định pháp luật trước khi áp dụng.
• Các bên phải xác định rõ thời điểm tính toán điều chỉnh giá (thời điểm bàn giao, thời điểm nghiệm thu hoặc thời điểm thực hiện công việc) để áp dụng chỉ số giá cho phù hợp.

Trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện điều chỉnh

Công văn nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của các chủ thể tham gia hợp đồng:

• Chủ đầu tư: Có trách nhiệm rà soát, đánh giá tính pháp lý của việc điều chỉnh giá, kiểm tra tính chính xác của các số liệu tính toán do nhà thầu đề xuất. Đồng thời, chủ đầu tư phải đảm bảo việc điều chỉnh giá không vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt; trường hợp vượt phải báo cáo người quyết định đầu tư xem xét, quyết định.
• Nhà thầu xây dựng: Có trách nhiệm cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ, tài liệu chứng minh nguồn gốc, xuất xứ và giá cả thực tế của vật liệu, nhiên liệu đưa vào công trình để làm cơ sở đối chiếu, tính toán.
• Ký kết phụ lục hợp đồng: Sau khi thống nhất được nội dung điều chỉnh, các bên phải tiến hành ký kết phụ lục hợp đồng xây dựng làm cơ sở pháp lý cho việc thanh toán, quyết toán dự án.