Công văn 3561/HQHCM-GSQL do Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh ban hành năm 2020 là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng nhằm tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và kiểm soát hàng hóa nhập khẩu có liên quan đến sở hữu trí tuệ (SHTT). Văn bản hướng dẫn các Chi cục Hải quan trực thuộc thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng giả, hàng nhái tại cửa khẩu.

- Mục tiêu và phạm vi áp dụng của chỉ đạo

• Tăng cường hiệu quả công tác thực thi bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ tại biên giới, đặc biệt là đối với hàng hóa nhập khẩu qua các cửa khẩu, cảng biển, cảng hàng không thuộc địa bàn quản lý của Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh.
• Yêu cầu các Chi cục Hải quan chủ động thu thập thông tin, phân tích rủi ro để xác định các lô hàng, doanh nghiệp có nguy cơ cao vi phạm về sở hữu trí tuệ.

- Quy trình kiểm tra, giám sát hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền SHTT

• Khi tiến hành làm thủ tục hải quan, công chức hải quan phải đối chiếu kỹ lưỡng thông tin hàng hóa thực tế với cơ sở dữ liệu về bảo hộ quyền SHTT đã được Tổng cục Hải quan phê duyệt và công bố.
• Trường hợp phát hiện hàng hóa nhập khẩu có dấu hiệu nghi ngờ giả mạo nhãn hiệu, xâm phạm quyền tác giả, kiểu dáng công nghiệp hoặc các đối tượng SHTT khác, cơ quan hải quan sẽ tạm dừng làm thủ tục hải quan theo quy định.
• Thực hiện thông báo ngay cho chủ thể quyền SHTT hoặc người đại diện hợp pháp được ủy quyền để xác minh, đối chiếu và cung cấp tài liệu chứng minh vi phạm.

- Phối hợp giữa cơ quan Hải quan và chủ thể quyền sở hữu trí tuệ

• Chủ thể quyền SHTT có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với cơ quan hải quan trong việc cung cấp thông tin nhận diện hàng thật - hàng giả, các dấu hiệu vi phạm đặc trưng của sản phẩm.
• Trong thời hạn luật định kể từ khi nhận được thông báo tạm dừng làm thủ tục hải quan, chủ thể quyền phải gửi văn bản yêu cầu xử lý và nộp các khoản bảo lãnh hoặc bảo chứng tài chính theo quy định của Luật Hải quan và Luật Sở hữu trí tuệ.
• Nếu quá thời hạn quy định mà chủ thể quyền không có phản hồi hoặc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, cơ quan hải quan sẽ tiếp tục thực hiện thủ tục thông quan cho lô hàng theo quy định pháp luật.

- Xử lý vi phạm và báo cáo kết quả thực hiện

• Đối với các trường hợp xác định có hành vi xâm phạm quyền SHTT, cơ quan hải quan tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính, tạm giữ tang vật và xử lý nghiêm theo thẩm quyền quy định tại Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ và hải quan.
• Các Chi cục Hải quan phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ hoặc đột xuất về Cục Hải quan TP. Hồ Chí Minh (thông qua Phòng Giám sát quản lý về hải quan) về kết quả kiểm tra, giám sát và xử lý các vụ việc liên quan đến sở hữu trí tuệ để tổng hợp, chỉ đạo kịp thời.