Công văn 3688/CT-TTHT do Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh ban hành năm 2017 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến việc khấu trừ, kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc của tổ chức chi trả thu nhập khi thực hiện các khoản thanh toán cho cá nhân không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng.

1. Quy định về khấu trừ thuế thu nhập cá nhân tỷ lệ 10%

Đối với các khoản chi trả cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới ba (03) tháng, nghĩa vụ khấu trừ thuế được xác định như sau:

• Mức thu nhập làm căn cứ khấu trừ: Tổ chức, cá nhân chi trả tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác cho cá nhân với tổng mức chi trả từ hai triệu (2.000.000) đồng/lần trở lên thì phải thực hiện khấu trừ thuế TNCN.
• Tỷ lệ khấu trừ: Khấu trừ trực tiếp theo tỷ lệ 10% trên tổng mức thu nhập chi trả trước khi thanh toán cho người lao động.
• Trường hợp không ký hợp đồng lao động: Bao gồm các khoản chi trả mang tính chất tiền công, tiền thù lao, tiền dịch vụ, hoặc các khoản chi phí khác cho cá nhân thực hiện các công việc dịch vụ, vãng lai.

2. Hướng dẫn áp dụng Bản cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế (Mẫu 02/CK-TNCN)

Để tạo điều kiện cho người lao động có thu nhập thấp chưa đến mức phải nộp thuế không bị khấu trừ 10% tại nguồn, Công văn hướng dẫn điều kiện áp dụng bản cam kết như sau:

• Điều kiện về mã số thuế: Cá nhân làm bản cam kết tạm thời chưa khấu trừ thuế bắt buộc phải có mã số thuế cá nhân được cấp tại thời điểm làm cam kết. Trường hợp cá nhân chưa có mã số thuế thì không đủ điều kiện làm cam kết và tổ chức chi trả bắt buộc phải khấu trừ 10%.
• Điều kiện về nguồn thu nhập: Cá nhân chỉ có duy nhất thu nhập thuộc đối tượng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% nhưng ước tính tổng thu nhập chịu thuế của cá nhân sau khi trừ gia cảnh chưa đến mức phải nộp thuế (ước tính tổng thu nhập chịu thuế từ 108 triệu đồng/năm trở xuống đối với cá nhân không có người phụ thuộc).
• Trách nhiệm của các bên: Cá nhân lập cam kết phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính trung thực của bản cam kết. Tổ chức chi trả thu nhập căn cứ vào bản cam kết để tạm thời chưa khấu trừ thuế TNCN, nhưng khi kết thúc năm vẫn phải tổng hợp danh sách và thu nhập của các cá nhân này để báo cáo cơ quan thuế.

3. Phân biệt giữa cá nhân kinh doanh và cá nhân không kinh doanh

Công văn làm rõ cách thức xử lý thuế đối với hai nhóm đối tượng cá nhân cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp:

• Đối với cá nhân kinh doanh: Nếu cá nhân cung cấp dịch vụ là cá nhân kinh doanh đã đăng ký thuế và thực hiện nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc khai thuế trực tiếp, khi nhận tiền thanh toán từ doanh nghiệp, cá nhân phải xuất hóa đơn (mua từ cơ quan thuế). Doanh nghiệp chi trả căn cứ vào hóa đơn để hạch toán chi phí và không thực hiện khấu trừ 10% thuế TNCN.
• Đối với cá nhân không kinh doanh: Trường hợp cá nhân không đăng ký kinh doanh nhưng phát sinh hoạt động cung cấp dịch vụ, doanh nghiệp chi trả thu nhập từ 2.000.000 đồng/lần trở lên phải thực hiện khấu trừ 10% thuế TNCN trước khi chi trả, trừ trường hợp đủ điều kiện làm cam kết theo Mẫu 02/CK-TNCN.

4. Quy định về kê khai và nộp thuế của tổ chức chi trả

Doanh nghiệp và các tổ chức chi trả thu nhập có trách nhiệm thực hiện đầy đủ các thủ tục hành chính về thuế bao gồm:

• Kê khai thuế định kỳ: Tổ chức chi trả thu nhập thực hiện khai thuế TNCN theo tháng hoặc theo quý. Việc xác định khai theo tháng hay theo quý được thực hiện một lần cho cả năm tính thuế dựa trên doanh thu hoặc số thuế TNCN phát sinh.
• Thời hạn nộp tờ khai và nộp thuế: Chậm nhất là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo (đối với tờ khai tháng) hoặc ngày thứ 30 của quý tiếp theo (đối với tờ khai quý).
• Quyết toán thuế năm: Tổ chức chi trả thu nhập có nghĩa vụ quyết toán thuế TNCN đối với phần thu nhập mà mình đã chi trả trong năm, bất kể có phát sinh khấu trừ thuế hay không phát sinh khấu trừ thuế.