Công văn 4329/BXD-KTXD năm 2023 do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng theo phương pháp bù trừ trực tiếp. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và các bên liên quan tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện hợp đồng xây dựng khi có biến động lớn về giá vật liệu, nhiên liệu và thiết bị trên thị trường.

Nguyên tắc áp dụng phương pháp bù trừ trực tiếp

Việc điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng bằng phương pháp bù trừ trực tiếp phải tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi sau:

• Phải căn cứ vào các nội dung thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng đã ký kết giữa các bên, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu và hồ sơ dự thầu.
• Việc điều chỉnh giá chỉ được áp dụng đối với các loại hợp đồng được phép điều chỉnh giá (như hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh, hợp đồng theo thời gian) và trong phạm vi các nội dung được thỏa thuận điều chỉnh trong hợp đồng.
• Đảm bảo tính đúng đắn, phù hợp với quy định của pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng và pháp luật về hợp đồng xây dựng áp dụng cho hợp đồng đó tại thời điểm ký kết và thực hiện.

Xác định nguồn dữ liệu giá và thời điểm để tính bù trừ

Để thực hiện phương pháp bù trừ trực tiếp một cách chính xác, các bên cần xác định rõ nguồn thông tin giá và các mốc thời điểm tính toán:

• Thời điểm gốc (thời điểm cơ sở): Thường là thời điểm đóng thầu, thời điểm ký kết hợp đồng, hoặc một thời điểm cụ thể được các bên thỏa thuận trong hợp đồng. Giá vật liệu, nhiên liệu tại thời điểm này được dùng làm căn cứ đối chiếu.
• Thời điểm tính toán (thời điểm điều chỉnh): Là thời điểm nghiệm thu khối lượng hoàn thành hoặc thời điểm thực tế thi công, tùy thuộc vào thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng và quy định pháp luật áp dụng.
• Nguồn dữ liệu giá: Ưu tiên sử dụng công bố giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng của địa phương nơi xây dựng công trình. Trường hợp các loại vật liệu không có trong công bố giá của địa phương thì căn cứ vào hóa đơn, chứng từ hợp lệ theo quy định hoặc báo giá của nhà sản xuất, nhà cung cấp phù hợp với mặt bằng giá thị trường tại thời điểm tính toán.

Phương pháp xác định mức chênh lệch và bù trừ trực tiếp

Công văn hướng dẫn cụ thể cách thức xác định giá trị điều chỉnh tăng hoặc giảm:

• Giá trị điều chỉnh được xác định trên cơ sở chênh lệch giữa giá vật liệu, nhiên liệu, thiết bị tại thời điểm điều chỉnh so với giá tại thời điểm gốc, nhân với khối lượng vật liệu, nhiên liệu, thiết bị hoàn thành được nghiệm thu tương ứng.
• Công thức tính toán bù trừ trực tiếp phải được thể hiện rõ ràng, chi tiết trong phụ lục hợp đồng hoặc biên bản thỏa thuận điều chỉnh giá giữa chủ đầu tư và nhà thầu.
• Các bên phải rà soát, đối chiếu khối lượng thực tế thi công phù hợp với tiến độ hợp đồng (hoặc tiến độ được điều chỉnh hợp pháp) để tránh việc bù trừ cho các khối lượng bị chậm trễ do lỗi chủ quan của nhà thầu.

Trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện

Bộ Xây dựng nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của các chủ thể trong việc thực hiện điều chỉnh giá hợp đồng:

• Chủ đầu tư: Có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với nhà thầu để xác định rõ các yếu tố chi phí được điều chỉnh, tính toán giá trị điều chỉnh chính xác, phê duyệt dự toán điều chỉnh theo đúng thẩm quyền và quy định pháp luật hiện hành.
• Nhà thầu: Có trách nhiệm cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ, hóa đơn hợp pháp chứng minh nguồn gốc, xuất xứ và giá cả thực tế của vật liệu, thiết bị đưa vào công trình để làm cơ sở tính toán bù trừ.
• Các bên tham gia hợp đồng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác của các số liệu, tài liệu cung cấp và kết quả tính toán điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng.